II SA/Wa 2180/16

WyrokWSA w Warszawie2017-05-18

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Maria Werpachowska, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia protokołu z lustracji spółdzielni mieszkaniowej przez tę spółdzielnię na wniosek redaktora naczelnego gazety, która nie zawiera uzasadnienia opartego na tajemnicy lub ochronie prywatności, jest zgodna z przepisami Prawa prasowego?
Ratio decidendi
Spółdzielnia mieszkaniowa, jako podmiot niezaliczone do sektora finansów publicznych i niedziałający w celu osiągnięcia zysku, jest zobowiązana do udzielania prasie informacji o swojej działalności na mocy art. 4 ust. 1 Prawa prasowego. Protokół z lustracji zawiera informacje o działalności spółdzielni i powinien zostać udostępniony, chyba że istnieją ku temu ustawowe przeszkody (tajemnica, ochrona prywatności). Odmowa musi być pisemna, zawierać oznaczenie organu, datę, redakcję, przedmiot informacji i powody odmowy. Zaskarżona odmowa nie spełniała tych wymogów, co skutkowało jej uchyleniem.
Stan faktyczny
Redaktor naczelny gazety zwrócił się do Spółdzielni Mieszkaniowej o udostępnienie protokołu z lustracji. Spółdzielnia odmówiła, powołując się na art. 81 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który ogranicza dostęp do dokumentów do członków spółdzielni. Redaktor naczelny uznał odmowę za wadliwą, ponieważ nie zawierała uzasadnienia opartego na tajemnicy lub ochronie prywatności, zgodnie z Prawem prasowym. Spółdzielnia nie odpowiedziała na ponowne żądanie w ustawowym terminie. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę na podstawie odpisu skargi, ponieważ spółdzielnia nie przekazała akt sprawy mimo wymierzenia grzywny.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną odmowę udzielenia informacji prasowej i zasądzono od Spółdzielni Mieszkaniowej na rzecz R.B. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Maria Werpachowska (sprawozdawca) Sędzia WSA – Janusz Walawski Protokolant starszy sekr. sądowy – Sylwia Rosińska-Czaykowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. sprawy ze skargi R.B. - redaktora naczelnego "[...]" na odmowę Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie udzielenia informacji prasowej 1. uchyla zaskarżoną odmowę udzielenia informacji prasowej; 2. zasądza od Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] na rzecz R.B. – redaktora naczelnego "[...]" kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia z [...] lipca 2016 r. R. B. zwrócił się do Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] w trybie art. 4 ust. 1 - Prawo prasowe o udostępnienie ostatniego protokołu lustracji z pełnej działalności Spółdzielni. Dla wykazania statusu dziennikarza do pisma załączył kserokopię postanowienia Sądu Okręgowego w [...] o rejestracji czasopisma "[...]", którego jest redaktorem naczelnym. Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. (data wpływu: [...] lipca 2016 r.) Spółdzielnia odmówiła udostępnienia żądanej informacji, wskazując iż jej zdaniem art. 4 ust. 1 Prawa prasowego nie daje prawa do żądania od Spółdzielni jakichkolwiek dokumentów, zaś dostęp do dokumentów Spółdzielni jest zastrzeżony wyłącznie dla jej członków na mocy art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. 2013 poz. 1222). Uznając, iż powyższa odmowa nie czyni zadość warunkom art. 4 ust. 3 Prawa prasowego przez to, że nie zawiera wyraźnego powołania się na ochronę prywatności lub tajemnicę (przesłanki odmowy z art. 4 ust. 1), pismem z dnia [...] lipca 2016 r. R.B. zwrócił się do Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] z żądaniem doręczenia pisemnej odmowy spełniającej wymóg tegoż przepisu. Spółdzielnia nie odpowiedziała na powyższe żądanie w ustawowym terminie. W dalszej części skargi R. B. wskazał, że status redaktora naczelnego, który posiada, mieści się w kategorii pojęciowej prasy zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt.1 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy Prawo prasowe. Spółdzielnia mieszkaniowa jest podmiotem niezaliczanym do sektora finansów publicznych i niedziałającym w celu osiągnięcia zysku, przez co jest zobowiązana do udzielania prasie informacji o swojej działalności na mocy art. 4 ust. 1 ustawy - Prawa prasowego. Natomiast treść protokołu lustracji zawiera wyłącznie fakty dotyczące działalności spółdzielni, co mieści się w pojęciu "informacji o działalności'' w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawa prasowego. Dalej skarżący wywodził, że obowiązek zachowania wyników lustracji w tajemnicy, o którym mowa w art. 91 § 5 ustawy - Prawo spółdzielcze, obowiązuje wyłącznie lustratora. Jest to rodzaj tajemnicy zawodowej, zaś tego rodzaju tajemnice nie stoją na przeszkodzie prawu do uzyskania informacji nią objętych ze źródeł innych niż osoba wykonująca określony zawód lub funkcję. Brak jest także podstaw do objęcia żądanej informacji ochroną prywatności. Spółdzielnia mieszkaniowa jest wprawdzie podmiotem prywatnym, jednak takimi podmiotami są wszystkie podmioty zobowiązane do udzielania informacji prasie na mocy art. 4 ust. 1 ustawy - Prawo prasowe. W konkluzji skarżący podniósł, że pismo Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2016 r. nosi znamiona odmowy udzielenia informacji. Odmowa jest przesłanką uprawniającą redaktora naczelnego do żądania doręczenia tejże odmowy w formie wskazanej w art. 4 ust. 3 ustawy - Prawo prasowe, a następnie zaskarżenia odmowy lub niezachowania wymogów odmowy do sądu administracyjnego. Niniejsza skarga jest zatem dopuszczalna. W żądaniu rozpoznania sprawy na podstawie odpisu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (datowanej na dzień [...] grudnia 2016 r.) R.B. wniósł o rozpoznanie skargi z dnia [...]lipca 2016 r. w przedmiocie dostępu do informacji prasowej na podstawie nadesłanego odpisu skargi w zakresie, w jakim przedmiotem zaskarżenia jest niezachowanie warunków odmowy udzielenia informacji prasowej, przewidzianych w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. 1984 nr 5 poz. 24 ze zm.). W uzasadnieniu wskazał, że prawomocnym postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., sygn. akt II SO/Wa 49/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] grzywnę za nieprzekazanie do sądu skargi z dnia [...] lipca 2016 r. Jeszcze przed wydaniem powyższego postanowienia organ - działając w przekonaniu o braku obowiązku przekazywania skargi - zwrócił skargę skarżącemu, pozbawiając się tym samym możliwości wykonania ustawowego obowiązku przekazania skargi. W tej sytuacji niecelowe jest dalsze dyscyplinowanie organu, a jedyną możliwością doprowadzenia do rozpoznania skargi przez sąd jest wystąpienie przez skarżącego z żądaniem rozpoznania sprawy w trybie art. 55 § 2 P.p.s.a. Zdaniem skarżącego organ niewątpliwie nie przekazał skargi do sądu, bowiem oryginał skargi został zwrócony. Niewątpliwie także wymierzono organowi grzywnę wyżej wskazanym postanowieniem. Znana jest także treść wniosku o udzielenie informacji prasowej i odmownej odpowiedzi organu. Stąd brak jest wątpliwości co do stanu faktycznego i prawnego przedstawionego w skardze. Dalej skarżący wskazał, że z odpowiedzi udzielonej przez organ na wniosek o wymierzenie grzywny wynika, że intencją organu nigdy nie było udzielanie odpowiedzi spełniającej wymogi art. 4 ust. 3 Prawa prasowego. W tej sytuacji - skoro organ faktycznie udzielił odmowy pismem z dnia [...] lipca 2016 r., a zdaniem skarżącego żądane informacje są informacjami prasowymi - skarżyć należy niezachowanie ustawowych warunków tej odmowy. Skarżący wskazał, że skarga dotyczy wyłącznie niezachowania warunków odmowy udzielenia informacji prasowej. Odnosząc się merytorycznie do stanowiska organu zaprezentowanego w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny skarżący stwierdził, że nie zgadza się z twierdzeniem organu, iż udostępnienie protokołu z lustracji spółdzielni nie mieści się w pojęciu informacji prasowej, bowiem po pierwsze - informacja prasowa powinna być informacją wytworzoną przez organ, zaś skarżący domagał się udostępnienia dokumentu wytworzonego przed podmiot trzeci. Zdaniem skarżącego ustawa - Prawo prasowe nie zawęża informacji prasowej wyłącznie do nowej informacji wytworzonej przez organ na żądanie prasy. Skarżący wnosił o udzielenie informacji o działalności organu, tyle tylko, że informacji już utrwalonej w postaci dokumentu. W ocenie skarżącego żądanie takie jest wystarczająco skonkretyzowane, aby możliwe było jego rozpatrzenie na gruncie przepisów ustawy - Prawo prasowe. Organ zna bowiem treść żądanego dokumentu, może więc z łatwością ustalić, czy zawarte w nim informacje po pierwsze - dotyczą działalności organu, po drugie zaś - czy objęte są tajemnicą bądź ochroną prywatności. Nadto skarżący wskazał, że jego żądanie niekoniecznie obejmowało wydanie kopii, ponieważ zwrócił się także ewentualnie o umożliwienie sporządzenia kopii własnym sprzętem, a więc bez kosztów po stronie organu. Dalej R. B. podniósł, że wobec szerokich uprawnień członków spółdzielni nie można mówić o żadnym uprzywilejowaniu prasy, która żądać może jedynie informacji o działalności organu i to tylko takich, które nie są objęte tajemnicą i nie naruszają prawa do prywatności. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] stycznia 2016 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa w [...] wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że R. B. nigdy nie zwracał się o udzielenie przez Spółdzielnię Mieszkaniową w [...] informacji prasowej, lecz żądał wydania kopii dokumentów względnie samodzielnego wglądu do dokumentów Spółdzielni Mieszkaniowej w [...]. Żądanie udostępnienia dokumentów spółdzielni, w tym protokołu z lustracji, nie mieści się w kategorii informacji prasowej, o którym mowa w tym przepisie. Wniosek o udzielenie takiej informacji został zdefiniowany w orzecznictwie sądów jako wniosek, który "zmierza bezpośrednio do uzyskania informacji o faktach i zdarzeniach, dotyczących działalności podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia. Dalej organ wskazał, że protokół z lustracji spółdzielni mieszkaniowej nie stanowi dokumentu wytworzonego przez spółdzielnię, jak również nie stanowi odpowiedzi na konkretne zapytania prasy. Z obowiązku udzielania prasie informacji o swojej działalności podmiotów wykonujących zadania niepubliczne, nie można wyprowadzać istnienia prawnego obowiązku udostępniania treści dokumentów należących do spółdzielni. Nadto zdaniem organu R. B. wyraził oczekiwanie udostępnienia mu nieodpłatnie obszernego dokumentu dotyczącego bardzo różnych zagadnień, nie wskazując nawet jakiego rodzaju informacji oczekuje aby mu udzielono czy choćby jakich faktów mają one dotyczyć. Udostępnienie R. B. protokołu lustracji w takich warunkach stawiałoby go w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do członków spółdzielni, którzy mają w zasadzie nieograniczony dostęp do dokumentów spółdzielni, jednak (poza określonymi w przepisach wyjątkami) ponoszą koszty sporządzenia kopii dokumentów, w tym protokołu lustracji. Zgodnie bowiem z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych "Koszty sporządzania odpisów i kopii tych dokumentów, z wyjątkiem statutu i regulaminów uchwalonych na podstawie statutu, pokrywa członek spółdzielni wnioskujący o ich otrzymanie". Co więcej przyznanie prasie nieograniczonego dostępu do protokołu z lustracji, powodowałoby, że informacje w nim zawarte mogłyby być upublicznione, co czyniłoby całkowitą fikcją obowiązek zachowania ich w tajemnicy wynikający z art. 91 § 5 ustawy Prawo spółdzielcze. Mogłoby to również prowadzić do wyrządzenia szkody Spółdzielni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: P.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Ponadto wskazać należy, że stosownie do art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Przy czym organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.), Zgodnie z art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2-2c, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Jeżeli zaś organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości (art. 55 § 2 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie Spółdzielnia Mieszkaniowa w [...] – podmiot zobowiązany do udzielenia informacji prasowej – nie przekazał sądowi skargi ani akt sprawy, pomimo wymierzenia grzywny prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2016r. sygn. akt II SO/Wa 49/16. W związku z tym Sąd orzekał w niniejszej sprawie na podstawie nadesłanego odpisu skargi, posiłkując się także ustaleniami poczynionymi w toku postępowania o wymierzenie grzywny sygn. akt II SO/Wa 49/16, uznając że tak ustalony stan faktyczny i prawny nie budzi wątpliwości. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy na wstępie wskazać należy, że przedmiotem skargi jest niezachowanie warunków odmowy udzielenia informacji prasowej przez Spółdzielnię Mieszkaniową w [...] na wniosek R. B. redaktora naczelnego "[...]" na wniosek z dnia [...] czerwca 2016 r. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r., Nr 5, poz. 24 ze zm.) - dalej "Prawo prasowe", która kształtuje prawo do informacji prasowej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania (art. 3a i 4 Prawa prasowego). Dokonując analizy tego wniosku, Sąd doszedł do przekonania, że pochodzi on od redaktora naczelnego miesięcznika "[...]", co wynika wprost z postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia 7 grudnia 2015 r. sygn. akt I Ns Rej 37/15. Wnioskującym o udzielenie informacji jest zatem prasa w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 1 r. Prawa prasowego. We wniosku jako podstawę prawną wskazano art. 4 ust. 1 Prawa prasowego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 Prawa prasowego, przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. W przypadku odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni; odmowa powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy (ust. 3), a odmowę, o której mowa w ust. 3, lub niezachowanie wymogów określonych w tym przepisie, można zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie 30 dni; w postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu decyzji administracyjnych (ust. 4). Z kolei w myśl art. 3a ustawy, w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198). Wniosek stąd, że udostępnianie informacji publicznej prasie odbywa się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, natomiast art. 4 ust. 1 Prawa prasowego poszerza katalog podmiotów zobowiązanych do udzielania prasie informacji o podmioty niewymienione w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Chodzi tu o przedsiębiorców i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku. W konsekwencji dla wskazania właściwego trybu dostępu do określonej informacji w sytuacji, gdy wnioskuje o nią prasa, decydujące znaczenie ma ocena charakteru tej informacji oraz charakteru adresata wniosku. W sytuacji bowiem, gdy wniosek taki będzie dotyczył informacji publicznej i zostanie skierowany do podmiotu zobowiązanego na mocy art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, właściwym dla jego załatwienia będzie tryb określony w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, ponieważ zobowiązanym do udzielenia informacji prasie, zgodnie z wnioskiem, jest Spółdzielnia Mieszkaniowa w [...]. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w uchwale z dnia 11 kwietnia 2005 r. sygn. akt I OPS 1/05, iż spółdzielnie mieszkaniowe nie są zliczane do sektora finansów publicznych. Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych celem spółdzielni mieszkaniowej jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu. W myśl zaś art. 1 ust. 11 powołanej ustawy spółdzielnia mieszkaniowa nie może odnosić korzyści majątkowych kosztem swoich członków. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że Spółdzielnia Mieszkaniowa w [...] jest podmiotem zobowiązanym w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawa Prasowego do udzielania prasie informacji o swojej działalności, z wyjątkiem odmowy dokonanej ze względu na ochronę prywatności oraz tajemnicy na podstawie odrębnych przepisów, zaś odmowa ta podlega kognicji sądów administracyjnych – ust. 4 powołanego przepisu. Jak wynika z akt sprawy redaktor naczelny "[...]" w dniu [...] czerwca 2016 r. zwrócił się na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe do Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] o udostępnienie ostatniego protokołu lustracji z pełnej działalności spółdzielni w formie skanu przesłanego na wskazany adres e-mail lub kserokopii przesłanej pocztą, ewentualnie umożliwienie wglądu do protokołu lustracji w siedzibie Spółdzielni i sfotografowania protokołu własnym sprzętem w dogodnym dla organu terminie. W odpowiedzi z [...] lipca 2016 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa w [...] poinformowała wnioskodawcę, że art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe nie stanowi podstawy prawnej do żądania od Spółdzielni jakichkolwiek dokumentów, powołując się na art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, z którego wynika, że dostęp do dokumentów spółdzielni zastrzeżono wyłącznie dla członków spółdzielni. W ocenie Sądu stanowisko to jest błędne. Prawo prasowe nie określa formy wnioskowanej informacji, ogranicza ją jedynie do informacji o działalności podmiotu zobowiązanego. Pojęcie "swojej działalności" jest pojęciem szerokim, odnoszącym się do każdej sfery działań podmiotu, niewątpliwie obejmującym działania ustawowe czy statutowe spółdzielni. Zgodnie z art. 91 § 21 ustawy z dnia z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 21), dalej Prawo spółdzielcze, celem lustracji jest: 1) sprawdzenie przestrzegania przez spółdzielnię przepisów prawa i postanowień statutu; 2) zbadanie przestrzegania przez spółdzielnię prowadzenia przez nią działalności w interesie ogółu członków; 3) kontrola gospodarności, celowości i rzetelności realizacji przez spółdzielnię jej celów ekonomicznych, socjalnych oraz kulturalnych; 4) wskazywanie członkom na nieprawidłowości w działalności organów spółdzielni; 5) udzielanie organizacyjnej i instruktażowej pomocy w usuwaniu stwierdzonych nieprawidłowości oraz w usprawnieniu działalności spółdzielni. W myśl zaś art. 93 § 1 Prawa spółdzielczego z czynności lustracyjnych lustrator sporządza protokół, który ma moc dokumentu urzędowego. Zdaniem Sądu protokół z przeprowadzonej lustracji zawiera niewątpliwie informacje o działalności spółdzielni, zatem mieści się w pojęciu "informacji o swojej działalności" w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawa prasowego. Również nieuprawnione jest stanowisko, że art. 81 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1222 ze zm.) zastrzega dostęp do dokumentów spółdzielni wyłącznie dla jej członków. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu członek spółdzielni mieszkaniowej ma prawo otrzymania odpisu statutu i regulaminów oraz kopii uchwał organów spółdzielni i protokołów obrad organów spółdzielni, protokołów lustracji, rocznych sprawozdań finansowych oraz faktur i umów zawieranych przez spółdzielnię z osobami trzecimi - ust. 1. Koszty sporządzania odpisów i kopii tych dokumentów, z wyjątkiem statutu i regulaminów uchwalonych na podstawie statutu, pokrywa członek spółdzielni wnioskujący o ich otrzymanie – ust. 2. Sąd stwierdza, że przepis ten dotyczy tylko członków spółdzielni mieszkaniowych i ma na celu poprawę ich pozycji w stosunku do władz spółdzielni określając katalog dokumentów, które muszą być udostępnione. Nie może być on tak rozumiany, że wszystkie inne dokumenty i informacje nie mogą być przekazywane zarówno członkom spółdzielni mieszkaniowych jak i innym podmiotom ubiegającym się o dostęp do ich. Nadto zwrócić należy uwagę na treść ust. 3 omawianego art. 81 o spółdzielniach mieszkaniowych, który stanowi, że statut spółdzielni mieszkaniowej, regulaminy, uchwały i protokoły obrad organów spółdzielni, a także protokoły lustracji i roczne sprawozdanie finansowe powinny być udostępnione na stronie internetowej spółdzielni. Oznacza to, że wskazane dokumenty, w tym protokół lustracji, są ogólnie dostępne i to nie tylko dla członków spółdzielni mieszkaniowych. Wprawdzie udostępnienie na stronie internetowej jest uprawnieniem a nie obowiązkiem spółdzielni to jednak przepis ten wyklucza możliwość uznania, że stanowi on informację ustawowo chronioną. Odnosząc się do twierdzenia zawartego w odpowiedzi na skargę, że udostępnienie R. B. ostatniego protokołu lustracji stawiałoby go w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do członków spółdzielni, którzy ponoszą koszty sporządzenia kopii dokumentów, w tym protokołu lustracji, jest nieuprawnione. Umknęło bowiem organowi, że we wniosku o informację prasową skarżący wskazał, że udostępnienie to może nastąpić w siedzibie Spółdzielni, w dogodnym dla niej terminie przez umożliwienie sfotografowania protokołu własnym sprzętem co, zdaniem Sądu, nie wiązałoby się z koniecznością ponoszenia kosztów przez Spółdzielnię Mieszkaniową w [...]. Sąd wskazuje też, że w odmowie udostępnienia informacji prasie nie powołano się na przepis art. 91 § 5 Prawa spółdzielczego, a dopiero w odpowiedzi na skargę. Jednak argumentacja, że uzyskane informacje o działalności spółdzielni w toku prowadzenia lustracji, również utrwalone w formie protokołu z lustracji, objęte są tajemnicą ustawowo chronioną określoną wskazaną normą, nie znajduje uzasadnienia. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu jeżeli działalność lustratora jest niezgodna z prawem, a także jeżeli lustrator nie zachowuje w tajemnicy wiadomości o działalności spółdzielni uzyskanych przy lustracji, Krajowa Rada Spółdzielcza z własnej inicjatywy lub na wniosek związku rewizyjnego, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, może go pozbawić uprawnień lustratora. Zachowanie tajemnicy nie obowiązuje wobec organów lustrowanej spółdzielni, związku rewizyjnego, który lustratora wyznaczył, Krajowej Rady Spółdzielczej oraz organów wymiaru sprawiedliwości. Przepis ten nakłada na lustratorów obowiązek zachowania w tajemnicy wszelkich wiadomości o działalności spółdzielni uzyskanych przy lustracji oraz działania zgodnie z prawem. Tym samym jest on skierowany do osoby przeprowadzającej lustrację. Natomiast kwestia możliwości udostępnienia protokołu lustracyjnego prasie bądź innym podmiotom nie została w nim uregulowana. To do oceny spółdzielni, a nie lustratora należy rozważenie czy może on być udostępniony, a jeżeli nie podanie podstawy wynikającej z ustawy, która uniemożliwia jego udostępnienie. Sąd wskazuje na sformalizowany charakter odmowy udzielenia informacji prasowej. Powinna ona zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy (art. 4 ust. 3 ustawy Prawo prasowe). Zaskarżona odmowa nie spełnia wymogów stawianych przez ustawodawcę w powołanym przepisie. Nie powołuje się ona na którąkolwiek z ustawowych przesłanek negatywnych (objętą na podstawie odrębnych przepisów tajemnicą lub naruszeniem prawa do prywatności), a tylko te przesłanki mogły stanowić o ograniczeniu prasie dostępu do informacji. Reasumując stwierdzić należy, iż zaskarżona odmowa została wydana z naruszeniem art. 4 ust. 1 i 3 Prawa prasowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy i skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu. To z kolei powoduje konieczność ponownego rozpoznania wniosku redaktora naczelnego "[...]" przez jego adresata Spółdzielnię Mieszkaniową w [...] i udzielenia żądanej informacji w takim zakresie, w jakim nie ogranicza jej przepis art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 146 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. W przedmiocie zwrotu kosztów, Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło