II SA/Wa 2211/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Bronisław Szydło, Protokolant Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. P. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] w przedmiocie uznania związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową postanawia odrzucić skargę Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w O. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. uznała [...]. T. P. za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej – kategoria N. T. P. złożył odwołanie od orzeczenia Komisji. W uzasadnieniu odwołania przedstawił pytanie, czy występujące u niego schorzenia mogą mieć związek ze służbą wojskową. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2006 r., po rozpatrzeniu odwołania od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w O. z dnia [...] sierpnia 2006 r. w sprawie uznania [...] T. P. za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej – kategoria N, na podstawie § 32 rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. (Dz. U. Nr 133, poz. 1422) oraz rozporządzenia MON z dnia 29 listopada 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 253, poz. 2130) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymała w mocy ww. orzeczenie. W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że w odwołaniu [...] w stanie spoczynku T. P. domagał się uznania w orzeczeniu rozpoznawanych schorzeń za pozostające w związku ze służbą wojskową, pełnioną w latach 1967-1994. Podkreślił, że zgromadzona w sprawie dokumentacja orzeczniczo-lekarska nie daje podstaw do orzekania związku przyczynowego ze służbą wojskową tych schorzeń, jak i orzeczonej [...] grupy inwalidzkiej. Schorzeniem powodującym niezdolność do służby wojskowej był [...], leczony operacyjnie. W orzeczeniu RWKL w O. nr [...] z dnia [...] lipca 1997 r., wydanym na zarządzenie Komendanta WKU O., stwierdzającym niezdolność do służby wojskowej – kat E, wymienione jest tylko jedno schorzenie – [...], leczony operacyjnie. Następnie organ podkreślił, że schorzenia rozpoznane w czasie ostatniego postępowania orzeczniczego ujawniły się w okresie późniejszym niż 18 miesięcy po zakończeniu służby i nie spełniają żadnych kryteriów do uznania ich związku przyczynowego ze służbą wg załącznika 1 lub 2 do rozporządzenia MON z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby na określonych stanowiskach (Dz. U. z 2003 r. Nr 62, poz. 567). Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wskazał, że chciał uzyskać odpowiedź na postawione w odwołaniu pytanie, czy występujących u niego schorzeń nie można było zakwalifikować do [...] grupy inwalidzkiej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że orzeczenie RWKL w W. zostało wydane po rozpatrzeniu odwołania ww. z dnia [...] września 2006 r., w którym domagał się tylko uznania związku przyczynowego rozpoznawanych schorzeń ze służbą wojskową, pełnioną w latach 1964-1994 r., natomiast w skardze domaga się zaliczenia go do [...] grupy inwalidzkiej. Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.) o zdolności do czynnej służby wojskowej orzekają właściwe komisje lekarskie. Ustalanie związku schorzeń ze służbą wojskową jest przedmiotem następujących ustaw: ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.) – art. 30-33, art. 56-57, ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) – art. 19-21, art. 31-33, a także ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 ze zm.) – art. 2, art. 10-12. Z powołanych regulacji wynika, że wprawdzie ustalanie chorób lub uszczerbku na zdrowiu oraz ich związku ze służbą wojskową należy do wojskowych komisji lekarskich, lecz prawo do świadczeń oraz ich zakres i wysokość z powyższych tytułów ustalają inne organy w drodze decyzji administracyjnych, od których przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Z tych przepisów zatem wynika, iż orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczące ustalania określonych schorzeń i ich związku ze służbą wojskową nie mają w pełni samodzielnego bytu w tym znaczeniu, że podlegają kontroli sądów powszechnych w postępowaniu o prawo do świadczeń przysługujących z powyższych tytułów. Z przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.) wynika, że takie komisje (o których mowa w art. 29 cytowanej ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP) orzekają przede wszystkim o zdolności danej osoby do czynnej służby wojskowej i zaliczenia jej do określonej kategorii tej zdolności, a ponadto orzekają one, ale na podstawie odrębnych ustaw, także o związku chorób i ułomności, schorzeń, uszczerbku na zdrowiu, inwalidztwa, obrażeń ze służbą wojskową, zarówno czynną, jak i zawodową. Tymi odrębnymi ustawami są przede wszystkim wymienione wcześniej ustawy. Analiza powyższych przepisów wykazuje, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich można podzielić na dwie odrębne grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby wojskowej – czynnej lub zawodowej w ramach ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP, to jest zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej w celu powołania jej lub przyjęcia do odbycia tej służby albo zwolnienia ze służby wojskowej. Te orzeczenia wojskowych komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny, ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych administracyjnych organów właściwych w sprawach powołania lub przyjęcia określonej osoby do odbycia służby wojskowej albo zwolnienia ze służby, przy czym powołanie do służby wojskowej lub zwolnienie z tej służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia (stan zdrowia) danej osoby i ich związek ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw, niż ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP. Orzeczenia tej grupy nie mają wiążącego charakteru dla sądów powszechnych, właściwych do rozpoznawania odwołań od decyzji administracyjnych wydanych na podstawie orzeczeń tych komisji, ale przez inne organy właściwe w przedmiocie ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego. Powyższa analiza prowadzi zatem do wniosku, że od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia poborowego lub żołnierza na potrzeby ustalenia zdolności do służby wojskowej przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa wyżej, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje (por. postanowienie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. OSA1/00 ONSA 2001/2/47). Skarga w niniejszej sprawie dotyczy orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. w zakresie uznania związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową. W takiej sytuacji skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.