II SA/Wa 2183/10

WyrokWSA w Warszawie2011-03-22

Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Andrzej Kołodziej, Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji mógł odmówić przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, gdy wnioskodawczyni posiadała prawo do zamieszkiwania wynikające z tytułu prawnego męża?
Ratio decidendi
Organ administracji nie mógł odmówić przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, gdyż wnioskodawczyni posiadała prawo do zamieszkiwania jako żona żołnierza zawodowego, który posiadał ważny tytuł prawny do lokalu. Wniosek o przyznanie prawa zamieszkiwania był bezprzedmiotowy, a postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu bezprzedmiotowości sprawy.
Stan faktyczny
R. L. złożyła wniosek o przyznanie prawa zamieszkiwania i sprzedaż lokalu mieszkalnego, który był przydzielony jej mężowi, żołnierzowi zawodowemu, na podstawie imiennego nakazu przydziału kwatery stałej. Organ odmówił przyznania prawa zamieszkiwania, wskazując, że prawo to przysługuje mężowi, który nadal posiada tytuł prawny do lokalu. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące braku upoważnienia osoby podpisującej decyzję oraz błędnej podstawy prawnej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oraz decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM; stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu; zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant referent stażysta Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2011 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącej R. L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (dalej: WAM) decyzją [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r., Nr 41, poz. 398 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. nr [...] z [...] czerwca 2010 r. odmawiającej przyznania R. L. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] w B., w trybie określonym w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Lokal mieszkalny nr [...] położony w B. przy ul. [...] został przydzielony jako osobna kwatera stała [...] W. L., żołnierzowi zawodowemu, na podstawie imiennego nakazu przydziału osobnej kwatery stałej Nr [...] z [...] sierpnia 1973 r. Przy ustalaniu powierzchni kwatery uwzględniono żonę wyżej wymienionego – R. L. oraz dwoje małoletnich dzieci. Zgodnie z zaświadczeniem Wojskowego Biura Emerytalnego w S. nr [...] z dnia [...] marca 1991 r. [...] W. L. nabył po 35 latach służby wojskowej prawo do emerytury wojskowej. W związku z powyższym Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w B. decyzją z [...] kwietnia 2001 r. stwierdził, że wyżej wymieniony, zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zachował uprawnienia do osobnej kwatery stałej nr [...] położonej w B. przy ul. [...]. W dniu 25 listopada 2008 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w P. wpłynął wniosek R. L. o uznanie jej za głównego najemcę zajmowanego przez nią lokalu nr [...] położonego w B. przy ul. [...]. Zainteresowana jednocześnie zawnioskowała o sprzedaż przedmiotowego lokalu w trybie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Pismem z dnia 17 grudnia 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. poinformował zainteresowaną, że brak jest podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku, gdyż tytuł prawny do przedmiotowego lokalu posiada jej mąż – W. L. na podstawie imiennego nakazu przydziału osobnej kwatery Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1973 r., co uprawnia go do nabycia tego lokalu na własność. W dniu 22 stycznia 2009 r. do ww. organu wpłynął wniosek R. L. o ponowne rozpoznanie przedmiotowej sprawy. Pismem z 12 lutego 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. powiadomił R. L., że na jej wniosek toczy się, na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położony w B. przy ul. [...]. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. odmówił przyznania R. L. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w B. przy ul. [...], w trybie określonym w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W odwołaniu od powyższej decyzji R. L. wniosła o zmianę w całości decyzji organu I instancji poprzez uznanie jej za głównego najemcę przedmiotowego lokalu i sprzedaż tego lokalu na jej wyłączną własność, ewentualnie o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie, rozpoznając odwołanie, decyzją z [...] czerwca 2009 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w P. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji w ponownym postępowaniu winien wyczerpująco poinformować stronę o uregulowaniach prawnych dotyczących lokali mieszkalnych w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej i ustalić treść wniosku strony. W zawiadomieniu z dnia 24 lipca 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. wezwał R. L. do określenia treści złożonego wniosku poprzez potwierdzenie, czy strona chce dochodzić swoich praw do spornego lokalu w trybie przepisów cywilnoprawnych, czy też na zasadach obecnie prowadzonego postępowania. Jednocześnie organ poinformował zainteresowaną o treści art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, art. 691 k.c. oraz art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie R. L., w piśmie z dnia 4 sierpnia 2009 r. wskazała, iż wnosi o uznanie jej w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP za głównego najemcę lokalu i sprzedaż tego lokalu. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. rozpatrując ponownie sprawę, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją nr [...] z [...] czerwca 2010 r. odmówił przyznania R. L. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w B., w trybie określonym w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż brak jest przesłanek do uwzględnienia żądania strony odnośnie potwierdzenia prawa zamieszkiwania w ww. lokalu mieszkalnym. Organ wskazał na przesłanki warunkujące możliwość wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, które w jego ocenie w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zostały spełnione. Podkreślił przy tym, że przysługujące stronie prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym wynika z racji przyznania jej mężowi jako żołnierzowi zawodowemu osobnej kwatery stałej imiennym nakazem Nr [...] z [...] sierpnia 1973 r. Wymieniony tytuł prawny nie został uchylony i z mocy prawa nadal obowiązuje. Natomiast czasowe wymeldowanie się z lokalu przez jednego z jego użytkowników lub jego niezamieszkiwania w tym lokalu, nie rozwiązuje istniejącego stosunku prawnego, jeżeli lokal nie został opróżniony i przekazany w stanie wolnym do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Nadto organ I instancji powołał przepisy ustawy z 31 stycznia 1961 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, obowiązujące w dacie przydziału W. L. osobnej kwatery stałej, a także przepisy późniejsze uzasadniając, że przysługujące żołnierzowi prawo do kwatery, związane było z pełnioną przez niego zawodową służbą wojskową i przysługiwało wyłącznie żołnierzowi zawodowemu, a prawa rodziny żołnierza były prawem pochodnymod tego prawa. Przedmiotowe prawo do kwatery było prawem osobistym, niemajątkowym, nieprzenoszalnym. Dlatego też, w ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w P., złożenie oświadczenia o zrzeczenie się tego prawa nie mogło rodzić skutków prawnych. W odwołaniu od powyższej decyzji R. L. wniosła o jej zmianę i przyznanie prawa zamieszkiwania (zawarcia umowy najmu), ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu odwołania zarzuciła, że organ I instancji pominął treść art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w obecnym brzmieniu tego przepisu, który nie dotyczy prawa zamieszkiwania, a wynajmowania lokalu i stanowi, że dyrektor oddziału regionalnego może wynająć lokal mieszkalny na czas oznaczony osobie innej niż żołnierz zawodowy. Zarzuciła w związku z tym, że w uzasadnieniu orzeczenia organ nie odniósł się do potrzeb mieszkaniowych w garnizonie. Ponadto brak jest w uzasadnieniu podania przyczyn, z jakich Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. odmówił prawa najmu na jej rzecz. W jej ocenie przedmiotowa decyzja jest wewnętrznie sprzeczna, ponieważ nie wyjaśnia, z jakich przyczyn nie jest uczestnikiem postępowania jej mąż, jeżeli organ uznaje, że prawo do kwatery ma W. L.. W opinii odwołującej, skoro jej mąż nie mieszka i nie przebywa w lokalu, to brak jest podstaw do zanegowania jej prawa do zawarcia umowy najmu. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. z [...] czerwca 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2010 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy, stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym. Zważywszy zaś na stanowisko strony sprecyzowane w piśmie z dnia 4 sierpnia 2009 r., organ I instancji zasadnie przyjął ten przepis jako podstawę orzekania. Zgodnie zatem z treścią art. 29 ww. ustawy, mającego zastosowanie w niniejszej sprawie, warunkiem prawnej dopuszczalności przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym jest spełnienie dwóch przesłanek: wyjątkowość sytuacji oraz zgoda Ministra Obrony Narodowej, a decyzja podejmowana na tej podstawie ma charakter uznaniowy. Możliwość przyznania lokalu mieszkalnego osobom innym niż żołnierz zawodowy określona w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest przy tym wyjątkiem od reguły, zgodnie z którą lokale pozostające w dyspozycji Agencji przeznaczone są na zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych. Organ odwoławczy podkreślił, iż z akt sprawy wynika, że R. L i W. L. są nadal małżeństwem. Sąd Rejonowy [...] w P. wyrokiem z dnia [...] czerwca 2009 r. ustanowił jedynie z dniem 16 marca 2000 r. rozdzielność majątkową pomiędzy ww. małżonkami. Ponadto w przedmiotowym lokalu mieszkalnym na pobyt stały są zameldowani zarówno W. L., jaki i R. L. W świetle powyższego R. L., jako żona emeryta wojskowego posiada uprawnienie do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, wynikające z faktu przyznania mężowi – W. L. - żołnierzowi zawodowemu osobnej kwatery stałej imiennym nakazem Nr [...] z [...] sierpnia 1973 r. Ponadto Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w B. decyzją z [...] kwietnia 2001 r. potwierdził, że W. L. jako emeryt wojskowy, zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zachował uprawnienia do osobnej kwatery stałej nr [...] położonej w B. przy ul. [...]. Skarżąca nie składała zaś wniosków w sprawie uchylenia, zmiany, czy stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji. W związku z powyższym tytuł prawny, jakim legitymuje się W. L. jest nadal obowiązujący i uprawniający do zamieszkiwania w tym lokalu. Wskazane przez skarżącą okoliczności nie pozwoliły zatem na uznanie, że R. L. znajduje się w sytuacji wyjątkowej, co uniemożliwia pozytywne załatwienie jego wniosku, a ustalenia te mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. L. zarzuciła organowi sprzeczność wydanego rozstrzygnięcia z bezwzględnie obowiązującymi przepisami (art. 17, 77, 87, 28, 127 k.p.a.) oraz sprzeczność z zasadami prawa materialnego (art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP). Zarzuciła ponadto, że decyzja ta została błędnie wydana, albowiem podpisana została przez inną osobą niż Prezes WAM i podpisana "z up." bez stosownego przekazania uprawnień do wydawania decyzji. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w P. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że z żadnego dołączonego dokumentu nie wynika, aby osoba, która podpisała decyzję była upoważniona przez Prezesa WAM do jej wydawania. Ponadto zarzuciła, że z uzasadnienia decyzji nie wynika, z jakich przyczyn utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie skarżącej sam fakt, że są nadal małżeństwem z W. L. nie uniemożliwia ani nie utrudnia organowi uznania, że umowa najmu lokalu łączy skarżącą z WAM. Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że skarżąca mieszka w przedmiotowym mieszkaniu sama od ponad 30 lat, a organy administracji wojskowej nie potrafią rozwiązać problemu jej zamieszkania. Skarżąca podkreśliła, że umowa najmu lokalu tylko w niektórych sytuacjach jest umową "wspólną", to znaczy umową małżeńską, bez względu na to, który z małżonków taką umowę zawiera. Przepis art. 6801 § 1 k.c. bardzo wyraźnie bowiem stwierdza, kiedy małżonkowie są z mocy prawa najemcami lokalu. Nie ulega natomiast najmniejszej wątpliwości, że zawarcie umowy najmu ze skarżącą nie ma nastąpić dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny L., lecz ma doprowadzić wyłącznie do uregulowania jej statusu prawnego. Skarżąca podkreśliła, że jej mąż nie mieszka w przedmiotowym lokalu, o czym organ doskonale wie. Nie może zatem być zasadne twierdzenie, że skarżąca ma tytuł prawny do lokalu, wynikający z posiadania tego tytułu przez jej męża. Nie można również przyjąć za uzasadnione twierdzenia organu, że przepis art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP został przyjęty jako podstawa orzekania w sprawie z uwagi na wskazanie skarżącej, gdyż to organ powinien określić podstawę prawną decyzji. Skarżąca zaznaczyła, że uznaniowość decyzji, nie oznacza całkowitej swobody przy ich wydawaniu. W ocenie skarżącej, w sytuacji, w której się znajduje – jej wiek, długotrwałość zamieszkiwania, brak możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych gdzie indziej – powinna mieć przyznane prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W związku z zarzutem podniesionym w skardze, że zaskarżona decyzja został podpisana przez osobę nieupoważnioną organ przedłożył upoważnienie nr 10/2010 z dnia 28 stycznia 2010 r. udzielone T. S. – Dyrektorowi Pionu Mieszkaniowego WAM do podpisywania rozstrzygnięć administracyjnych w imieniu Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w zakresie realizacji uprawnień podmiotowych przewidzianych ustawą z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Skarżąca w piśmie procesowym z dnia 16 marca 2011 r. ponownie podniosła, że jej mąż nie zamieszkuje od wielu lat w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, a ona opłaca czynsz oraz ponosi wszelkie obciążenia finansowe związane z jego utrzymaniem. Podkreśliła, że wykupienia lokalu wpłynęłoby na poprawę jej sytuacji bytowej, gdyż wtedy płaciłaby niższe opłaty czynszowe, a ponadto mogłaby zamienić ten lokal mieszkalny na inny odpowiadający jej potrzebom. Do pisma tego załączyła szereg dokumentów. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 22 marca 2011 r. skarżąca podniosła, że w aktach administracyjnych brakuje pełnej korespondencji, którą kierowała wcześniej do organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga R. L. zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż powołane w skardze. Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Odnosząc się w pierwszej kolejności do podniesionego w skardze zarzutu, że zaskarżona decyzja została podpisana przez osobę nie posiadającą upoważnienia Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej należy podkreślić, iż stosownie do treści art. 268a k.p.a. organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Przepis ten jest podstawą udzielania przez organ administracji publicznej upoważnień konkretnym, podległym mu pracownikom. Przepis art. 268a k.p.a. wymaga przy tym dla ważności upoważnienia zachowania formy pisemnej. W rozpatrywanej sprawie takiej formie uczyniono zadość, bowiem upoważnienie dla T. S. - Dyrektora Pionu Mieszkaniowego WAM do wydawania decyzji w imieniu Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w zakresie realizacji uprawnień podmiotowych przewidzianych ustawą z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zostało udzielone na piśmie. Powyższe upoważnienie nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. organ przedłożył w toku postępowania sądowego. Zaskarżona decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. wydane zostały w oparciu o przepis art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. Powyższy przepis został zmieniony z dniem 1 lipca 2010 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143). Zmieniony przepis art. 29 nie mógł mieć jednak zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż zgodnie z art. 18 ust. 1 ww. ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym. Należy jednocześnie zauważyć, że skarżąca R. L. w odpowiedzi na wezwanie organu do określenia treści jej wniosku, w piśmie z dnia 4 sierpnia 2009 r. wyraźnie wskazała, że wnosi o rozpoznanie tego wniosku w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Niezasadny jest zarzut skarżącej podniesiony w skardze, że to organ powinien ostatecznie określić w jakim trybie rozpoznać jej wniosek. Stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Organ administracji, do którego wpływa wniosek strony o wszczęcie postępowania jest związany zakresem postawionego żądania. O tym jaki charakter i zakres żądania ma pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje wyłącznie strona. Ewentualne wątpliwości co do treści żądania organ winien natomiast wyjaśniać, zwracając się do strony o zajęcie stanowiska w określonym terminie. Wbrew zatem zarzutom skargi, organ był związany stanowiskiem skarżącej sprecyzowanym przez nią w piśmie z dnia 4 sierpnia 2009 r. Przepis art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym w dacie składania wniosku przez skarżącą stanowił, że w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Z literalnego brzmienia powyższego przepisu wynika, że organ miał podstawy aby procedować w kwestii przyznania "prawa zamieszkiwania" w tym trybie wówczas, gdy osobie wnioskującej nie przysługiwało prawo zamieszkiwania w zajmowanym przez nią lokalu mieszkalnym. W stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżąca R. L. wystąpiła o przyznanie jej prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w B. Powyższy lokal mieszkalny został przydzielony jako osobna kwatera stała jej mężowi W. L., wówczas żołnierzowi zawodowemu, na podstawie imiennego nakazu przydziału osobnej kwatery stałej Nr [...] z [...] sierpnia 1973 r. W nakazie tym, przy ustalaniu przysługującej powierzchni kwatery, uwzględniono także żonę ww. R. L oraz dwoje małoletnich dzieci. Następnie Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. decyzją z [...] kwietnia 2001 r. potwierdził, że W. L. jako emeryt wojskowy, zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zachował uprawnienia do osobnej kwatery stałej nr [...] położonej w B. przy ul. [...]. W. L. przysługuje zatem tytuł prawny do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, natomiast skarżącej jako jego żonie przysługuje prawo do zamieszkiwania w tym lokalu mieszkalnym, które jest pochodną prawa do lokalu przysługującego jej mężowi. Z faktu, że W. L. od wielu lat nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu nie można w żadnym razie wywodzić, że utracił on tytuł prawny do lokalu, którym jest decyzja administracyjna o przydziale. Dopóki nie dojdzie do wyeliminowania z obrotu prawnego powyższej decyzji, nie można mówić, że W. L. utracił tytuł prawny do lokalu. O tym, czy ktoś ma tytuł prawny do lokalu nie decyduje bowiem to, czy w lokalu tym faktycznie zamieszkuje, czy też nie. Z powyższego wynika, że skarżącej zarówno w dacie składania wniosku, jak i w dacie wydawania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, przysługiwało prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] w B/, a tym samym jej wniosek o przyznanie prawa zamieszkiwania w tym lokalu był bezprzedmiotowy. Wydając decyzję odmowną w sprawie, organ tym rozstrzygnięciem de facto zaprzeczył prawu skarżącej do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, jako żonie emeryta wojskowego, który posiada tytuł prawny do tego lokalu. Przepis art. 105 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z poglądami prezentowanymi w doktrynie oraz w orzecznictwie, o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. można mówić wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a.. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. Można je podzielić na przyczyny o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Bezprzedmiotowość postępowania będzie zachodziła np. w przypadku śmierci strony w toku postępowania dotyczącego praw ściśle związanych z osobą zmarłej strony, ustania bytu prawnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, zmiany tytułu własności rzeczy, jej zniszczenia, zniesienia uprawnień lub obowiązków, uchylenia podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formach władczych w określonych sprawach. Postępowanie jest również bezprzedmiotowe, jeżeli nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada zatem w sytuacji, gdy organ administracji stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 r. sygn. akt III SA 2225/01, Biuletyn Skarbowy, 2003/6/25). W ocenie Sądu sytuacja taka wystąpiła w stanie faktycznym niniejszej sprawy, gdyż organ nie mógł rozstrzygać w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP o uprawnieniu R. L. do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] w B. w sytuacji, gdy ustalił w toku postępowania, że stronie takie uprawnienie przysługuje. W świetle poczynionych ustaleń winien zatem umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jako bezprzedmiotowe. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło