II SA/Wa 219/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Danuta Kania, Anna Mierzejewska (spr.), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi M.B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2013 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, z dniem [...] listopada 2013 r. zwolnił [...] M. B. ze służby w Policji. Na podstawie art. 108 kpa rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] sierpnia 2013 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w [...] wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutu M. B., że w dniu [...] sierpnia 2013 r. w [...] w okolicach ulic [...] wspólnie i w porozumieniu z innymi funkcjonariuszami, brał udział w pobiciu S. G., M. B. P. K. i M. K., M. G., B. M., S.B., P. S., M. K., poprzez uderzenie rękami i głową po twarzy oraz poprzez użycie miotacza gazu, wskutek czego ww. pokrzywdzeni doznali obrażeń głowy, oczu i narażono ich w ten sposób na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia albo nastąpienia skutku określonego w art. 156 § 1 kk lub art. 157 § 1 kk tj. o przestępstwo z art. 158 § 1 kk. Jednocześnie prokurator zastosował środki zapobiegawcze w postaci poręczenia majątkowego oraz zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza Komisariatu Policji [...] w [...] do czasu zakończenia postępowania w sprawie. Komendant Miejski Policji w [...], rozkazem personalnym nr [...] zawiesił policjanta w czynnościach służbowych od dnia [...] września 2013 r. na okres 3 miesięcy w trybie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Wskazał, że pozostawienie w służbie podejrzanego o popełnienie przestępstwa umyślnego, zawieszonego w czynnościach służbowych policjanta narusza ważny interes służby. M. B. w prokuraturze złożył liczne wnioski dowodowe i zażądał również ich przeprowadzenia w postępowaniu administracyjnym. Organ administracji analizując składane liczne wnioski dowodowe doszedł do przekonania, że wnioski te zmierzają do podważenia zasadności wydanego postanowienia o przedstawieniu zarzutu popełnienia przestępstwa. Tymczasem kwestia przebiegu zdarzenia i ewentualnej winy M. B. w kontekście zarzucanego mu czynu w postępowaniu karnym nie ma zasadniczego znaczenia przy ocenie wystąpienia przesłanki "ważnego interesu służby". Organ nie uwzględnił wniosków, bowiem uznał, że mają one znaczenie dla sprawy karnej, a nie przedmiotowej. Ponadto wskazał, że organ Policji nie ma obowiązku weryfikowania zarzutu przedstawionego policjantowi w toku postępowania przygotowawczego, w szczególności wykazania winy funkcjonariusza. W opinii organu przesłanka "ważnego interesu służby" oceniana musi być przez pryzmat realizacji zadań, do realizacji których powołana jest policja, a także wymagań stawianych policjantom, a określonych w art. 25 ustawy o Policji. Dalej organ podał, że M. B. jest podejrzany o popełnienie przestępstwa z art. 158 § 1 kk tj o udział w pobiciu 9 osób. Okoliczności te sprawiają, że policjant przestał się legitymować przymiotem nieposzlakowanej opinii. Od rozkazu personalnego M. B. wniósł odwołanie, w którym zarzucił błędną interpretację oraz obrazę art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji oraz art. 108 kpa. W uzasadnieniu odwołania podkreślił, że swoim zachowaniem nie naruszył ważnego interesu służby, a ponadto nie ustalono przebiegu zdarzenia. Wniósł również o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzupełnieniu odwołania z dnia [...] listopada 2013 r., zarzucił organowi naruszenie art. 134 g ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji, poprzez wydanie rozstrzygnięcia o rozwiązaniu stosunku służbowego w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w sytuacji gdy orzeczeniem Komendanta Miejskiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] października 2013 r., doręczonym w dniu [...] listopada 2013 r. orzeczono wobec niego karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu rozkazu personalnego, organ powołał art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, z którego wynika że można zwolnić ze służby w Policji, gdy wymaga tego ważny interes służby. Na podstawie tego przepisu dokuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn poza merytorycznych pełnić dalej służby. Zwolnienie takie ma charakter fakultatywny czyli zostało poddane tzw. "uznaniu administracyjnemu". Decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny jak i słuszny interes skarżącego .Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. Dalej organ podał, że bezspornym jest że przeciwko wymienionemu funkcjonariuszowi toczy się postępowanie określone w art. 158 § 1 Kodeksu karnego. Zgodnie z art. 25 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Policjant sam musi przestrzegać prawa w największym stopniu. Wszelkie niepraworządne działania policjanta, jak również uzasadnione podejrzenie o takie działanie, musi rodzić zdecydowane kroki zmierzające do odsunięcia od wykonywania czynności służbowych, a w konsekwencji do wykluczenia z Policji. Organ podkreślił, że pozostawienie skarżącego w służbie byłoby kontynuowaniem przez niego służby z uszczerbkiem dla jej ważnych interesów. Przedstawienie skarżącemu zarzutu z art. 158 § 1 kk oraz jego ciężar gatunkowy narusza dobro służby, oraz uzasadnia uznanie, iż skarżący utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach Policji. Policjantów obowiązują szczególne rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Policjant przyjęty do służby składa rotę ślubowania i zgodnie z art. 58 ustawy, jest zobowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania. Powinien unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w dobre imię Policji. Odnosi się to zarówno do sfery służby jak i postawy osobistej. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż M. B. został zawieszony w czynnościach służbowych. Zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie Policjanta ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Organ zwrócił się o taką opinię, przy czym jej treść nie jest wiążąca dla organu. Organ podkreślił, że wydając zaskarżony rozkaz personalny, przestrzegał zasad zawartych w art. 7, art. 8, art. 11 kpa, a również treść art. 77 § 1, art.80, art. 81 i art. 107 kpa. Wskazał, że niniejsze postępowanie administracyjne, rządzi się odmiennymi regułami zawartymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o Policji. Art 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji umożliwia zwolnienie policjanta ze służby, bez czekania na wynik innych, toczących się postępowań gdy tego wymaga "ważny interes służby", bądź gdy niemożliwe jest jego pozostawanie w służbie. Podkreślił, że organ I instancji poczynił własne ustalenia w sprawie, dokonał bowiem weryfikacji przeprowadzonych dowodów, oraz w oparciu o nie, poczynił wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zgodnie z art. 107 § 1 i 3 kpa. W podsumowaniu organ wskazał, że służba w Policji jest szczególnym rodzajem służby publicznej. Pełniący ją funkcjonariusze podlegają określonym wymogom, a jeżeli ich nie spełniał, to organ miał podstawy do przyjęcia, że ważny interes służby przemawiał za podjęciem decyzji o zwolnieniu go ze służby. Organ nakładając rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny. Organ wyjaśnił, że orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] października 2013 r., doręczone w dniu [...] listopada 2013 r. orzekało o karze dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Nie nastąpiła kolizja między trybami określonymi w art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji i art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W dniu wydania rozkazu personalnego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] rozkazu personalnego nr [...] nie pozostawał w obrocie prawnym prawomocny rozkaz personalny o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji. Wobec złożenia odwołania od rozkazu Komendanta Miejskiego Policji w [...], w dniu zwolnienia ze służby tj. [...] listopada 2013 r. orzeczenie to nie było prawomocne. Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego, oraz rozkazu Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Rozstrzygnięciu zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania tj art. 7 kpa, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia przez brak podejmowania wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; 2. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, przez brak wyczerpującego zbadania rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego; 3. naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy występuje brak przesłanek do zwolnienia ze służby na tej podstawie prawnej; 4. naruszenie art. 134 g ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez wydanie orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu ze służby w sytuacji gdy orzeczeniem wydanym przez Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] października 2013 r., na podstawie takich samych faktów, orzeczono karę wydalenia ze służby, podczas gdy za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego można wymierzyć tylko jedna karę dyscyplinarną. W uzasadnieniu skargi podał między innymi, iż posiada wysokie kwalifikacje do służby. Posiada nieposzlakowaną opinię i bardzo dobrze wywiązywał się ze swoich obowiązków. Podkreślił, że aktualny etap postępowania oparty jest na bardzo niepełnym materiale dowodowym, a jego liczne wnioski dowodowe zostały uchylone. W sprawie przewija się wątek innej grupy, która zachowywała się negatywnie i tego między innymi dotyczą wnioski dowodowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Stosownie do treści art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego orzeczenia stanowi art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2002 r., Nr 7 poz. 58 ze zm.). W oparciu o powołany przepis policjanta można zwolnic ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Zwolnienie policjanta w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie sprawy karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby. W sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji właściwy organ nie ma także obowiązku weryfikowania zarzutów przedstawionych policjantowi w toku postępowania przygotowawczego. W szczególności nie musi wykazywać winy funkcjonariusza, a tym samym gromadzić dowody na okoliczność potwierdzenia popełnienia prze policjanta zarzucanych mu przestępstwa. Udowodnienie faktu popełnienia przez podejrzanego zarzucanych mu czynów należy do organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania karnego. Ocena zaś dowodów mających uzasadnić popełnienie przestępstwa należy do organów wymiaru sprawiedliwości i właściwego sądu. Tak więc nie jest rolą organów administracji w sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji przeprowadzenie na wniosek policjanta dowodów mających podważyć zasadność wydanego w sprawie karnej postanowienia o przedstawieniu mu zarzutów popełnienia określonych przestępstw. Wobec powyższego nietrafne są zarzuty skarżącego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Podkreślić należy, że rolą organu administracji w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest wykazanie, że za zwolnieniem funkcjonariusza, przemawia ważny interes służby. Pojęcie "ważnego interesu" nie zostało w ustawie bliżej określone. W praktyce na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, a nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej. Przesłanka "ważnego interesy służby" powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę. Okoliczności te powinny odnosić się do art. 1 powołanej ustawy o Policji. Użycie w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 kpa). Podkreślić należy, iż stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. W rozpoznawanej sprawie przesłanka zwolnienia M. B. ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została przez organ wystarczająco wykazana. Nie może budzić wątpliwości, że przedstawiony mu zarzut popełnienia przestępstwa z art. 158 § 1 kk, ścigany z oskarżenia publicznego, z uwagi na jego ciężar gatunkowy, narusza dobro służby. W ocenie Sądu udział w bójce, pobicie, użycie miotacza gazowego, wskutek czego poszkodowani doznali obrażeń głowy, oczu i zostali narażeni w bezpośredni sposób na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia albo wystąpienia skutku określonego w art. 156 § 1 kk lub 157 § 1 kk, uzasadnia uznanie, iż skarżący utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach Policji. W interesie służby a więc w interesie społecznym leży aby ustawowe zadania Policji były realizowane przez osoby w pełni spełniające wymagania stawiane przez przepisy ustawy o Policji. Instytucja jaką jest Policja ma gwarantować każdemu człowiekowi ochronę przed przemocą, brutalnością i innymi zachowaniami naruszającymi dobro przez prawo chronione. Z uwagi na cele realizowane przez Policję, służbę w niej może pełnić tylko osoba o nieposzlakowanej opinii – art. 25 ustawy o Policji, zdolna nawet z narażeniem życia do strzeżenia porządku prawnego i bezpieczeństwa innych. Podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". W świetle powyższego należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż składane przez skarżącego wnioski dowodowe dotyczyły jego winy, co do zarzucanych mu czynów w postępowaniu karnym, tymczasem jeszcze raz należy podkreślić, że powyższa kwestia, nie miała znaczenia w rozpoznawanej sprawie tj. przy ocenie przesłanki "ważnego interesu służby". Odnosząc się do naruszenia art. 134 g ust. 1 i 2 ustawy o Policji, to wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła kolizja między trybami określonymi w art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji i art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, bowiem w dniu wydania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] rozkazu personalnego nr [...] nie pozostawało w obrocie prawnym prawomocne orzeczenie o wymiarze policjantowi kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji. Nie zaistniała zatem przesłanka określona w art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji obligatoryjnego rozwiązania na danej podstawie stosunku służbowego. Wniesienie odwołania od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] października 2013 r. w dniu zwolnienia policjanta ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji tj. w dniu [...] listopada 2013 r. nie było prawomocne. Podkreślić należy, że argumentacja podana przez M. B. w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r., a następnie powtórzona w skardze, nie mogła być rozważana w niniejszej sprawie, ponieważ dotyczy prawidłowości i zasadności prowadzenia w stosunku do ww. postępowania dyscyplinarnego, do którego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a także wskazać należy, że jest ono odrębnym i samodzielnym postępowaniem niezwiązanym z postępowaniem prowadzonym w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Odnosząc się natomiast do kwestii nadania decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] października 2013 r. rygoru natychmiastowej wykonalności wskazać należy, że wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni. Jedną z nich jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw i obowiązków o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 kpa. Organ przekonywująco uzasadnił, że nadając rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statutem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, które szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania, której nie może wypełniać w przypadku gdy w szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy z przyczyn pozamerytorycznych nie powinni tej służby pełnić. W ocenie Sądu organ w pełni uzasadnił że decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 kpa. W ocenie Sądu w świetle przedstawionych wyżej argumentów zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.