II SA/Wa 219/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-03-05

Skład orzekający: Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia specjalnego, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, a jeśli nie, czy spełnia przesłanki do ustanowienia radcy prawnego w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych, uznając, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, do których zaliczono sprawę o świadczenie specjalne, skarżący jest z mocy prawa zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. Jednocześnie, sąd postanowił ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, uznając, że wykazał on przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i matki.
Stan faktyczny
A. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą przyznania świadczenia specjalnego. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, która jest osobą starszą i niezdolną do samodzielnej egzystencji, nad którą sprawuje całodobową opiekę. Skarżący uzyskuje świadczenie pielęgnacyjne, a jego matka rentę. Wnioskodawca wykazał znaczne wydatki oraz posiadanie oszczędności, które jednak przeznaczone są na ratowanie zdrowia matki.
Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla A. D. radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego postanawia 1. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla A. D. radcę prawnego. A. D. wniósł na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do takich należy niniejsza sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Na mocy powołanego przepisu skarżący z mocy prawa zwolniony jest zatem w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, a zatem również przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie radcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na podstawie informacji zawartych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz znajdujących się w aktach postępowania sądowoadministracyjnego kserokopiach rachunków i dowodów wskazujących wysokość uzyskiwanych dochodów ustalono, co następuje. Skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z matką, która jest osobą w podeszłym wieku, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Wnioskodawca sprawuje nad matką całodobową opiekę. Skarżący uzyskuje miesięcznie 520 zł netto świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu stałej opieki nad matką. Matka wnioskodawcy uzyskuje 1344,55 zł netto z tytułu renty. Na stałe wydatki składają się: opłata za mieszkanie 412,28 zł, opłata za energię elektryczną około 50 zł miesięcznie, opłata za gaz 48,96 zł. W grudniu 2011 r. skarżący poniósł koszt niedopłaty za wodę w wysokości 543,35 zł, a w styczniu 2012 r. koszt niedopłaty za centralne ogrzewanie w wysokości 612,67 zł. Wydatków na leki nie podano. Majątek stanowi mieszkanie o powierzchni 55,81 m2 oraz oszczędności na kwotę [...]. Skarżący oświadczył, że oszczędności w wysokości [...], którymi zarządza od 4 stycznia 2010 r. zbierane były przez wiele lat i należą do matki wnioskodawcy. Oszczędności te przeznaczone są wyłącznie na ratowanie zdrowia i życia matki. Wnioskodawca nie może nimi dysponować na inne cele. Wnioskodawca wykazał, że spełnia ustawową przesłankę. Dochód w 2-osobowym gospodarstwie domowym wynosi łącznie 1.864,55 zł netto i uzyskiwany jest przez matkę z tytułu renty oraz przez wnioskodawcę z tytułu świadczenia pielęgnacyjnego. Stałe miesięczne wydatki, bez kosztów leków i środków niezbędnych do opieki nad osobą po wylewie, wynoszą miesięcznie około 520 zł. W grudniu 2011 r. i w styczniu 2012 r. koszty te wzrosły miesięcznie o około 600 zł z tytułu opłat za wodę i centralne ogrzewanie. Po dokonaniu opłat, na jedną osobę w gospodarstwie domowym pozostaje około 600 zł. Skarżący wykazał wprawdzie oszczędności w znacznej wysokości, jednakże oświadczył, że środkami tymi nie może swobodnie dysponować. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że matka skarżącego, która jest osobą w podeszłym wieku i niezdolną do samodzielnej egzystencji wymaga całodobowej opieki i pomocy. W związku ze złym stanem zdrowia matki strony oszczędności stanowią zabezpieczenie ewentualnych kosztów ratowania zdrowia i życia matki wnioskodawcy. Strona nie ma możliwości korzystania z tych środków w innych celach. Na podstawie oświadczeń wnioskodawcy stwierdzić należy, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i matki. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. 2 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło