II SA/Wa 218/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-10-05

Skład orzekający: Beata Gibzińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne, jeżeli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych. Jednocześnie, na podstawie przepisów o przyznaniu prawa pomocy dotyczących zastępstwa prawnego, strona korzystająca z ustawowego zwolnienia może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca B.R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie dotyczącej odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku. Skarżąca wskazała na trudną sytuację materialną i zdrowotną, utrzymując się z niskiego zasiłku celowego. Po analizie wniosku i dokumentów, sąd uznał, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, co skutkowało umorzeniem postępowania w tym zakresie, ale przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano B.R. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Beata Gibzińska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi B.R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku postanawia 1. przyznać B.R. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. B.R. po otrzymaniu zawiadomienia o terminie rozprawy wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. W związku z powyższym, w wykonaniu zarządzenia z dnia 24 września 2018 r. przesłano skarżącej formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 2 października 2018 r. skarżąca nadesłała wypełniony formularz wniosku PPF. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest wdową, osobą bardzo schorowaną i obecnie bez środków do życia. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Posiada dom do remontu o powierzchni użytkowej 58 m2. Nie pracuje zarobkowo. Podkreśliła, że do dnia 31 lipca 2018 r. otrzymywała zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w kwocie 317 zł. Obecnie utrzymuje się wyłącznie z zasiłku celowego (na zakup posiłku lub żywności) otrzymywanego z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w kwocie 200 zł. Jako stałe miesięczne zobowiązania i wydatki zaliczyła opłaty za: wodę – 20 zł, podatek – 45 zł, prąd – 60 zł, a ponadto ponosi koszty związane z leczeniem. Oświadczyła, że nie ma żadnych przedmiotów wartościowych oraz oszczędności. Do wniosku dołączyła kserokopie decyzji z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznaniu jej zasiłków. Mając powyższe na względzie zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżąca, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302); zwanej dalej P.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżąca w tej sprawie jest zwolniona z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast art. 262 P.p.s.a. stanowi, że przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do treści art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych sytuacja materialna i zdrowotna skarżącej jest bardzo trudna. Skarżąca jest osobą schorowaną i nie pracuje. Jedynym jej źródłem utrzymania jest zasiłek celowy w kwocie 200 zł. Skarżąca nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych oraz oszczędności. Otrzymywane świadczenie jest przeznaczane na bieżące utrzymanie. W ocenie referendarza sądowego, mając na względzie informacje i dane wykazane w formularzu PPF, jak też wynikające ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów należy uznać, że w przypadku skarżącej zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy. Przedstawiona sytuacja finansowa i zdrowotna, nie pozwala skarżącej na ustanowienie pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Z tego względu, na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło