II SA/Wa 2179/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Danuta Kania, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2016 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe w pełnej przysługującej wysokości oddala skargę. Postanowieniem z [...] października 2015 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] sierpnia 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Rejonowego Policji w J. z [...] kwietnia 1995 r. W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zainicjował wniosek K.M. - emeryta policyjnego - o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Rejonowego Policji w J. z [...] kwietnia 1995 r. przyznającej stronie pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe. Organ wyjaśnił też, że strona wielokrotnie składała podobne wnioski, które podlegały rozpoznawaniu w drodze decyzji lub postanowień. Nadto w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Rejonowego Policji w J. z [...] kwietnia 1995 r., przyznającej stronie pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe, wypowiadał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawach o sygn. akt II SA/Wa 884/08, 1265/09 i 162/14, oddalając skargi strony. Z powyższego organ wywiódł, iż skoro Sąd Administracyjny trzema wyrokami wypowiadał się już o niezasadności żądania strony o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji, to zachodzą przesłanki do wydania postanowienia w trybie przepisu art. 61a § 1 K.p.a. Od powyższego postanowienia skargę do tutejszego Sadu wywiódł K.M., podtrzymując swój wniosek o stwierdzenie nieważności. W uzasadnieniu skargi strona przywołała kilka orzeczeń Naczelnego Sadu Administracyjnego z lat 80-tych i 90-tych, odnoszących się do przepisów K.p.a. Dodatkowo w pismach procesowych z 14 i 15 stycznia 2016 r. strona zawarła twierdzenia zmierzające do wykazania potrzeby stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji o przyznaniu pomocy finansowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ono prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy istniała możliwość wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, zgodnie z żądaniem strony. Okolicznością niesporną w sprawie było to, że Sąd Administracyjny rozpoznawał już żądanie strony o stwierdzenie nieważności decyzji objętej żądaniem wniosku inicjującego postępowanie w sprawie mniejszej (patrz wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 884/08) i skargę oddalił. Powyższe świadczy więc niezbicie o tym, że problematyka stwierdzenia nieważności kwestionowanego rozstrzygnięcia korzysta już w odniesieniu do osoby skarżącego z powagi rzeczy osądzonej. To zaś sprawia, że nie jest możliwym ponowne prowadzenie postępowania w takiej sprawie, która została już rozstrzygnięta, a następnie była badana przez Sąd Administracyjny, a w sprawie tej zapadł prawomocny wyrok. Za brakiem możliwości ponownego prowadzenia omawianego postępowania przemawia też to, że strona we wniosku inicjującym postępowanie nie powołała żadnych nowych okoliczności, których nie brałby pod uwagę Sąd Administracyjny rozpoznający już materię nieważności kwestionowanej decyzji. O poprawności powyższych konkluzji świadczy też treść uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09. W uchwale tej wyrażono stanowisko, że "żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 kpa), wówczas gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wstępnie – z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowe czyniące jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 kpa". Innymi słowy mówiąc, jeżeli dany akt był już rozstrzygany przez Sąd i oddalono skargę, to – co do zasady – zamyka to drogę ponownego postępowania administracyjnego, ale w zakresie stwierdzenia nieważności co do przedmiotu tego rozstrzygnięcia sądowego. Skoro więc Naczelny Sąd Administracyjny przesądził w wyżej powołanej uchwale, że postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie może się toczyć, gdy dana decyzja była już badana przez Sad, który skargę oddalił, to tym bardziej należy odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, gdy taki wniosek był już rozpoznawany i Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku przesądził o braku istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności danego aktu. W świetle powyższego jako poprawne jawiło się działanie organu, który wydał skarżone postanowienie. Zgodnie bowiem z art. 61a § 1 K.p.a. gdy (...) z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jak to zostało wskazane na wstępie, postępowanie w sprawie wniosku z [...] lipca 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] kwietnia 1995 r. nie mogło już być wszczęte. Wobec powyższego, Sąd, rozpoznając skargę, nie mógł też odnosić się do uwypuklonych w skardze i pismach procesowych kwestii, dotyczących istnienia podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Na marginesie, odnosząc się do wątpliwości sformułowanych przez stronę we wniosku o sporządzenie uzasadnienia (wywodzonych jak można przypuszczać z lektury nieaktualnej treści ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), wyjaśnić należało, że sprawa niniejsza została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym w składzie trzech sędziów zgodnie z możliwością stworzoną przez ustawodawcę przepisem art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Tutejszy Sąd nie uwzględnił też wniosku strony zawartego w piśmie z 18 maja 2016 r. o połączenie sprawy niniejszej z innymi, gdyż nie zachodziły przesłanki opisane w art. 111 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Co zaś się tyczyło ponownego otwierania zamkniętej rozprawy, to taka możliwość istniała tylko do momentu wydania wyroku. W chwili obecnej nie jest więc możliwe otwarcie zamkniętej rozprawy.