II SA/Wa 2183/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej Andrzej Góraj (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wnioskiem z [...] czerwca 2014 r., skierowanym do Prezesa Sądu Apelacyjnego w R., R. S. domagał się przesłania wszystkich postanowień wraz z uzasadnieniami wydanych w 2014 r. na skutek wniesionych zażaleń na postanowienia Sądów Okręgowych – Wydziałów Penitencjarnych. Pismem z 7 lipca 2014 r. strona zmodyfikowała swój wniosek, domagając się wyłącznie wyżej oznaczonych rozstrzygnięć wydanych w miesiącu czerwcu 2014 r. Rozpoznając wniosek organ pismem z 17 lipca 2014 r. powiadomił wnioskodawcę, że przedmiotowych rozstrzygnięć w czerwcu 2014 r. zapadło 81 i że liczą one łącznie 310 stron. Z tego faktu organ wywiódł, że żądana informacja nosi cechy informacji przetworzonej. Zażądał więc od wnioskodawcy wykazania szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem spornych danych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona zanegowała kwalifikację wnioskowanej informacji. Decyzją z [...] lipca 2014 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w R. umorzył postępowanie w części dotyczącej żądania obejmującego okres od stycznia do maja 2014 r. wobec cofnięcia wniosku w tym zakresie, a w pozostałej części odmówił udzielenia informacji. Rozpoznając sprawę wskutek wniesionego odwołania Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] października 2014 r. utrzymał w mocy skarżoną decyzję. Podzielił stwierdzenia organu pierwszej instancji, iż żądana informacja posiada charakter informacji przetworzonej. Do jej udzielenia konieczne jest bowiem dokonanie analizy całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tych, jakie są przedmiotem wniosku. Następnie koniecznym byłoby dokonanie anonimizacji tych dokumentów. Powyższe czynności wiązałyby się z przeprowadzeniem czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych. Były by więc czasochłonne (musiałyby trwać ok. 7 dni), i spowodowałyby konieczność oddelegowania pracowników Wydziału [...] Sądu Apelacyjnego w R., co miałoby negatywne przełożenie na tok realizacji ogółu zadań przez ten Wydział. Wobec powyższego, jak również wobec faktu niewykazania przez stronę istnienia szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu spornej informacji, organ drugiej instancji uznał, że badane rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Od powyższej decyzji skargę do tutejszego Sądu wywiódł R. S., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Po raz kolejny podkreślił, że organ dokonał błędnej kwalifikacji spornej informacji i nieprawidłowo uznał ją za informację przetworzoną. Zdaniem strony, udzielenie żądanej informacji nie powinno wiązać się ze szczególnie dużym nakładem pracy, sił i środków adresata żądania, zwłaszcza w sytuacji, gdy sądy powszechne dysponują programem komputerowym służącym do anonimizacji wydanych orzeczeń. Stąd uznał, że cyfrowa aninimizacja żądanych orzeczeń i ich zapis na dysku CD lub DVD nie powinno być traktowane jako świadczące o przetworzonym charakterze tej informacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ prawidłowo wyjaśnił materię zakwalifikowania spornej informacji do kategorii informacji przetworzonej. W pierwszej kolejności należało podkreślić, że nie budziła wątpliwości tutejszego Sądu kwestia tego, że żądana informacja posiadała przymiot informacji publicznej. Okoliczność ta nie była z resztą sporna w sprawie. Poza sporem pozostawało też to, że Prezes Sądu Apelacyjnego w R. był w świetle wymogów ustawy o dostępie do informacji publicznej podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia. Co się tyczy meritum sprawy, to organ zakwalifikował żądaną przez skarżącego informację publiczną, jako informację przetworzoną, z uwagi na jej znaczny rozmiar przedmiotowy i wynikającą z tego konieczność poniesienia dużego nakładu sił i czasu dla jej udzielenia, co powodowałoby dezorganizację pracy Sądu. Przedstawiając własną motywację powyższych wniosków, organ powinien jednak kierować się regulacjami przepisu art. 107 § 3 K.p.a. Powinien też uwzględnić fakt, że w doktrynie i judykaturze prawa administracyjnego zwraca się uwagę na to, że obowiązek uzasadniania decyzji wiąże się z zasadą przekonywania oraz z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy państwowej, jak też pogłębiania świadomości i kultury prawnej obywateli. Uzasadnienie skarżonej decyzji nie spełnia jednakże ww. kryteriów. Podkreślenia wymaga przede wszystkim okoliczność, iż tutejszemu Sądowi z urzędu wiadomym jest to, że sprawy zakończone postanowieniami dotyczącymi materii określonej we wniosku są oznaczone osobnym symbolem, co w sposób wymierny przekłada się na mniejszą czasochłonność ich wyodrębnienia. Kolejną kwestią znaną tutejszemu Sądowi z urzędu jest to, że sądy powszechne korzystają z programu komputerowego służącego do automatycznej anonimizacji wydanych orzeczeń, co także przekłada się na zmniejszenie czasochłonności takich czynności. Powyższe okoliczności organ powinien więc brać pod rozwagę dokonując analizy charakteru spornej informacji. Dopiero bowiem uwzględniając wyżej przytoczone fakty, mógłby w sposób rzetelny ocenić zakres nakładu pracy koniecznej dla udzielenia żądanej informacji. Brak odniesienia się przez organ do omawianej problematyki pozbawia uzasadnienie skarżonej decyzji waloru przekonywania i pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy państwowej. W szczególności bowiem twierdzenia co do konieczności opracowywania odpowiedzi na wniosek przez okres 7 dni jawią się jako gołosłowne i niepoparte analizą posiadanych przez Sąd instrumentów biurowych. W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie tutejszego Sądu, z uwagi na brak wyczerpującego uzasadnienia twierdzenia, iż żądana informacja posiada charakter informacji przetworzonej, na obecnym etapie postępowania przedwczesnym było odnoszenie się do materii istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do wyczerpującego uzasadnienia własnego stanowiska, ze szczególnym uwzględnieniem materii pracochłonności wyselekcjonowania spraw objętych jednym symbolem, oraz pracochłonności anonimizacji orzeczeń przy użyciu programu komputerowego, będącego w użyciu organu pierwszej instancji.