II SA/Wa 2206/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Sławomir Antoniuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dowódcy Garnizonu [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty równoważnika pieniężnego za niepobrane należności mundurowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Dowódca Garnizonu [...], działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie umundurowania oraz wyekwipowania żołnierzy zawodowych i kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2012 r., poz. 1502) i § 21 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 lutego 2013 r. w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących w zamian za umundurowanie i wyekwipowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 250), decyzją nr [...] z dnia [...] października 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. o odmowie wypłaty [...] A. C. równoważnika pieniężnego za niepobrane do końca 2013 r. należności mundurowe. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że oficer wystąpił do Dowódcy JW Nr [...] w [...] z wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014 r. o przyznanie i wypłatę równoważnika pieniężnego w zamian za należności mundurowe niedobrane przez niego w 2013 r., a konkretnie za przysługujące mu przedmioty mundurowe w postaci: munduru wyjściowego marynarki wojennej wz. [...], munduru letniego oficerskiego marynarki wojennej wz. [...], i płaszcza sukiennego oficerskiego marynarki wojennej, do pobrania których nabył on uprawnienie w 2012 r. Organ, pismem nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., powołując się na postanowienia § 21 ust. 1 cytowanego powyżej rozporządzenia MON z dnia 11 lutego 2013 r. odmówił wnioskodawcy wypłaty żądanego świadczenia. W dniu [...] lutego 2014 r. oficer wniósł odwołanie od powyższego stanowiska do Dowódcy Garnizonu [...]. Organ II instancji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. uchylił w całości rozstrzygnięcie organu I instancji zawarte w piśmie nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...], po zgromadzeniu dodatkowego materiału dowodowego, wydał decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., którą odmówił oficerowi wypłaty równoważnika pieniężnego za niepobrane do końca 2013 r. należności mundurowe. W odwołaniu od powyższej decyzji oficer wskazał m.in., że organy swoim działaniem pozbawiły go środków finansowych na nabycie umundurowania oficera Marynarki Wojennej na wolnym rynku, a jednocześnie pozbawiły do możliwości pobrania umundurowania ze względu na ich niedostępność w magazynie mundurowym JW Nr [...] w [...] Wniósł o pozytywne rozpatrzenie wniosku. W decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji Dowódca Garnizonu [...] wyjaśnił, że oficer nabył uprawnienie do otrzymania: munduru wyjściowego marynarki wojennej wz. [...], munduru letniego oficerskiego marynarki wojennej wz. [...], i płaszcza sukiennego oficerskiego marynarki wojennej. Te należności mundurowe nie zostały zrealizowane przez oficera w naturze w roku 2013. Z dokumentów zawartych w sprawie wynika, że oficer pobrał w dniu [...] lipca 2013 r. z magazynu mundurowego jedynie umundurowanie polowe i wyekwipowanie (Zlecenie — Asygnata [...]). Z dołączonej do akt sprawy Karty wyposażenia osobistego żołnierza zawodowego oficera wynika, że przynależny mu, pozostały asortyment mundurowy w postaci munduru wyjściowego marynarki wojennej wz. [...], munduru letniego oficerskiego marynarki wojennej wz. [...], i płaszcza sukiennego oficerskiego marynarki wojennej, znajdował się w magazynie mundurowym JW Nr [...] w [...]. Organ dodał, że pozostawało do ustalenia, czy wśród owego asortymentu mundurowego, znajdowały się również takie, które odpowiadały parametrom wymiarowym oficera. Trudno jednak wyobrazić sobie ustalenie wzmiankowanych parametrów wymiarowych bez inicjatywy odwołującego się, poprzez dokonanie stosownych przymiarek tych przedmiotów mundurowych w magazynie mundurowym. Dalej organ stwierdził, że oficer nie zgłosił się już po dniu [...] lipca 2013 r. do organu właściwego w celu pobrania w naturze pozostałego umundurowania. Ponadto wskazał, że podstawą do wydania umundurowania oraz wyekwipowania specjalistycznego jest rozkaz dzienny dowódcy (szefa, komendanta) jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni czynną służbę wojskową. Brak jest natomiast przepisu, który obligowałby organ właściwy w sprawach zaopatrywania mundurowego lub jego przedstawicieli, do pisemnego informowania uprawnionych żołnierzy zawodowych o możliwości otrzymania, zgodnie z normami określonymi w zestawach, konkretnego (rozmiarowo) umundurowania. Pomijanie w takiej sytuacji inicjatywy samego żołnierza zawodowego, (np. poprzez wnioskowanie do dowódcy (szefa, komendanta) jednostki wojskowej, o wydanie takiego rozkazu dziennego), któremu należności mundurowe określonego rodzaju przysługują, nie znajduje – w ocenie organu, uzasadnienia prawnego. W tej sytuacji, argument podnoszony przez odwołującego się, w aspekcie braku informacji dotyczącej realizacji wykazanych należności mundurowych, nie zasługuje na uwzględnienie, również z tego względu, że oficer wiedział o przysługujących mu należnościach w 2013 r. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł on o zmianę zaskarżonej decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu skargi, wyjaśnił, że w dniu [...] lipca 2013 r., podczas pobierania umundurowania i wyekwipowania w magazynie mundurowym JW Nr [...] w [...] nie otrzymał należnego umundurowania wyjściowego oficera MW, ze względu na ich brak w magazynie mundurowym. W dniu [...] lipca wyruszył w podróż służbową do nowego miejsca pełnienia służby, tj. [...]. Z rozmów telefonicznych przeprowadzonych z przedstawicielami logistyki oraz służby mundurowej JW Nr [...] w I kwartale 2014 r. wynika, że powyższa Jednostka od dnia jego stawiennictwa, tj. [...] lipca 2013 r. do dnia [...] lutego 2014 r. nie dysponowała umundurowaniem oficera MW, co wskazuje jednoznacznie – w ocenie skarżącego, na brak możliwości wydania tych przedmiotów w naturze. Dodał też, że podanie rozmiarów umundurowania przed stawiennictwem w magazynach mundurowych Jednostki, było częścią procedury przygotowującej żołnierzy do służby w strukturach NATO oraz miało na celu właściwe umundurowanie kadry kierowanej do służby poza granicami kraju. Ponadto skarżący podkreślił, że pełniąc służbę poza granicami kraju miał możliwość jednego stawiennictwa w magazynie mundurowym na kilka dni przed wyjazdem, natomiast jednostka zabezpieczająca nie posiadała w tym czasie umundurowania oficera MW, które mógłby pobrać. W odpowiedzi na skargę Dowódca Garnizonu [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga A. C. zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z art. 137b ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) żołnierze zawodowi i żołnierze pełniący służbę kandydacką otrzymują umundurowanie i wyekwipowanie, uzbrojenie oraz, w określonych przypadkach, wyżywienie albo równoważnik pieniężny w zamian za te należności. Stosownie zaś do § 21 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 lutego 2013 r. w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących w zamian za umundurowanie i wyekwipowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 250), obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji, żołnierzowi zawodowemu, który do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia nabył uprawnienie do kolejnej należności munduru wyjściowego oficerskiego, munduru letniego oficerskiego, płaszcza sukiennego oficerskiego i półpłaszcza marynarskiego, wypłaca się jednorazowo, w przypadku braku możliwości wydania tych przedmiotów w naturze, równoważnik w wysokości całkowitej wartości pieniężnej należnych przedmiotów (ust. 1). Równoważnik, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się najpóźniej do dnia 31 grudnia 2013 r., według całkowitych wartości pieniężnych przedmiotów określonych w załączniku nr 9 do rozporządzenia (ust. 2). Rację mają organy rozpoznające niniejszą sprawę, że wypłata uregulowanego powyżej świadczenia uzależniona jest od zaistnienia określonych przesłanek, tj.: nabycia przez żołnierza uprawnienia do kolejnej należności mundurowej oraz braku możliwości wydania przedmiotów mundurowych w naturze. W rozpoznawanej sprawie strony zgodne są co do faktu, że skarżący nabył uprawnienie do kolejnej należności mundurowej. Przedmiotem sporu natomiast pozostaje możliwość wydania przedmiotów mundurowych w naturze. Według skarżącego brak było takiej możliwości, natomiast według organu, jednostka zabezpieczająca posiadała w tym czasie umundurowanie oficera MW, które skarżący mógł pobrać, ale tego nie uczynił do 31 grudnia 2013 r., dlatego też w ocenie organu skarżącemu nie przysługuje żądane świadczenie. W ocenie Sądu na obecnym etapie postępowania, żaden z tych poglądów nie został dostatecznie wyjaśniony. W aktach sprawy brak jest bowiem jakichkolwiek dowodów wskazujących na to, że przedmiotowe umundurowanie faktycznie było w dniu wizyty oficera, tj. [...] lipca 2013 r., ani też w okresie do 31 grudnia 2013 r. dostępne. Przedstawione dokumenty: Zlecenie - Asygnata [...] i Karta wyposażenia osobistego żołnierza zawodowego oficera, wskazują jedynie na elementy umundurowania, które żołnierz pobrał. Natomiast, wbrew twierdzeniu organu, nie świadczą o tym, że brakujące elementy w tym czasie znajdowały się w magazynie. W aktach brak jest dokumentów, z których wynikałby dla przykładu spis rzeczy faktycznie znajdujących się w tym czasie w magazynie, czy też zeznań świadków – osób pracujących w magazynie na okoliczność ustalenia jakich elementów umundurowania i z jakich powodów skarżący nie pobrał [...]lipca 2013 r. Organ nie ustosunkował się do twierdzeń skarżącego, zarzucając mu, że nie zgłosił się po powyższe przedmioty wcześniej, pomijając wskazany przez skarżącego rozkaz stawienia się w jednostce w dniu [...] lipca 2013 r., co też oficer uczynił. Wreszcie zarzucił skarżącemu, że nie odebrał brakujących elementów umundurowania później – tj. do 31 grudnia 2013 r. pomijając okoliczność, że żołnierz został skierowany do służby poza granicami państwa. Nie ustalił kiedy faktycznie oficer wyjechał na misję i czy przed 31 grudnia 2013 r. był jeszcze w Polsce, a jeśli tak, to czy miał faktyczną możliwość stawienia się w jednostce zabezpieczającej w celu pobrania brakujących elementów umundurowania. Dodatkowo należy podkreślić, że do ustalenia powyższych okoliczności organ I instancji został zobowiązany przez Dowódcę Garnizonu [...] w decyzji z dnia [...] marca 2014 r. Dowódca wskazał bowiem, że w toku postępowania należy dokładnie wyjaśnić kiedy powstały u oficera uprawnienia do wymienionych przedmiotów umundurowania, czy jednostka dysponowała w okresie do końca 2013 r. stosownymi wymiarami tego umundurowania, względnie czy mogła dokonać ich uszycia oraz z jakich powodów oficer nie zgłaszał się do wymienionej jednostki po należne mu umundurowanie lub nie kontaktował się z jednostką w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu, o ile organ I instancji ustalił od kiedy powstały u oficera uprawnienia do wymienionych przedmiotów umundurowania, o tyle pozostałych wytycznych w ogóle nie wykonał. Brak ustalenia powyżej wskazanych okoliczności uniemożliwia Sądowi ocenę prawidłowości stanowiska organu. Nie można bowiem na obecnym etapie postępowania i przy tak zgromadzonym materiale dowodowym jednoznacznie stwierdzić, że istniała możliwość wydania skarżącemu przedmiotów mundurowych w naturze, jednak skarżący z możliwości tej nie skorzystał. Należy mieć na uwadze, że zarówno Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...], jak i Dowódca Garnizonu [...] wydając swoje rozstrzygnięcia – decyzje administracyjne byli związany regułami postępowania administracyjnego, określającymi ich obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. W szczególności zatem winni oni przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 kpa), tj. podejmować wszelkie niezbędne kroki, zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Zobowiązani byli też w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie zarówno organ I, jak i II instancji uchybiły powyższym regułom. Dlatego też ponownie rozpoznając sprawę organy w pierwszej kolejności ustalą, czy faktycznie była możliwość wydania skarżącemu przedmiotów mundurowych w naturze, a skarżący z możliwości tej nie skorzystał, czy też takiej możliwości nie było. Dopiero bowiem po ustaleniu tej okoliczności będzie możliwa ocena, czy skarżący spełnia przesłanki z cytowanych powyżej przepisów do przyznania mu żądanego świadczenia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.