II SA/Wa 2180/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-10

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia specjalnego (renty specjalnej) jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, a jeśli tak, czy może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej działania lub bezczynności organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zwolniony z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie merytorycznej. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu może być przyznane stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
P. P. złożyła skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą przyznania jej renty specjalnej. Wraz ze skargą wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawczyni wskazała na trudną sytuację materialną, niskie dochody (zasiłek stały), zadłużenie mieszkania oraz potrzebę leczenia i rehabilitacji. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano P. P. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2011 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego postanawia: przyznać P. P. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego P. P. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania jej renty specjalnej, złożyła wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie pomocy prawnej z urzędu. W wyznaczonym przez Sąd terminie uzupełniła powyższy wniosek, składając urzędowy formularz PPF, precyzując, że oprócz zwolnienia od kosztów sądowych wnosi o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Wskazała, że mieszka wraz z matką, ale prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe, a jedyny jej dochód stanowi zasiłek stały w wysokości 444 zł miesięcznie. Podniosła, że zaciągnęła pożyczki u wielu osób, po wypadku ma orzeczony II stopień niepełnosprawności, potrzebuje leczenia oraz systematycznej rehabilitacji. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na skarżącej nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do treści art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi P. P. jest odmowa przyznania jej przez Prezesa Rady Ministrów renty specjalnej. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z uwagi na powyższe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy - prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej jest bardzo trudna. Korzysta ona z pomocy finansowej Ośrodka Pomocy Społecznej – otrzymuje zasiłek stały w wysokości 444 zł, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, mieszkanie w którym mieszka wraz z matką jest zadłużone na około 60.000 zł z tytułu opłat, w lokalu nie ma prądu. Skarżąca wymaga leczenia rehabilitacyjnego i farmakologicznego. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jednocześnie - w związku z tym, że skarżąca, wnosząc o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, wskazała, że jej wniosek obejmuje przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata – przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego (wskazanego we wniosku jako pierwszego). Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło