II SA/Wa 2184/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2016 r. sprawy ze skargi J.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] grudnia 2015 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] listopada 2015 r., którą to decyzją odmówiono J.O. przyznania dodatku mieszkaniowego. Jako podstawę materialnoprawną odmowy organ wskazał art. 2, art. 3, art. 5, art. 6, art. 7, art. 9 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 z późn. zm.) oraz uchwałę Nr [...] Rady Gminy z [...] marca 2004 r. w sprawie obniżenia wskaźników procentowych wysokości dodatku mieszkaniowego. W motywach uzasadnienia organ podał, że powierzchnia lokalu zajmowanego przez J.O. wynosi 34,04 m2 – nie przekracza 35 m2 (art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy) powierzchni normatywnej. Organ I instancji ustalił, że dochód gospodarstwa domowego J.O. za okres 3 miesięcy, poprzedzający datę złożenia wniosku, wyniósł 1.362,15 zł miesięcznie. Natomiast organ II instancji stwierdził, że dochód ten został ustalony nieprawidłowo, bowiem dochód z gospodarstwa rolnego J.O. winien być ustalony zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z 23 września 2012 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha przeliczeniowego w 2011 r. Skutkuje to ustaleniem dochodu z gospodarstwa rolnego niższym o 5,28 zł. Organ II instancji wskazał również, że organ I instancji nieprawidłowo dokonał wyliczeń dochodu przyjmując do wyliczeń kwoty netto przekazywane przez ZUS na konto bankowe J.O. Nadto wskazał, że organ I instancji błędnie ustalił udział własny w wydatkach mieszkaniowych stwierdzając, że udział własny wnioskodawcy wynosi 271,37 zł (20% z kwoty 1356,87 zł). W konkluzji stwierdził, że ponieważ udział wnioskodawcy w wydatkach mieszkaniowych (271,37 zł) jest wyższy od wydatków na normatywną powierzchnię (131,02 zł), dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J.O. do tutejszego Sądu. Kwestionując zasadność zaskarżonych decyzji skarżący podniósł, że decyzję wydano w oparciu o sprzeczne z prawdą ustalenia. Zakwestionował zasadność zakwalifikowania działki o pow. 0,25 ha, na której posadowiony jest jego budynek mieszkalny, jako gospodarstwo rolne, które przynosi dochód w wysokości 800 zł rocznie. Zdaniem skarżącego doliczenie do jego dochodów, dochodów z tytułu prowadzenia z gospodarstwa rolnego było nieuprawnione. Skarżący zarzucił też organowi, że nieprawidłowo wyliczył jego dochód miesięczny na kwotę 1.320,67 zł. Nadto, że błędnie wyliczył jego miesięczne wydatki. Podniósł, że dom zaopatrzony jest w instalację CO, kanalizację, szambo, a organ do wyliczeń przyjął, że tych instalacji budynek nie posiada. Wskazywał też na problemy zdrowotne (przebycie operacji guza jelita grubego) i konieczność pomocy osób trzecich. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ przyznał, że do wyliczeń przyjął, że lokal skarżącego nie jest wyposażony w instalację centralnego ogrzewania, instalację centralnej ciepłej wody i instalację gazu przewodowego. Wskazał, że wniosek skarżącego nie zawierał w tym zakresie pełnych informacji, dlatego też organ wyliczył ryczałt na zakup opału w wysokości 101,27 zł, ryczałt z tytułu braku instalacji ciepłej wody – CW na kwotę 11,90 zł oraz ryczałt z tytułu braku instalacji gazu przewodowego na kwotę 5,95 zł. Tym samym ustalił, że wydatki na dom wynosiły 131,02 zł. Odnosząc się do zarzutu, że lokal skarżącego jest wyposażony w instalację ciepłej wody i centralnego ogrzewania, organ następnie arbitralnie stwierdził, że lokal skarżącego nie jest wyposażony w instalację, dlatego wyliczono ryczałty. Na rozprawie w dniu 20 lipca 2016 r. skarżący wyjaśnił, że jego lokal wyposażony jest we wszystkie instalacje. Został unowocześniony ze środków pomocowych PFRON (vide protokół rozprawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie organy swoje rozstrzygnięcie oparły na błędnie ustalonym stanie faktycznym, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem (wyliczeniem) miesięcznych wydatków mieszkaniowych poniesionych przez skarżącego w związku z zajmowanym lokalem mieszkalnym, nadto błędnie ustalonym miesięcznym dochodem skarżącego. W sprawie bezsporne jest, że organ dokonał wyliczeń wydatków mieszkaniowych skarżącego na podstawie tzw. ryczałtów przyjmując, że lokal mieszkalny skarżącego nie jest wyposażony w instalację centralnego ogrzewania, CO oraz CW. Tymczasem ustalone przez organ fakty nie znajdują potwierdzenia ani w zgromadzonym materiale dowodowym, ani w realiach rozpoznawanej sprawy. Już na etapie odwołania, skargi do sądu oraz na rozprawie w dniu 20 lipca 2016 r. skarżący podnosił, że posiada centralne ogrzewanie, ciepłą wodę. Tłumaczenia organu, że wniosek skarżącego o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie zawierał precyzyjnych danych w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Oczywistym jest, że organ ma obowiązek, w sytuacji jakichkolwiek wątpliwości, podjąć czynności, które prowadzą do wyczerpującego i pełnego ustalenia stanu faktycznego. Obowiązek ten wynika nie tylko z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), ale też z przepisów lex specialis. Organ rozpoznając przedmiotową sprawę pominął, że racjonalny ustawodawca wydał rozporządzenie Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 z późn. zm.) i rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 27 grudnia 2001 r. w sprawie sposobu przeprowadzania wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu. (Dz. U. Nr 156, poz. 1828). Zauważyć należy, iż stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 z późn. zm.), wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię lokalu a kwotę stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą. Oznacza to, że dla oceny czy dodatek mieszkaniowy w ogóle przysługuje i w jakiej wysokości oprócz określenia dochodu (art. 3 ust. 1), powierzchni normatywnej (art. 5 ust. 1) zasadniczą kwestią jest ustalenie wysokości wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy (art. 6 ust. 3 i ust. 4). Przypomnieć należy, iż ryczałt, o którym mowa w art. 6 ust. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, może być zastosowany, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym. Wskazać trzeba, że zgodnie z cyt. wyżej rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych ryczałty, o których mowa w § 3 ust. 1, § 3 ust. 2, § 3 ust. 3, wylicza się w sytuacji, gdy budynek wnioskodawcy nie jest wyposażony w instalację. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie okoliczności istnienia bądź nie poszczególnych instalacji nie zostały przez organ wyjaśnione. Reasumując, zastosowanie przepisów, dotyczących określenia wydatków skarżącego na podstawie ryczałtów, bez ustalenia okoliczności uzasadniających zastosowanie ryczałtu, było nieuprawnione. W konsekwencji zastosowanie wyliczeń ryczałtowych doprowadziło do błędnego ustalenia wydatków ponoszonych na utrzymanie lokalu. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził też, że organ błędnie ustalił dochód skarżącego, przyjmując, że prowadzi on gospodarstwo rolne i doliczając mu do dochodu przychód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Stosownie do brzmienia art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Natomiast w myśl art. 3 ust. 3 powołanej ustawy, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. W rozpoznawanej sprawie organ nie wskazał, na podstawie jakich dokumentów i dowodów, na jakiej podstawie prawnej uznał, że działka o powierzchni 0,25 ha, na której usytuowany jest dom skarżącego, została zakwalifikowana jako gospodarstwo rolne, generujące przychód – dochód w rozumieniu art. 3 ust. 3 cyt. ustawy. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ ustali dochód gospodarstwa domowego skarżącego przy zastosowaniu przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, biorąc pod uwagę, że przepis ten zawiera zamkniętą definicję dochodu. Ponownie racjonalnie oceni, czy przyzagrodowa działka skarżącego o pow. 0,25 ha generuje jakiekolwiek przychody oraz czy spełnia definicję gospodarstwa rolnego. Reasumując, organ zbada czy dochód z prowadzenia gospodarstwa rolnego (art. 3 ust. 4 ustawy) może zostać doliczony jako dochód (przychód) wnioskodawcy. Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali, czy i w jakie instalacje wyposażony jest lokal mieszkalny skarżącego, a następnie dokona ponownej oceny wydatków mieszkaniowych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r, poz. 718 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.