II SA/Wa 219/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung (spr.) Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska Sędzia WSA Adam Lipiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego oddala skargę. UZASDANIENIE Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2010 r. nr [...] o odmowie przyznania A.B. emerytury specjalnej. W uzasadnieniu organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. A.B. zwróciła się z wnioskiem do Prezesa Rady Ministrów o przyznanie emerytury specjalnej. W swych wystąpieniach wskazała między innymi, iż będąc pracownikiem [...] Huty [...], była prześladowana przez służby bezpieczeństwa PRL za działalność opozycyjną. W następstwie tych działań doznała uszczerbku na zdrowiu. Pozbawiono ją przy tym zbyt wcześnie możliwości zatrudnienia i narażono na niskie świadczenie emerytalne. Jak twierdzi, w "normalnych warunkach" mogłaby pracować do osiągnięcia wieku emerytalnego i tym samym otrzymać wyższą emeryturę. Wskazała ponadto, iż nie występowała do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o zaliczenie do stażu pracy świadczenia pracy na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r. z powodu złego stanu zdrowia oraz oczekiwania na dokument potwierdzający jej działalność. Organ podał, że z zebranych dokumentów wynika, iż wnioskodawczyni posiada 14 lat, 10 miesięcy oraz 20 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Ponadto z informacji przekazanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] wynika, iż wnioskodawczynii pobiera świadczenie rentowe w wysokości ok. 600,00 zł. Mieszka wspólnie z mężem, który pobiera świadczenie emerytalne (brak informacji o jego wysokości). Dorosłe dzieci wnioskodawczyni zamieszkują oddzielnie. Wnioskodawczyni nie korzystała i nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej. Ponadto nie udostępniła żadnych dokumentów potwierdzających ustnie przekazane informacje. Prezes wskazał, iż przytoczone okoliczności i zgromadzone dokumenty nie stanowią szczególnego przypadku dającego podstawę do przyznania A.B. świadczenia specjalnego. Podstawą uzyskania świadczenia specjalnego przyznawanego przez Prezesa Rady Ministrów (w trybie szczególnym) są bowiem przede wszystkim jasno i dokładnie udokumentowane okoliczności, które wskazują, iż wnioskodawca podczas swojej działalności np. politycznej, sportowej, naukowej, społecznej, gospodarczej położył wybitne zasługi dla rozwoju kraju, a jego obecna sytuacja socjalno-bytowa jest rażąco niesprawiedliwa w odniesieniu do jego dokonań. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie występuje. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.B. nie zgodziła się z argumentacją organu. Przedstawiła kolejne dokumenty, które jak wskazała, potwierdzają jej działalność i ogromne krzywdy jakie ją spotkały w Hucie [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę decyzji wydanej w niniejszej sprawie stanowi art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu, Prezes Rady Ministrów, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Użyte w cytowanym przepisie określenie "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest pojęciem niedookreślonym, którego znaczenie ustalane jest w toku wykładni, a jego konkretyzacja w indywidualnych przypadkach należy do sfery uznania organów administracji. Uznaniowy charakter decyzji powoduje, iż kontrola sądowa takiego rozstrzygnięcia sprowadza się zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności Sąd jest władny badać, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek do wydania decyzji a także, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, tj. czy nie nosi ona cech dowolności. Oznacza to, iż ocenie podlega fakt, czy organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji dochował obowiązku wynikającego z art. 7 kpa uwzględnienia słusznego społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektował konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza kontrolą sądowo-administracyjną. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza granice określone w cytowanym art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Biorąc powyższe pod uwagę w ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy. W celu ustalenia warunków bytowych skarżącej i jej rodziny organ zwrócił się o informację do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Wnikliwie ocenił też przedstawione przez wnioskodawczynię dokumenty, w tym również wystąpienia i oświadczenia różnych osób i instytucji o działalności wnioskodawczyni, co ma swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie godna pochwały jest działalność skarżącej, która podobnie jak inni ludzie w tym okresie podejmowała walkę z komunistyczną władzą. Bezsprzecznym jest również fakt, iż działalność ta wywarła wpływ na stan zdrowia i stan majątkowy skarżącej. Jednakże należy wyjaśnić, iż wnioskowane świadczenie specjalne nie może być formą rekompensaty dla tych wszystkich, którzy prowadzili działalność opozycyjną zgodnie z własnym sumieniem. Ustawodawca w art. 82 powołanej ustawy regulującym możliwość uzyskania świadczenia specjalnego wprowadził tylko jedno kryterium do przyznania tego świadczenia – szczególnie uzasadniony przypadek, poza tym brak jest jakichkolwiek innych przesłanek warunkujących przyznanie tego świadczenia. Przepis ten nie zawiera definicji, ani nie określa, co należy rozumieć przez szczególne okoliczności. Natomiast Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt P 38/05 wskazał, że "chodzi tu o uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne indywidualne także w znaczeniu niepowtarzalne zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności." Dlatego też zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że skarżąca nie wykazała, aby jej zasługi, na które się powołuje, można było uznać za wybitne i niepowtarzalne. Reasumując, w ocenie Sądu, Prezes Rady Ministrów dokonał wyczerpujących ustaleń, prawidłowo ocenił i uzasadnił, że w przypadku skarżącej nie zachodzi przesłanka będąca podstawą do przyznania świadczenia specjalnego. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.