II SA/Wa 218/17

WyrokWSA w Warszawie2017-07-19

Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Janusz Walawski, Maria Werpachowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia dopuszczenia do posiadania broni, nawet jeśli prawo do posiadania broni wynikało z przepisów o pracownikach ochrony, a nie z indywidualnej decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia dopuszczenia do posiadania broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Przepis ten ma charakter związany, a nie uznaniowy, co oznacza, że organ Policji ma obowiązek wydać decyzję o cofnięciu pozwolenia po stwierdzeniu zaistnienia przesłanek. Ustawodawca sam uznał, że skazanie za umyślne przestępstwo jest samoistną przesłanką do cofnięcia pozwolenia, a organ nie jest zobowiązany do badania dalszych okoliczności świadczących o zagrożeniu.
Stan faktyczny
Skarżący M. C. został pozbawiony dopuszczenia do posiadania broni na mocy decyzji Komendanta Głównego Policji, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podstawą cofnięcia dopuszczenia było prawomocne skazanie skarżącego za umyślne przestępstwo. Skarżący zarzucił organom niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o broni i amunicji, twierdząc, że nie dotyczą one osób dopuszczonych do posiadania broni w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych pracownika ochrony.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Janusz Walawski (spr.), Maria Werpachowska, Protokolant spec. Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia dopuszczenia do posiadania broni - oddala skargę - Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576, z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2016 r. nr [...] cofającą M. C. (zwanemu dalej skarżącym) dopuszczenie do posiadania broni. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, iż organ pierwszej instancji wszczął postępowanie administracyjne zakończone niniejszą decyzją w związku z uzyskaniem informacji, że skarżący wyrokiem Sadu Rejonowego w S. z dnia [...] września 2015 r. sygn. akt [...] (prawomocnym od 9 marca 2016 r.) został skazany za przestępstwo umyślne z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 282 kk w zb. z art. 158 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Tymczasem, zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Komendant Główny Policji podniósł, że w niniejszej sprawie zastosowano pkt 6 tego przepisu, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Z treści punktu 6 lit. a wskazanego przepisu wynika, że ustawodawca sam rozstrzygnął, że istnienie zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego uzasadnia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne, bez ustalania dalszych okoliczności. Ponadto popełnione przez posiadacza przestępstwo nie musi mieć z nią bezpośredniego związku. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że artykuł 18 ust. 1 pkt 2 przedmiotowej ustawy stosuje się odpowiednio do osób wymienionych w jej art. 30 ust. 1, tj. takich, które, jak strona, uzyskały dopuszczenie do posiadania broni z tytułu wykonywania zawodu pracownika ochrony fizycznej (od dnia [...] stycznia 2014 r. kwalifikowanego pracownika ochrony fizycznej). W przypadków pracowników ochrony prawo do broni (dopuszczenie) jest ewidentnie związane z zadaniami określonymi w ustawie z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2016 r. poz. 1432), do których wykonywania zarówno wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, jak i broń palna są niezbędne. Niemniej jednak postępowanie dotyczące cofnięcia dopuszczenia do posiadania broni jest postępowaniem odrębnym, prowadzonym niezależnie od postępowania o cofnięciu licencji pracownika ochrony fizycznej (obecnie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej czy też wpisu na te listę) na podstawie przepisów ustawy o ochronie osób i mienia. Komendant Główny Policji wyjaśnił, że skoro art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, to organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, że posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca nie przewidział możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwo umyślne. M. C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2016 r. Pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi, że wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 18 ust. 2 w zw. z art. 30 ust. ustawy o broni i amunicji, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na cofnięciu skarżącemu dopuszczenia do posiadania broni na ich podstawie, podczas gdy przepisy te nie odnoszą się do osób dopuszczonych do posiadania broni do wykonywania zadań związanych z posiadaniem i używaniem broni podczas obowiązków służbowych i tym samym nie powinny mieć w niniejszej sprawie zastosowanie. Ponadto pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi, że naruszył przepisy postępowania, tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i art. 11 Kpa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na nienależytym wyjaśnieniu podstaw prawnych decyzji. Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576, z późn. zm.). Stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy, chodzi o osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. W rozpoznawanej sprawie podstawą do cofnięcia skarżącemu przedmiotowego pozwolenia był prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] września 2015 r., sygn. akt [...]. Wyjaśnić należy, że popełnione przez skarżącego przestępstwo z art. 282 § 2 kk jest przestępstwem umyślnym. W sprawie zatem została spełniona przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, określona w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, gdyż skarżący stał się osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a powołanej ustawy. Należy podkreślić, że obecna konstrukcja art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nie pozostawia żadnych wątpliwości, że organ stosujący te przepisy, po stwierdzeniu zaistnienia przesłanek określonych w pierwszym z nich, obligatoryjnie musi wydać decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń. Każda z osób, która została skazana za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Innymi słowy: sprawy cofnięcia pozwolenia na broń nie pozostawiono uznaniu organu. Brzmienie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy o broni i amunicji: "cofa pozwolenie na broń" oznacza, że decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, lecz ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W związku z powyższym, organ nie jest zobowiązany do badania, czy dana osoba stanowi zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, uzasadniające cofnięcie jej pozwolenia na broń, gdyż stosownej oceny dokonał już ustawodawca. Nadto, katalog wymieniony w tym przepisie ma obecnie charakter zamknięty. W ocenie Sądu, organ słusznie wskazał w zaskarżonej decyzji, że ustawodawca sam rozstrzygnął, że istnienie zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego uzasadnia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń nie ma charakteru środka karnego, lecz administracyjnoprawny. Ustawodawca uznał bowiem, że sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe jest samoistną przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń. Popełnienie bowiem wskazanych czynów (ich dokonanie) świadczy, że dana osoba nie daje rękojmi zachowania postawy, jaką dochowywać - w ocenie ustawodawcy - powinien posiadacz broni. Broń oraz amunicja ze względu na potencjalnie możliwe wywołanie nimi zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego, musi podlegać reglamentacji, zaś dostęp do nich mogą mieć tylko osoby opanowane, praworządne, zrównoważone, dojrzałe. Z tego też względu przepisy dopuszczające jednostki do posiadania broni i amunicji muszą być wykładane możliwie rygorystycznie. Ma to szczególne znaczenie wobec art. 38 Konstytucji RP, w myśl którego Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia. Ścisła, daleko idąca reglamentacja i kontrola dostępu do broni jest właśnie elementem tej ochrony, tym samym restrykcyjne rozumienie przepisów o dostępie do broni i amunicji wypływa z samej ustawy zasadniczej. Z powyższych względów zarzuty podniesione w skardze nie mogły zostać uwzględnione. Dodać jednocześnie należy, że Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że art. 18 ust. 2 ustawy o broni i amunicji ma zastosowanie do osób, o których mowa w art. 30 w jego obecnym brzmieniu. Natomiast art. 30 ustawy o broni i amunicji, w brzmieniu obowiązującym w momencie dopuszczenia skarżącego do posiadania broni ([...] lutego 2003 r.) stanowił, że osoby fizyczne zatrudnione przez podmioty, o których mowa w art. 29 ust. 1, przy wykonywaniu zadań wymienionych w tym przepisie, z zachowaniem zasad określonych w art. 15 ust. 1-5 i art. 16 ust. 1, mogą zostać dopuszczone do posiadania broni w czasie wykonywania tych zadań. 2. Dopuszczenie do posiadania broni następuje w drodze decyzji administracyjnej, wydawanej przez właściwy organ Policji. 3. Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczą osób, które na podstawie odrębnych przepisów posiadają licencję pracownika ochrony fizycznej. 4. Legalność posiadania broni przez osoby, o których mowa w ust. 1, oraz przez osoby posiadające licencję pracownika ochrony fizycznej potwierdza się w legitymacji osoby dopuszczonej do posiadania broni. Powyżej przytoczony przepis w zakresie ust. 3 przytoczonego został uchylony art. 13 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r. poz. 829). Wyjaśnić zatem należy, że skoro skarżący zachował prawo do posiadania broni, które uzyskał w związku z posiadaną licencją, a zaistniała obligatoryjna przesłanka do cofnięcia tego prawa, to organ, pomimo że prawo do posiadania broni nie wynikało z decyzji administracyjnej, zobowiązany był rozstrzygnąć o utracie prawa, które skarżący nabył na podstawie nieobowiązujących już przepisów. Jednocześnie Sąd orzekający w niniejszej sprawie wyraża pogląd, że nawet wobec wątpliwości w interpretacji powyżej przywoływanych przepisów, nie jest możliwe zachowanie uprawnienia do posiadania broni przez osobę skazaną za umyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, nawet jeżeli prawo to nie zostało potwierdzone decyzją administracyjną, a wyłącznie potwierdzeniem w legitymacji osoby dopuszczonej do posiadania broni. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło