II SA/Wa 219/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Stanisław Marek Pietras, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na broń palną bojową oddala skargę. [...] Komendant Wojewódzki Policji cofnął A. T. pozwolenie na broń palną bojową ponieważ uznał, iż naruszył on zasady przechowywania broni o których mowa w art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.) Okoliczność naruszenia zasad przechowywania broni, polegającą na braku udokumentowania przez A. T., iż sejf posiadał co najmniej jeden zamek atestowy, organ ustalił na podstawie materiałów z postępowania przygotowawczego w sprawie kradzieży z włamaniem do mieszkania A. T. W wyniku tej kradzieży skradziono między innymi sejf wraz z przechowywaną w nim bronią palną. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanego, decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 268a Kpa., uchylił decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji wskazał, co następuje: W myśl art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, o których mowa w art. 32 ustawy o broni i amunicji. Z kolei przepis ten ustala, że broń i amunicję należy przechowywać i nosić w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych. Na podstawie zawartego w art. 32 ust. 2 ustawy upoważnienia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał w dniu 3 kwietnia 2000 r. rozporządzenie w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. z 2000 r. Nr 27, poz. 343), w którego § 5 określił, że osoby posiadające broń palną są obowiązane przechowywać ją w kasetach metalowych na stałe przymocowanych do elementów konstrukcyjnych budynku lub w metalowych szafach albo sejfach, posiadających zamki atestowane. Natomiast od dnia 1 października 2014 r. obowiązuje już nowe rozporządzenie w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, w którym § 5 określono, iż broń i amunicję należy przechowywać w urządzeniach spełniających wymagania co najmniej klasy S 1 według normy PN-EN 14450, przy czym osoby posiadające broń i amunicję na podstawie pozwolenia, o którym mowa w art. 10 ust. 4 ustawy, które uzyskały pozwolenie na broń wydane przed dniem wejścia w życie cytowanego rozporządzenia (tak jak strona) winni dostosować sposób przechowywania broni i amunicji do tych wymogów w terminie 5 lat od wejścia w życie tego rozporządzenia (§ 12 pkt 1 tego rozporządzenia). Jak wynika z akt sprawy, w nocy z dnia [...] na [...] grudnia 2014 r., podczas nieobecności A. T. w mieszkaniu, miała miejsce kradzież z włamaniem w jego mieszkaniu, w wyniku którego skradziono, m.in. sejf wraz bronią palną bojową ([...]). Sprawcy dostali się do mieszkania po uprzednim otwarciu drzwi przy pomocy oryginalnych kluczy uzyskanych w podstępny i bezprawny sposób od pokrzywdzonego. Dochodzenie w sprawie tego przestępstwa zostało wobec niewykrycia sprawców umorzone postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., zaś sejfu i broni nie odzyskano. W ocenie Komendanta Głównego Policji niewątpliwie doszło do utraty broni, ale nie jest wiadome na podstawie jakiego dokumentu, ani dowodu, organ pierwszej instancji stwierdził, że skradziony sejf, w którym strona przechowywała broń palną, nie posiadał choćby jednego zamka atestowanego, skoro dotychczas sejf ten nie został odnaleziony, a w aktach sprawy brak jest jakiekolwiek dokumentu z przeprowadzonej kontroli broni na podstawie którego można by było stwierdzić, iż sejf, w którym broń przechowywano nie spełniał wymogów przewidzianych w wyżej wspomnianym rozporządzeniu, w tym nie był zaopatrzony w atestowany zamek. W ocenie Komendanta Głównego Policji organ pierwszej instancji uznał naruszenie przez stronę przepisów prawa określających warunki prawidłowego przechowywania broni palnej, opierając się wyłącznie na przypuszczeniu, iż skoro strona nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających, że skradziony sejf miał zamek atestowany, to takiego zabezpieczenia nie posiadał. Taka ocena zebranego materiału dowodowego narusza przepis art. 80 Kpa., a zatem jest oceną dowolną, a nie swobodną i w konsekwencji powoduje naruszenie przepisu art. 107 § 3 Kpa., bowiem stwierdzenie - w świetle fakultatywności podstawy prawnej niniejszego rozstrzygnięcia, iż strona naruszyła zasady przechowywania broni, choć ani jeden ze znajdujących się w aktach dokumentów tego nie potwierdza, aby strona kiedykolwiek naruszyła prawo - w tym ustalone ustawą o broni i amunicji zasady bezpiecznego przechowywania, posiadania i używania broni - uchybia obowiązkowi należytego uzasadniania wydawanych aktów administracyjnych. Przepis art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji ma charakter fakultatywny, a w takim przypadku organ rozstrzygający sprawę jest obowiązany do respektowania postanowień art. 7 Kpa., co oznacza obowiązek podejmowania przez niego wszelkich niezbędnych czynności do ustalenia stanu faktycznego sprawy i do jej załatwienia, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powyższa zasada oznacza, że nie zawsze słuszny interes strony w posiadaniu określonego prawa musi ustąpić na rzecz interesu społecznego. Organ rozstrzygający sprawę obowiązany jest bowiem wyważyć racje tych interesów i wykazać powody, dla których uznał, iż pierwszeństwo winno być przyznane interesowi społecznemu. Niewątpliwie skradziona stronie broń stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, ponieważ nadal pozostaje w rękach przestępców, jednakże trudno przyjąć, iż do jej utraty doszło w wyniku rażącego zlekceważenia przez stronę zasad bezpiecznego przechowywania broni czy też choćby niedbalstwa w tym zakresie. Dlatego też, biorąc pod uwagę okoliczności, w jakich broń została skradziona (sejf wraz z bronią został wyniesiony przez nieznanych sprawców, pod nieobecność A. T.) oraz fakt, iż strona jako wieloletni posiadacz pozwolenia na broń nigdy nie użyła jej niezgodnie z przeznaczeniem, nie jest karana za przestępstwa czy wykroczenia, a w miejscu zamieszkania nie ma do niej żadnych zastrzeżeń - decyzji organu pierwszej instancji nie można uznać za słuszną i celową. Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji. Organowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji oraz § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. z 2000 r. Nr 27, poz. 343) polegające na błędnym przyjęciu, że A. T. nie naruszył wymienionych przepisów, obowiązujących osoby posiadające broń palną, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że wymieniony przechowywał broń palną niezgodnie z cytowanymi przepisami, co zważywszy na okoliczności, w jakich utracił on klucze do swego mieszkania, winno skutkować cofnięciem mu pozwolenia na posiadanie broni palnej. Wniósł także o rozpoznanie spawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, iż A. T. miał obowiązek zastosować się do sposobów przechowywania broni wskazanych w § 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, jednak tego nie zrobił. Z jego zeznań złożonych w toku śledztwa wynika, iż sejf, w którym broń przechowywał nie był na stałe przymocowany do podłoża. Wyjaśnił, w toku postępowania administracyjnego, że przywiózł sejf w 1993 r. z A., miał on tabliczkę znamionową we wnętrzu, dodał, iż dokumentów na to nie posiada i nie posiadał. Nie twierdził, że sejf był wyposażony w zamek atestowany, zaś z jego wypowiedzi wynika., że nigdy nie posiadał dokumentu potwierdzającego okoliczność wyposażenia sejfu w zamek atestowany. Nadto, w ocenie Prokuratora, w sytuacji zaistnienia fakultatywnej przesłanki cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni, zagadnienie czy strona może w dalszym ciągu z takiego pozwolenia korzystać, należy rozważać nie tylko w kontekście danych o jej dotychczasowej niekaralności, braku zastrzeżeń co do niej w miejscu zamieszkania, braku zarzutów dotyczących nieprawidłowego użycia broni, ale przede wszystkim mając na uwadze okoliczności, które bezpośrednio poprzedziły włamanie do mieszkania strony i kradzież broni oraz amunicji. Z akt śledztwa wynika, że A. T. w dniu [...] grudnia 2014 roku przebywał w swoim mieszkaniu, około godziny 18.00 wypił jedno półlitrowe piwo, zaś od godziny około 21.00 w ciągu dwóch godzin wypił 5 półlitrowych piw. Następnie wyszedł z domu i udał się taksówką do lokalu rozrywkowego [...] , gdzie także pił alkohol. Z działającego w lokalu zapisu monitoringu wynika, że w pewnym momencie podszedł on do baru, na ladę położył pęk kluczy, następnie trzymał je w ręku, zasypiał przy stoliku, jedna z osób obecnych w lokalu zabrała mu z ręki przedmiot, zidentyfikowany wcześniej jako klucze. Podczas pobytu w lokalu i na zewnątrz A. T. był uderzany. Jeszcze tej samej nocy okazało się, że nieznani sprawcy wykorzystując oryginalne klucze, przejęte w sposób podstępny i nieuprawniony, włamali się do jego mieszkania, skąd dokonali kradzieży szeregu przedmiotów, w tym sejfu z bronią palną i amunicją. Zatem, w ocenie Prokuratora, prezentowana przez stronę postawa nie daje gwarancji zarówno przestrzegania zasad przechowywania broni jak i rozważnego zachowania przy okazji spożywania alkoholu. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto organ podkreślił, iż w toku postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń to na organie spoczywa obowiązek wykazania zaistnienia okoliczności uzasadniającej cofnięcie pozwolenia na broń. Nie jest możliwe cofnięcie pozwolenia na broń na tej podstawie, że strona nie wykazała, że taka okoliczność nie zaszła, czyli w niniejszym stanie faktycznym, że broń nie była nienależycie przechowywana, ponieważ ciężar wykazaniu faktu nienależytego przechowywania spoczywa na organie. Zauważyć przy tym należy, że przepis nakłada na posiadaczy broni obowiązek przechowywania broni w szafie wyposażonej w zamki atestowane, nie nakłada natomiast na posiadaczy obowiązku wykazywania tego faktu wyłącznie przy pomocy dowodu z dokumentu, a tym samym nie ustanawia obowiązku posiadania dokumentów w tym zakresie. Nie można na podstawie faktu braku dokumentu wyprowadzać kategorycznego wniosku o braku odpowiedniego zamka i cofać na tej podstawie pozwolenia. Kategorycznego wniosku o braku zamka atestowanego nie można wyprowadzić w oparciu o zeznania strony, złożone w toku śledztwa, w szczególności zaś o wskazywaną w skardze okoliczność, że strona w żadnym momencie nie twierdziła, że sejf był wyposażony w zamek atestowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga wobec spełnienia przesłanek wskazanych w art. 119 Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi została rozpoznana, zgodnie z wnioskiem Prokuratora, w trybie uproszczonym. Skarga nie jest zasadna. Po pierwsze, czego nie dostrzega skarżący, norma art. 18 ust. 5 pkt 4. ustawy o broni i amunicji jest normą fakultatywną i nadto, wbrew twierdzeniom skargi, z materiału zgromadzonego w sprawie nie można w sposób kategoryczny wykazać, że skradziony sejf nie posiadał zamka atestowanego. Jedynie taki oczywisty dowód mógłby stanowić podstawę do ewentualnego rozważenia możliwości cofnięcia pozwolenia na broń, co nie jest jednoznaczne z jej cofnięciem (decyzja uznaniowa). Te istotne aspekty prawne i faktyczne sprawy trafnie podkreślił Komendant Główny Policji zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę podkreślił. Zarzut niewłaściwego przechowywania broni musi zostać przez organ udowodniony zgodnie z wymogami art. 7 Kpa. oraz zgodnie zasadami wskazanymi w Rozdziale 4 Kpa, nie zaś uprawdopodobniony. Natomiast nie każde naruszenie zasad przechowywania broni musi powodować skutek w postaci cofnięcia pozwolenia na broń. Decyzja w tym zakresie jest bowiem uznaniowa. Z kolei dowody, ich analiza oraz przesłanki, którymi kierował się organ w zakresie uznania administracyjnego, powinny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z treścią art. 107 § 3 Kpa. W myśl art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji może (ale nie musi) cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, o których mowa w art. 32 ustawy o broni i amunicji. Przepis ten stanowi, że broń i amunicję należy przechowywać i nosić w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych. Na podstawie zawartego w art. 32 ust. 2 ustawy upoważnienia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał w dniu 3 kwietnia 2000 r. rozporządzenie w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. z 2000 r. Nr 27, poz. 343). W § 5 określił, że osoby posiadające broń palną są obowiązane przechowywać ją w kasetach metalowych na stałe przymocowanych do elementów konstrukcyjnych budynku lub w metalowych szafach albo sejfach, posiadających zamki atestowane. Natomiast od dnia 1 października 2014 r. obowiązuje nowe rozporządzenie w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, w którym § 5 określono, iż broń i amunicję należy przechowywać w urządzeniach spełniających wymagania co najmniej klasy S 1 według normy PN-EN 14450, przy czym osoby posiadające broń i amunicję na podstawie pozwolenia, o którym mowa w art. 10 ust. 4 ustawy, które uzyskały pozwolenie na broń wydane przed dniem wejścia w życie cytowanego rozporządzenia (tak jak strona) winni dostosować sposób przechowywania broni i amunicji do tych wymogów w terminie 5 lat od wejścia w życie tego rozporządzenia (porównaj § 12 pkt 1). Decyzja organu pierwszej instancji została wydana w dniu [...] października 2015 r.), zatem już pod rządami znowelizowanego rozporządzenia. Powinna być zgodna z nową treścią rozporządzenia, w tym z zapisem, zawartym w § 5 w związku z postanowieniami § 12. W związku z tym od dnia 1 października 2014 r. rozpoczynał się także dla A. T. termin do wykazania, iż sejf, w którym przechowywał broń, spełniał wymagania co najmniej klasy S 1 według normy PN-EN 14450. Zaznaczyć tu także należy, iż termin do tego wykazania upływał dopiero w 2019 roku. Z materiału zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym wynika, iż A. T. przedmiotowy sejf zakupił w A. na początku lat 90-tych i w 1993 roku przywiózł do Polski. Sejf posiadał tabliczkę znamionową i ważył ok. 150 kg. A. T. nie posiada dokumentów potwierdzających czy z zamek w tym sejfie był zamkiem atestowanym. A. T. powinien przechowywać broń w sejfie zabezpieczonym w zamek atestowany. Przypomnijmy, iż dopiero od dnia 1 października 2014 r., byłby to zamek spełniający wymagania co najmniej klasy S 1 według normy PN-EN 14450 i bezwzględny obowiązek wykazania spełnienia tej klasy zabezpieczenia (zgodnie z normą PN-EN 14450) upływał dopiero z dniem 1 października 2019 r. W związku z kradzieżą przedmiotowego sejfu w nocy z dnia [...] na [...] grudnia 2014 r. nie sposób jest ustalić, czy przedmiotowy sejf spełniał wymóg sejfu zaopatrzonego w jakikolwiek zamek atestowany. Można by było to ustalić jedynie w drodze oględzin tabliczki znamionowej produktu, umieszczonej przez producenta na sejfie, ewentualnie mogły to uczynić biegły w drodze oględzin sejfu. Oczywiście do przeprowadzenia takich dowodów potrzebny jest rzeczony sejf czynności a wobec jego kradzieży, dowody te nie są obecnie możliwe do przeprowadzenia. Zatem trafnie konkluduje Komendant Główny Policji, iż w tym materiale sprawy nie można w sposób kategoryczny wykazać, że skradziony sejf nie posiadał zamka atestowanego, zaś twierdzenia w tym zakresie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji oparte są jedynie na luźnych przypuszczeniach i domniemaniach a nie na konkretnych dowodach. Także z wyjaśnień A. T., iż nie wie czy sejf posiadał zamek atestowany, nie można wyprowadzać twierdzenia, iż sejf nie posiadał takiego zamka. W niniejszej sprawie nie byłoby wystarczające legitymowanie się przez A. T. dokumentem atestu, albowiem nie chodzi tu wykazanie się o jakimkolwiek dokumentem potwierdzający atest zamka (zawsze istniałaby wątpliwość czy powyższy dokument dotyczy zamka w przedmiotowym sejfie czy innego zamka), ale o wykazanie przez organy Policji, iż przedmiotowy sejf został w zamek atestowany rzeczywiście wyposażony, albo o wykazanie, iż takowego zamka nie posiadał. W niniejszym stanie prawnym, ciężar wykazania, że broń nie była nienależycie przechowywana spoczywa wyłącznie na organie Policji. Zauważyć przy tym należy, że omawiany wyżej przepis nakłada na posiadaczy broni jedynie obowiązek przechowywania broni w szafie (sejfie) wyposażonej w zamki atestowane, nie nakłada natomiast na posiadaczy broni obowiązku wykazywania tego faktu przy pomocy dowodu z dokumentu, a tym samym przepis ten nie ustanawia obowiązku posiadania przez posiadacza broni odpowiednich dokumentów w tym zakresie. W tym aspekcie spawy Komendant Główny Policji odniósł się natomiast do dotychczasowego nienagannego zachowania A. T. Po drugie, postępowanie administracyjne toczy się w konkretnie określonej sprawie (tożsamość sprawy). [...] Komendant Wojewódzki Policji wszczął niniejsze postępowanie administracyjne w oparciu o przesłankę art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ustawy o broni i amunicji i na tej podstawie prawnej wydał uchyloną przez Komendanta Głównego Policji decyzję. Zatem przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego w drugiej instancji była konkretna sprawa – cofnięcie pozwolenia na broń z uwagi na niewłaściwe jej przechowywanie, a ściśle przechowywanie jej w sejfie, który nie był zdaniem organu pierwszej instancji wyposażony w zamek atestowany. Tymczasem w uzasadnieniu skargi, Prokurator dodatkowo wskazuje na nieodpowiedzialne zachowanie się posiadacza broni, bezpośrednio poprzedzające włamanie, które to zachowanie, w jego ocenie, powinno uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji. Zatem w istocie Prokurator powołuje się na całkowicie inną przesłankę umożliwiającą cofniecie pozwolenia na broń, niż przesłanka dla której wszczęto przedmiotowe postępowanie administracyjne. Wskazać tu należy, iż pewne cechy zachowania posiadacza pozwolenia na broń, zgodnie z przepisami wskazanymi w ustawie o broni i amunicji (ale innymi niż art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ustawy o broni i amunicji) mogącą skutkować cofnięciem pozwolenia. Postawiony na tym etapie postępowania (skarga do sądu administracyjnego) tego typu zarzut, oparty na nowej przesłance, nie może być skuteczny, a to z tego powodu, iż dotyczy innego przedmiotowo postępowania, opartego na innym przepisie ustawy o broni i amunicji (np. odpowiedniego podpunktu, zawartego w ust. 1 art. 15 ustawy o broni i amunicji), które to postępowanie wymagałoby rzetelnego wyjaśnienia sprawy w całkowicie innym i nowym aspekcie. Wskazać tu należy, iż Komendant Główny Policji, zgodnie z zasadą jednolitości postępowania administracyjnego, mógł jedynie dokonać kontroli postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji w takich granicach sprawy, jakie zostały zakreślone w postępowaniu przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji i poza ten przedmiotowy zakres postępowania, w rozumieniu art. 138 Kpa. wyjść nie mógł. Przedmiotowy zakres postępowania dotyczył ewentualnego cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni z uwagi na zarzut przechowywania jej w sejfie wyposażonym w niewłaściwy zamek (art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ustawy o broni i amunicji), a nie z uwagi na zachowania lub dane cechy posiadacza broni wskazane w katalogu przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zatem nie wchodząc w ocenę zachowania A. T. w czasie poprzedzającym włamanie, wyżej przedstawiony dodatkowy zarzut skargi, nie może zostać w ogóle uwzględniony, albowiem nie mieści się w ramach przedmiotu postępowania administracyjnego obu instancji. Podkreślenia wymaga tu fakt, iż organ pierwszej instancji w ogóle nie analizował zachowania A. T. w okresie poprzedzającym bezpośrednio włamanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji przez Komendanta Głównego Policji, które mogło by skutkować jej uchyleniem bądź stwierdzeniem jej nieważność. Dlatego, mając powyższe na uwadze na podstawie art. 132 i art. 151 przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.