II SA/Wa 2208/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-27
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody są niskie, a ponosi znaczne wydatki związane z leczeniem współmałżonka i utrzymaniem samochodu, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i żony, biorąc pod uwagę stan zdrowia żony, wydatki na leczenie, koszty utrzymania i spłatę kredytu. Jednocześnie odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, mając stałe, choć niskie dochody.Stan faktyczny
Wnioskodawca T. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jego skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji o odmowie wydania pozwolenia na broń palną. Wnioskodawca wskazał na niskie dochody (emerytura własna i renta żony), wspólne gospodarstwo domowe z niepracującą, niepełnosprawną żoną, ponoszenie kosztów leczenia, utrzymania samochodu, spłatę kredytu oraz alimenty. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano T. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Odmówiono T. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku T. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich postanawia: 1. przyznać T. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. odmówić T. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 maja 2017 r. oddalił skargę T. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich. Skarżący po otrzymaniu odpisu nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną, która jest inwalidką I grupy i cierpi na różne schorzenia. Podniósł, że na dochód rodziny składa się jego emerytura w wysokości 1.443 zł oraz renta żony w kwocie 895 zł.
Oświadczył, że nie posiada wraz z żoną majątku ani oszczędności.
Wnioskodawca do stałych kosztów utrzymania zaliczył opłaty za ogrzewanie - rocznie 3.000 zł, opłaty za energię elektryczną - 100 zł, zakup leków - 200 zł, zakup środków czystości i pieluch jednorazowych - 100 zł. Wskazał, że wraz z żoną płacą alimenty na córkę w wysokości 550 zł, spłacają kredyt zaciągnięty na leczenie żony w ratach po 300 zł miesięcznie, utrzymanie samochodu wynosi 350 zł miesięcznie (żona porusza się na wózku inwalidzkim), a wydatki na wyżywienie wynoszą 600 zł miesięcznie.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Należy stwierdzić, że stosownie do art. 199 powołanej ustawy, generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie.
Instytucja prawa pomocy (szczególnie w zakresie całkowitym) jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w uzasadnionych przypadkach. Dlatego też pomoc państwa, wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, skierowana jest do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych.
Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa.
W myśl zaś art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy).
Należy wskazać, że jak wynika ze złożonego wniosku wnioskodawca wraz z żoną posiadają stałe, choć niewysokie dochody, które wynoszą łącznie 2.340 zł miesięcznie - średnio 1.170 zł na osobę. Wnioskodawca ponosi koszty utrzymania samochodu i spłaty kredytu, w sprawie były uiszczane stosowne opłaty sądowe. Nadto wpis od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wynosi 100 zł.
Z tego względu uznano, że wnioskodawca nie wykazał, że w jego sytuacji zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Jednocześnie jednak, biorąc pod uwagę stan zdrowia żony skarżącego i związane z tym wieloletnie wydatki na leczenie, które obecnie wynoszą około 200 zł miesięcznie, aktualne koszty utrzymania oraz zadłużenie z tytułu zaciągniętej pożyczki na leczenie, należało uznać, iż strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło