II SA/Wa 2200/20
WyrokWSA w Warszawie2021-06-01
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów prawidłowo utrzymała w mocy uchwałę Rady Naukowej o odmowie nadania stopnia naukowego doktora, pomimo istnienia pozytywnych recenzji i wątpliwości co do możliwości poprawy pracy doktorskiej przez doktoranta?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Centralna Komisja nie rozważyła wszechstronnie całego materiału dowodowego, naruszając tym samym art. 77 § 1 k.p.a. Brak wystarczającego rozważenia przez organ odwoławczy kwestii możliwości dokonania przez doktoranta poprawek do rozprawy doktorskiej w sposób przewidziany prawem, w kontekście istnienia zarówno pozytywnych recenzji, jak i negatywnej opinii, mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Rada Naukowa Instytutu Chemii Fizycznej PAN odmówiła nadania stopnia naukowego doktora mgr. inż. P. L., opierając się głównie na negatywnej recenzji wskazującej na błędy merytoryczne w pracy. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów utrzymała w mocy tę uchwałę, mimo istnienia dwóch pozytywnych recenzji. Doktorant wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak możliwości poprawy pracy doktorskiej i nieuwzględnienie pozytywnych opinii.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów oraz zasądził od Rady Doskonałości Naukowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi P.L. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Rady Doskonałości Naukowej na rzecz skarżącego P. L. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania
Rada Naukowa Instytutu Chemii Fizycznej PAN uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 2003 r.
o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. nr 65 poz. 595 z późniejszymi zmianami) i w związku z art. 179 ust. 1 ustawy z dn. 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1669), wskazując na zapoznanie się z recenzjami i z przebiegiem obrony pracy doktorskiej mgr. inż. P. L. oraz zapoznanie się z uchwałami Komisji doktorskiej z dnia [...] marca 2019 r. w przewodzie doktorskim mgr. inż. P. L. i po przeprowadzonej dyskusji odmówiła nadania mgr. inż. P. L. stopnia naukowego doktora w dziedzinie nauk [...], w dyscyplinie [...].
W uzasadnieniu Rada Naukowa wskazała m.in., że po zapoznaniu się z trzema recenzjami pracy doktorskiej mgr. inż. P. L. wykonanymi przez: dra hab. M. G., prof. PW, prof. dr hab. W. M., prof. dr hab. A. M. oraz po zapoznaniu się z przebiegiem obrony pracy doktorskiej mgr. inż. P. L. oraz z uchwałami Komisji doktorskiej z dn. [...] marca 2019 r.
i po obszernej dyskusji, w wyniku tajnego głosowania zdecydowała, że przychyla się do argumentów przedstawionych w recenzji dra hab. M. G. i odmawia nadania stopnia naukowego doktora w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...]. Wyniki tajnego głosowania były następujące: do głosowania za nadaniem stopnia naukowego doktora P. L. uprawnione były 43 osoby (39 uprawnionych Członków Rady Naukowej oraz 3 recenzentów i promotor spoza Rady Naukowej), obecnych i biorących udział w glosowaniu było 30 osób, oddano 30 głosów ważnych, 8 głosów za nadaniem, 15 głosów przeciwko, 7 głosów wstrzymujących. Rada przedstawiła recenzję dra hab. M. G. z argumentami, do których Rada się przychyliła. Recenzent podsumowując swoje rozważania wskazał: "(...) zaproponowany przez mgr. inż. P. L. temat rozprawy doktorskiej uważam za nowatorski, atrakcyjny i celowy z naukowego punktu widzenia. Z drugiej strony muszę jednak z całą mocą stwierdzić, że w trakcie realizacji badań w tym temacie Doktorant popełnił szereg ciężkich, merytorycznych błędów na etapie syntezy podstawowego obiektu badań - fotokatalizatorów, przez co nieodwracalnie utracił możliwość prawidłowego wnioskowania dotyczącego relacji pomiędzy budową tychże fotokatalizatorów, a ich aktywnością fotokatalityczną i, co nie zmienia faktu, pomimo zastosowania szerokiego spektrum metod badawczych i technik pomiarowych. Uzyskane w rozprawie wyniki są, w opinii Recenzenta, obarczone dyskwalifikującą je wadą przypadkowości, co powoduje nieodwracalną utratę ich naukowego atrybutu. Więcej, traktowane przez Doktoranta jako szczególne osiągnięcie Jego pracy, wyniki fotokatalitycznego utlenienia metanolu w fazie gazowej są, jak wykazał Recenzent, z definicji błędne. W świetle opisanych powyżej błędów rozprawy Recenzent jest zmuszony stwierdzić, że przedstawiona do oceny rozprawa doktorska Pana mgr. inż. P. L. zatytułowana "[...]" nie spełnia wymogów stawianych rozprawom doktorskim w rozumieniu art. 13 ustawy z dnia 14 marca 2003 roku o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65/2003 poz. 595 z późniejszymi zmianami).
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach
i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2013 r. Nr 65, poz. 595 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania mgr. P. L., decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] utrzymała w mocy uchwałę Rady Naukowej Instytutu Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...].
W uzasadnieniu Centralna Komisja wskazała, że zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2013 r. Nr 65, poz. 595 z późn. zm.) CK podejmuje uchwały po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta. Uchwały o niezatwierdzeniu uchwał o nadanie stopnia lub odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora w sprawach, o których mowa w art. 15 ust. 2 oraz w art. 28 ust. 4, mogą być podjęte po zasięgnięciu opinii co najmniej dwóch recenzentów, w tym co najmniej jednego spoza składu Centralnej Komisji. Ostatecznie jednak Centralna Komisja powołała dwóch recenzentów w osobach prof. dr hab. A. M. oraz prof. dr hab. A. S., którzy przedstawili opinie w niniejszej sprawy.
Sekcja Nauk Matematycznych, Fizycznych, Chemicznych i Nauk o Ziemi po zapoznaniu się z odwołaniem mgr P. L. od uchwały Rady Naukowej Instytutu Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk w sprawie odmowy nadania mu stopnia naukowego doktora w dziedzinie nauk [...], w dyscyplinie [...] i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym wypowiedziała się ostatecznie przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za utrzymaniem w mocy zaskarżonej uchwały: 32 - głosy, przeciw - 2 głosy, wstrzymujących się - 3 głosy).
Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji
w rozpatrywanej sprawie postanowiło w głosowaniu tajnym nie uwzględnić odwołania
i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału (wynik głosowania: za utrzymaniem w mocy zaskarżonej uchwały - 10 głosów, przeciw -1 głos, wstrzymujących się - 0 głosów). Organ przywołał treść art. 179 ust. 1 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z dnia 3 lipca 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1669 z późn. zm.) wskazując na zastosowanie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2013 r. Nr 65, poz. 595 z późn. zm.).
Centralna Komisja wskazała, że po dogłębnym zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach postępowania, jak również po przeanalizowaniu złożonego przez stronę odwołania - nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania strony. CK stwierdziła, że postępowanie w sprawie nadania mgr P. L. stopnia doktora zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Analiza materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy, a w szczególności weryfikacja sporządzonych protokołów, zdaniem CK, potwierdza przeprowadzenie postępowania w sposób odpowiadający obowiązującym przepisom. CK podniosła m.in., że naturalne jest rozczarowanie strony negatywną oceną wyrażoną w zaskarżonej uchwale. Podniesione przez odwołującego się zarzuty odnoszą się zarówno do dyskusji nad merytorycznymi wartościami jego doktoratu, jak również do uchybień formalnych. Wskazano, że trudno odmówić członkom Rady Wydziału prawa do wyrażania swoich opinii w sprawie poprzez wypowiedzi (ustne lub na piśmie) oraz w glosowaniu. CK wskazała, że skład Rady Wydziału był uprawniony do podejmowania uchwały. Głosowanie było głosowaniem tajnym i jego wynik skutkował wydaniem uchwały w sprawie odmowy nadania stopnia doktora. Uchwała jest wystarczająco umotywowana, uzasadnienie uchwały znajduje odzwierciedlenie w protokole z posiedzenia Rady Wydziału. Wszyscy członkowie Rady Wydziału przed podjęciem uchwały mieli możliwość zapoznania się z dokumentacją postępowania. Obecnych na posiedzeniu w czasie głosowania była wystarczająca liczba członków Rady Wydziału. Po zakończeniu dyskusji odbyło się głosowanie tajne w sprawie odmowy nadania stopnia doktora. Rada Wydziału ma uprawnienia do przeprowadzenia przewodów doktorskich włącznie z zatwierdzeniem rozprawy doktorskiej i nadania tytułu doktora w obszarze objętym postępowaniem doktorskim.
CK wskazała, że tematyka pracy doktorskiej mgr. inż. P. L. obejmowała syntezę, charakterystykę fizykochemiczną oraz określenie właściwości fotokatalitycznych materiałów kompozytowych zawierających ditlenek tytanu osadzony na nośniku węglowym, który był otrzymywany w wybranych frakcji pochodzących z biomasy. Wszyscy recenzenci wskazali na atrakcyjność podjętej tematyki zarówno z naukowego jak i aplikacyjnego punktu widzenia. Prof. M. przedstawiła pewne uwagi i pytania dotyczące przedstawianych wyników badań uważając, że nie pomniejszają one wartości poznawczej i aplikacyjnej rozprawy. Dr hab. M. G. w swojej recenzji wskazał, że odwołujący się nieprawidłowo obliczył zawartość procentową (w % wag.) ditlenku tytanu w syntetyzowanych katalizatorach. Stwierdził poza tym, że obliczone stężenia mogą być zawyżone ze względu na możliwość ulatniania się prekursora katalizatora, izopropoksydu tytanu(IV) z mieszaniny reakcyjnej. Dalej dr hab. M. G. zwrócił uwagę, że w przypadku syntezy katalizatorów z użyciem materiałów węglowych pochodzących z pirolizy smoły sosnowej odwołujący się założył, że jej piroliza będzie przebiegała w identyczny sposób, gdy jest pirolizowana sama i gdy jest w mieszaninie z pozostałymi składnikami.
CK wskazała, że przedstawione uwagi doprowadziły dr. hab. M. G. do konkluzji, że odwołujący się nie uzyskał katalizatorów o zaprojektowanym składzie, przez co "uzyskane wyniki badań oraz wyciągnięte na podstawie ich analizy wnioski są z gruntu przypadkowe przez co tracą walor naukowości". Dr hab. M. G. zwrócił również uwagę na przedstawione w pracy wyniki fotoutleniania metanolu w fazie gazowej, gdzie wartość wydajności produktu (mrówczan metylu) jest większa od konwersji substratu (metanolu), co nie jest możliwe. W rezultacie dr hab. M. G. stwierdził, że rozprawa doktorska mgr. P. L. nie spełnia ustawowych wymagań. CK podniosła, że prof. W. M. w swojej recenzji również wskazał na sprzeczności danych liczbowych konwersji metanolu i wydajności mrówczanu metylu. Zwrócił on również uwagę na niepoprawne wyznaczenie szerokości pasm wzbronionych badanych katalizatorów. CK wskazała, że w konkluzji prof. W. M. stwierdził, że odwołujący się nie ustrzegł się dość istotnych błędów w interpretacji uzyskanych wyników. Błędy te związane są głownie z określeniem wydajności i selektywności konwersji metanolu, analizą widm LIV-vis, interpretacją wyników pomiarów fotoluminescencji i opisem chemicznych podstaw aktywności fotokatalitycznej, z pewnością kładą się cieniem na przedstawionej do oceny rozprawie, tym bardziej, że zostały również popełnione w opublikowanych artykułach. W konkluzji prof. W. M. uznał, że recenzowana rozprawa "stanowi jednak oryginalne rozwiązanie problemu naukowego (opracowanie nowej grupy materiałów o ciekawych właściwościach fotokatalitycznych, głównie w kontekście konwersji metanolu do mrówczanu metylu), a zatem spełnia wymagania stawiane rozprawom doktorskim
i wnioskował o dopuszczenie mgr. P. L. do dalszych etapów przewodu doktorskiego.
CK wskazała, że w dniu [...] października 2018 r. zebrała się Komisja doktorska w celu przeprowadzenia egzaminu doktorskiego mgr. P. L. oraz przyjęcia rozprawy doktorskiej i dopuszczenie jej do publicznej obrony. Odwołujący się nie zdał egzaminu i zwrócił się do Rady Naukowej Instytutu Chemii Fizycznej PAN o możliwość ponownego zdawania, uzyskując zgodę. Komisja doktorska zebrała się ponownie w dniu [...] lutego 2019 r. Odwołujący się złożył egzamin z dyscypliny podstawowej z wynikiem dostateczny plus i komisja jednomyślnie (obecnych było 5 osób), w głosowaniu tajnym, przyjęła rozprawę doktorską mgr. P. L. i dopuściła ją do publicznej obrony, która odbyła się w dniu [...] marca 2019 r. W czasie obrony odwołujący się ustosunkował się do uwag recenzentów. Prof. A. M. i prof. W. M. byli usatysfakcjonowani przedstawionymi wyjaśnieniami, natomiast dr hab. M. G. stwierdził, że jest częściowo usatysfakcjonowany, ale nie zostały rozwiane jego zastrzeżenia odnośnie wyznaczenia składu katalizatorów badanych w pracy. W wyniku tajnego głosowania (na 8 osób uprawnionych do głosowania oddano 5 głosów za, 2 przeciw i 1 wstrzymujący). Komisja doktorska podjęła uchwałę o przyjęciu publicznej obrony rozprawy. Głosowanie Komisji nad wystąpieniem do Rady Naukowej z wnioskiem o podjęcie uchwały o nadaniu mgr. inż. P. L. stopnia naukowego doktora nauk [...] zakończyło się analogicznym wynikiem. Na końcu protokół z posiedzenia komisji doktorskiej zawiera stwierdzenie: "Ze względu na liczne błędy pracy. Komisja wnosi o dołączenie do rozprawy erraty w dopuszczalnej prawnie formie".
CK wskazała, że sprawa nadania stopnia doktora mgr. P. L. była dyskutowana w czasie posiedzenia Rady Naukowej Instytutu Chemii Fizycznej PAN w dniu [...] kwietnia 2019 r. Na posiedzenie zaproszeni zostali recenzenci i promotor. Na posiedzeniu obecny był promotor dr hab. J. O. oraz dr hab. M. G. Sprawę referował prof. Z. K., z-ca przewodniczącego komisji doktorskiej, który przedstawił przebieg postępowania. Stwierdził m.in., że w czasie obrony odwołujący się bronił się uzyskanymi wynikami badań, które wykonał po uzyskaniu recenzji i że zgodnie z zaleceniem Komisji doktorskiej przygotował erratę, która dołączona jest do dokumentacji. W erracie mgr P. L. uwzględnił uwagi recenzentów m.in. skorygował obliczenie składu katalizatorów i obliczeń konwersji metanolu i wydajności mrówczanu metylu. Przedstawił także nowe pomiary temograwimetryczne, pozwalające na określenie zawartości ditlenku tytanu w katalizatorze. Następnie dyskutowano problem poprawy pracy "Członkowie Rady Naukowej zwrócili się do promotora oraz do komisji doktorskiej z pytaniem dlaczego nie poprawiono pracy doktorskiej, wskazując, że zgodnie z przepisami wniosek
o poprawienie pracy powinien być zawarty w recenzji, na piśmie, przed obroną pracy doktorskiej. Dr hab. M. G. poinformował, że odbyło się jego spotkanie
z promotorem i doktorantem i że proponował wycofanie doktoratu i poprawę. Prof. Z. K. wyjaśnił, że promotor z doktorantem nie chcieli pracy poprawić. Dr hab. J. O., stwierdził, że nie otrzymał tego na piśmie". Rada stwierdziła także, że zgodnie z opinią prawną errata po obronie jest niezgodna z prawem. CK wskazała, że w tajnym głosowaniu za nadaniem mgr. inż. P. L. stopnia doktora udział wzięło 30 osób i oddano 30 głosów ważnych: 8 za, 15 przeciw i 7 wstrzymujących. CK wskazała, że w uzasadnieniu odmowy nadania stopnia doktora Rada Naukowa oparła się głownie na argumentach przedstawionych w recenzji dr hab. M. G. CK stwierdziła, że należy zgodzić się ze stanowiskiem Rady Naukowej Instytutu Chemii Fizycznej PAN, że rozprawa doktorska nie spełnia ustawowych wymagań, bez względu na pozytywne opinie pozostałych recenzentów. W formie w jakiej została przedstawiona nie doprowadzi do pozytywnego zakończenia przewodu doktorskiego. Rada Naukowa oceniając odwołanie mgr P. L. wskazała, że "dotychczasowa pozytywnie oceniana aktywność naukowa doktoranta nie jest determinująca dla dokonywanej oceny, choć z drugiej strony wyraźnego podkreślenia wymaga fakt, że uchwała odmawiająca nadania stopnia naukowego doktora nie może być postrzegana jako zanegowanie dotychczasowego dorobku i osiągnięć naukowych doktoranta". W opinii Rady Naukowej wyniki dodatkowych eksperymentów dokonanych po przedstawieniu recenzji rozprawy nie mogą stanowić podstawy do decyzji Rady Naukowej w sprawie nadania stopnia naukowego. Rada Naukowa stwierdziła również, że przedstawione opinie, które zostały załączone do odwołania, niezależnie od dorobku ich autorów nie mogą być, zgodnie z procedurą nadawania stopnia doktora, brane pod uwagę przez Radę Naukową.
CK wskazała jednocześnie, że popełnione przez odwołującego się błędy w pracy doktorskiej mają charakter systematyczny, a nie przypadkowy. Uchwała Rady Naukowej Instytutu Chemii Fizycznej PAN była prawidłowa. Każda jednostka naukowa ma prawo dbać o odpowiedni poziom prowadzonych przewodów awansowych i nie może dopuszczać, aby rozprawa doktorska zawierała błędy. Centralna Komisja stwierdziła, że zarówno odwołujący się jak i jego Promotor byli świadomi tych błędów. CK wskazała, że otrzymali oni propozycję ich wyeliminowania, jednakże nie zdecydowali się na wycofanie pracy doktorskiej na etapie jej recenzowania. CK podniosła, że w zgromadzonym materiale dowodowym mgr L. potwierdza ten fakt, przedstawiając prawidłowe obliczenia, a także wyniki pomiarów uzyskane
po złożeniu rozprawy. CK wskazała, że uchwała Rady Wydziału podjęta została po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności. Postępowanie doktorskie zostało przeprowadzone z należytą starannością i z zachowaniem wszelkich procedur wynikających z tych regulacji. Od strony formalnej postępowanie zostało przeprowadzone bez zarzutu o czym świadczy wyjątkowo staranna dokumentacja każdego etapu postępowania doktorskiego.
Centralna Komisja wskazała, że po dogłębnym zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach postępowania, jak również po przeanalizowaniu złożonego przez stronę odwołania, nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania strony.
Decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2020 r.
nr [...] stała się przedmiotem skargi P. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchwały Rady Naukowej Instytutu Chemii Fizycznej PAN nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także zobowiązanie Centralnej Komisji do przeniesienia postępowania w sprawie nadania stopnia naukowego doktora w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...] do innej jednostki, tzn. do [...] Uniwersytetu [...] w [...], zarzucił naruszenie:
- art. 35 ust. 3 zd. pierwsze ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz art. 6 k.p.a., a także § 19 ust. 4 Statutu Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów - poprzez bezpodstawne i bezzasadne powołanie drugiego recenzenta w postępowaniu prowadzonym w wyniku odwołania, mimo że opinia pierwszego recenzenta (prof. dra hab. inż. A. M.) była jasna i jednoznaczna oraz mimo że sama Centralna Komisja ds. Stopni i Tytułów nie zgłosiła umotywowanych żadnych zastrzeżeń do tej opinii;
- art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez przyjęcie za zgodną z prawem uchwały Rady Naukowej Instytutu Chemii Fizycznej PAN
z [...].04.2019 r. o odmowie nadania stopnia naukowego doktora, mimo
że w postępowaniu przed tą Radą, jako organem I instancji, doszło do wielu naruszeń prawa, a w tym: pominięcie w całości przy rozstrzyganiu opinii prof. dra hab. W. M., recenzenta powołanego jako trzeciego w celu rozstrzygnięcia kontrowersji wobec opinii wzajemnie sprzecznych, wydanych przez pierwszego i drugiego recenzenta (prof. dr hab. inż. A. M. oraz dr. hab. inż. M. G.), i zamiast tego oparcie rozstrzygnięcia w całości na opinii drugiego recenzenta (dr. hab. inż. M. G.), to jest na jedynej negatywnej spośród trzech sporządzonych w postępowaniu I instancyjnym ; § 6 i § 7 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 roku w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora - poprzez uniemożliwienie skarżącemu skutecznego prawnie wprowadzenia poprawek do pracy doktorskiej i złożenia ich w przewidzianym prawem terminie; a w postępowaniu II-instancyjnym - poprzez wydanie decyzji z pominięciem pełnego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, i oparcie się wyłącznie i w całości na jedynej negatywnej recenzji z postępowania w I instancji, która wobec powołania trzeciego recenzenta nie powinna być brana pod uwagę;
- art. 107 § 1 pkt. 6 i § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez nieumotywowanie w uzasadnieniu decyzji podstawy prawnej i przyczyn powołania drugiego recenzenta w postępowaniu Il-instancyjnym, mimo jasnej i jednoznacznej opinii pierwszego recenzenta (prof dra hab. inż. A. M.),
- niewskazanie dowodów, na których oparła się Centralna Komisja uznając, że praca doktorska nie spełnia wymagań ustawowych,
- niepodanie przyczyn, z powodu których organ II instancji odmówił wiarygodności
i mocy dowodowej każdej z 3 oficjalnych recenzji pozytywnych (dwóch wydanych w I inst. oraz jednej w II inst.), choć troje recenzentów z tytułami naukowymi: prof. dr hab. inż. A. M., prof. dr hab. inż. A. M. oraz prof. dr. hab. W. M. jednoznacznie orzekli, że rozprawa doktorska spełnia wymagania ustawowe stawiane rozprawom doktorskim.
W uzasadnieniu skarżący rozszerzył argumentację w zakresie postawionych zarzutów. Wskazał m.in., że postępowanie w obydwu instancjach zostało przeprowadzone w sposób nieprzejrzysty, z naruszeniem obowiązujących procedur, a wydane decyzje nie zawierają adekwatnego uzasadnienia. Skarżący podniósł,
że próżno szukać w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstaw prawnych
i merytorycznych motywów powołania przez Centralną Komisję drugiego recenzenta. Ustawa nie wymaga na tym szczeblu i przy tego rodzaju sprawie opinii dwóch recenzentów, a Statut wprost wyraźnie stanowi, że tylko w przypadku negatywnej opinii recenzenta należy powołać drugiego recenzenta - oznacza to, że decyzją o powołaniu drugiego recenzenta była sprzeczna z prawem i wprost zmierzała do znalezienia na siłę podstawy do odmowy zmiany uchwały Rady Naukowej IChF PAN. Zdaniem skarżącego postępowanie przed Radą Naukową TChF PAN jest obarczone licznymi wadami, co powinno skutkować uchyleniem uchwały. Rada Naukowa IChF PAN w swojej decyzji nie uwzględniła: całokształtu pracy naukowej, w tym dorobku naukowego oraz walorów rozprawy doktorskiej, na które zwróciło uwagę dwóch recenzentów; w żadnym stopniu pozytywnych recenzji mojej pracy, w tym recenzji "z wyróżnieniem" prof. dr hab. inż. A. M. oraz pozytywnej recenzji prof. dra hab. W. M.; uchwały Komisji Doktorskiej o przyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej oraz rekomendacji tejże Komisji w sprawie nadania mi stopnia naukowego doktora. Wskazał, że negatywna recenzja rozprawy doktorskiej, sporządzona przez dra hab. inż. M. G. nie zawierała żadnych wniosków dotyczących uzupełnienia lub poprawy pracy.
Skarżący podniósł, że w konsekwencji, nie miał żadnej możliwości wprowadzenia poprawek do rozprawy doktorskiej. Fakt braku podstaw formalnych do wprowadzenia korekt w pracy doktorskiej potwierdził na posiedzeniu Rady Naukowej IChF PAN w dniu [...] kwietnia 2019 roku promotor pracy dr hab. inż. J. O. Ponadto, zgodnie z §6 i §7 rozporządzenia, uzupełnienia lub poprawki pracy doktorskiej powinny być naniesione w pracy doktorskiej przed przyjęciem jej przez Radę jednostki organizacyjnej przeprowadzającej przewód doktorski i dopuszczeniem do obrony. Skarżący wskazał też m.in., że w dniu publicznej obrony pracy doktorskiej, tj. [...] marca 2019 roku, po jej zakończeniu i tajnej naradzie Komisja Doktorska podjęła uchwałę o przyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej oraz o wystąpieniu do Rady Naukowej IChF PAN o podjęcie uchwały w sprawie nadania mi stopnia naukowego doktora
w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...].
Wskazał, że następnie Przewodniczący Komisji Doktorskiej zobligował go do przygotowania erraty do pracy, choć jest to sprzeczne z prawem (errata może być złożona przed dopuszczeniem do obrony). Podał, że w krótkim czasie przygotował żądaną erratę do pracy, w której szczegółowo odniósł się do wszystkich uwag recenzentów i dokonałem korekty błędów.
Jednakże, Rada Naukowa IChF PAN podczas posiedzenia w dniu [...] kwietnia 2019 r. stwierdziła rzecz oczywistą, że errata po obronie jest niezgodna z prawem.
Wskazał, że wbrew zapisom rozporządzenia, po uzyskaniu negatywnej recenzji autorstwa dr. hab. inż. M. G. nie miał żadnej skutecznej prawnie możliwości poprawy pracy doktorskiej. Skarżący wskazał też m.in., że w uzasadnieniu decyzji nie wskazano dowodów, na których oparła się Centralna Komisja uznając, że praca doktorska nie spełnia wymagań ustawowych, nie podano przyczyn, z powodu których organ II instancji odmówił wiarygodności i mocy dowodowej każdej z 3 oficjalnych recenzji pozytywnych (dwóch wydanych w I inst. oraz jednej w II inst.).
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik wskazał, że decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów zawiera w szczegółowym uzasadnieniu odniesienie do większości zarzutów zawartych w odwołaniu od uchwały Rady Naukowej Instytutu Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk z dnia [...] kwietnia 2019 r. W związku z tym zdaniem pełnomocnika należy uznać, że zarzuty skarżącego zawarte w skardze nie są zasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlegała uwzględnieniu.
W ocenie Sądu Centralna Komisja nie rozważyła wszechstronnie całego materiału dowodowego, czym naruszyła art. 77 § 1 k.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy. W konsekwencji, dokonaną przez Centralną Komisję ocenę, co do braku podstaw uwzględnienia odwołania P. L., uznać należało za dowolną, a co najmniej przedwczesną. Uchybienie przepisowi art. 80 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sprawie tej organ zastosował właściwe przepisy prawa. Stosownie bowiem do art. 179 ust. 1 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce z dnia 3 lipca 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1669 z późn. zm.), przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, są przeprowadzane na zasadach dotychczasowych, z tym że jeżeli nadanie stopnia doktora, stopnia doktora habilitowanego lub tytułu profesora następuje po dniu 30 kwietnia 2019 r., stopień lub tytuł nadaje się w dziedzinach i dyscyplinach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ust. 3 tej ustawy. Z tego względu zastosowanie znalazła ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2013 r. Nr 65, poz. 595 późn. zm.).
Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceniania, czy rozprawa doktorska stanowi oryginalne rozwiązanie problemu naukowego i czy spełnia wymagania z art. 13 ustawy o stopniach i tytule (...). W ramach postępowania sądowego nie dochodzi do oceny trafności opinii recenzentów w tym zakresie
i to zarówno opinii pozytywnych, jak i negatywnych.
W zakresie kompetencji sądu administracyjnego pozostaje zbadanie, czy w toku przewodu doktorskiego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 z późn. zm.),
w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
W sprawie niniejszej jest bezsporne, że w postępowaniu przed Radą Naukową Instytutu sporządzone zostały dwie pozytywne recenzje stwierdzające, że rozprawa doktorska skarżącego spełnia wymagania stawiane rozprawom doktorskim i jedna recenzja negatywna. Rada Naukowa odmawiając nadania skarżącemu stopnia doktora oparła się zasadniczo na recenzji negatywnej, która stwierdzała, że rozprawa doktorska nie spełnia wymogów stawianych rozprawom doktorskim w rozumieniu art. 13 ustawy
o stopniach i tytule (...).
Zauważyć jednak należy, że CK wskazała w zaskarżonej decyzji, iż błędy popełnione w pracy doktorskiej przez skarżącego mają charakter systematyczny a nie przypadkowy (tak stwierdził jeden z recenzentów Centralnej Komisji, tj. prof. dr hab. inż. A. M.). Z powyższego wynika, że CK zaprezentowała w zaskarżonej decyzji pogląd odmienny od poglądu recenzenta dr.hab.inż. M. G. zawartego w negatywnej opinii, na której oparła się Rada Naukowa Instytutu (recenzent ten twierdził bowiem, że uzyskane przez doktoranta w rozprawie wyniki obarczone są wadą przypadkowości). Na tym poglądzie oparte było twierdzenie recenzenta o utracie przez wyniki waloru naukowości. W kontekście powyższego nie jest zrozumiałe twierdzenie CK, że rozprawa doktorska nie spełnia ustawowych wymagań, skoro organ odwoławczy przychylił się w zaskarżonej decyzji do twierdzenia o błędnym wyniku obliczeń (v. opinia prof. dr.hab. inż. A. M. z dnia [...] września 2019 r.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwestia ta nie została wyczerpująco rozważona.
Nadto, CK w zaskarżonej decyzji (opierając się na opinii prof. dr hab. inż. A. S. z dnia [...] lutego 2020 r., powołanego przez Sekcję jako dodatkowy recenzent), stwierdziła, że zarówno odwołujący się jak i promotor byli świadomi błędów, otrzymali propozycję ich wyeliminowania, jednakże jak podała CK "nie zdecydowali się na wycofanie pracy doktorskiej na etapie jej recenzowania". Prof. dr hab. Inż. A. S. w swojej opinii wskazał, że "Zarówno Doktorant jak i Promotor byli świadomi tych błędów. W załączonej do pracy erracie mgr L. potwierdza ten fakt, przedstawiając prawidłowe obliczenia, a także wyniki pomiarów uzyskane po złożeniu rozprawy. Miał szansę poprawy przedstawionej rozprawy na etapie jej recenzowania i z szansy tej nie skorzystał."
Biorąc pod uwagę, że kwestia ta miała istotny wpływ na podjętą przez CK decyzję, warto wskazać, że zagadnienie dotyczące dokonania poprawek przez doktoranta było dyskutowane na posiedzeniu Rady Naukowej Instytutu w dniu [...] kwietnia 2019 r. (v. wyciąg z protokołu posiedzenia Rady). W protokole z posiedzenia Rady, poza stwierdzeniem, że doktorant dokonał poprawek w postaci erraty (na wniosek Komisji doktorskiej), wskazano też, że odbyło się spotkanie prof. M.G. z promotorem i doktorantem i że profesor proponował "wycofanie doktoratu i poprawę". Odnotowano też, że promotor stwierdził, że nie otrzymał tego na piśmie.
Z całości akt sprawy, w tym ze wskazanego wyciągu z protokołu posiedzenia Rady Naukowej z dnia [...] kwietnia 2019 r., z wyciągu z protokołu posiedzenia Rady Naukowej z dnia [...] czerwca 2019 r. (w sprawie odwołania P. L.), z opinii recenzentów Centralnej Komisji, jak też z protokołu posiedzenia Prezydium CK wynika, że rozprawa doktorska zawierała błędy, które kwalifikowały się do poprawy. Nadto, recenzent CK prof. dr hab.inż. A. M. w swojej opinii wprost wskazał,
że praca doktoranta "ma walory nowości naukowej i charakter nowatorski. Popełnione zostały dwa błędy systematyczne, które nie wpłynęły na końcowe ogólne konkluzje, które są natury jakościowej".
Wskazać należy, że zgodnie z § 6 ust. 6 rozporządzenia Ministra Nauki
i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu
i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, (...), recenzja może zawierać wnioski dotyczące uzupełnienia lub poprawy rozprawy doktorskiej, które rada jednostki organizacyjnej przeprowadzającej przewód doktorski przekazuje kandydatowi i promotorom, o których mowa w § 2 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2. Uzupełnioną lub poprawioną rozprawę doktorską kandydat przedkłada radzie jednostki organizacyjnej przeprowadzającej przewód doktorski, która kieruje ją do ponownej oceny przez tych samych recenzentów. Recenzenci przedstawiają recenzję uzupełnionej lub poprawionej rozprawy doktorskiej w terminie miesiąca od dnia zlecenia sporządzenia tej recenzji.
W świetle powyższego, biorąc pod uwagę, że sama Centralna Komisja
w zaskarżonej decyzji przychyliła się do stanowiska recenzenta CK, że błędy rozprawy doktorskiej miały charakter systematyczny, a nie przypadkowy, a także, że istniała możliwość ich wyeliminowania w drodze poprawek, stwierdzić należało, że CK
nie rozważyła w sposób wystarczający, czy istotnie doktorant miał możliwość dokonania - w toku przewodu doktorskiego - w sposób przewidziany prawem, poprawy lub uzupełnienia rozprawy doktorskiej.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy rozważy w sposób wszechstronny, czy w istocie w toku postępowania w sprawie nadania stopnia doktora, doktorant miał możliwość dokonania w sposób określony prawem poprawy lub uzupełnienia rozprawy doktorskiej. Organ weźmie pod uwagę m.in. treść wyciągu z protokołu z posiedzenia Rady Naukowej z dnia [...] kwietnia 2019 r., w którym promotor doktoranta wprost stwierdził, że nie otrzymał na piśmie wniosku recenzenta (autora negatywnej opinii) w sprawie dokonania poprawek oraz treść protokołu z posiedzenia Rady Naukowej z dnia [...] czerwca 2019 r., w którym "Prof. R. B. przypomniała,
że recenzent dr hab. M.G. mówił, że praca doktorska nadawała się do poprawy (...).
Organ odwoławczy rozważy, czy w tym stanie faktycznym negatywna recenzja powinna zawierać czy też nie powinna zawierać wniosków o uzupełnienie lub poprawę rozprawy doktorskiej, a w konsekwencji, czy doktorant powinien mieć szansę na poprawę rozprawy doktorskiej. Wszechstronne rozważenie tego zagadnienia przez organ odwoławczy i jego ewentualnego wpływu na wynik postępowania przed Radą Naukową Instytutu jest konieczne tym bardziej, że w postępowaniu przed Radą Naukową Instytutu sporządzone zostały jeszcze dwie recenzje (prof.dr.hab. inż. A. M. i prof.dr.hab. W. M.), które były pozytywne dla doktoranta i stwierdzały, że rozprawa doktorska spełnia wymagania stawiane rozprawom w art. 13 ustawy o stopniach i tytule naukowym (...), a których rzetelności i obiektywizmu Centralna Komisja nie podważyła w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd wskazuje, że nie są one zasadne. W sprawie tej, powołując w postępowaniu opiniodawczym sekcji drugiego recenzenta, nie naruszono art. 35 ust. 3 ustawy o stopniach i tytule (...) w zw. z art. 6 k.p.a. Ustawodawca stwierdził, że CK podejmuje uchwały po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta. Podjęcie uchwały po zasięgnięciu opinii dwóch recenzentów nie narusza powołanych przepisów. Kwestia ewentualnego naruszenia przepisów statutu pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 29 ust. 1 zdanie pierwsze powołanej ustawy, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazano art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule (...). W sprawie tej organ odwoławczy nie stosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł, jak w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis sądowy w wysokości 200 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło