II SA/Wa 2212/12
WyrokWSA w Warszawie2013-05-15
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Ewa Grochowska-Jung, Sławomir Fularski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zawodowemu skierowanemu do pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego przysługuje należność zagraniczna na podstawie rozporządzenia z 2010 r., czy też na podstawie rozporządzenia z 2004 r., jeśli jego status został zmieniony po powrocie z misji?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa, ponieważ organy nie zastosowały się do wskazań zawartych w poprzednich wyrokach sądu i nie oceniły sytuacji prawnej skarżącego na podstawie obowiązującego rozporządzenia z 2010 r. Organy nie wykazały, że wysokość otrzymanej przez skarżącego należności zagranicznej odpowiada kwocie, która przysługiwałaby mu na podstawie nowego rozporządzenia. Ponadto, organy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący faktycznego statusu skarżącego na misji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącemu, T.B., należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego. Organy administracji dwukrotnie odmówiły przyznania należności, powołując się na przepisy rozporządzenia z 2004 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując na niewłaściwą wykładnię przepisów oraz brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung Sławomir Fularski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2013 r. sprawy ze skargi T.B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego T.B. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], odmawiającą przyznania [...] T.B. należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego w Grupie Obserwatorów Sił Zbrojnych RP Misji Obserwatorów Unii Europejskiej w [....] za okres od dnia [...] września 2008 r. do dnia [...] września 2009 r.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Obrony Narodowej w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Organ wskazał, że Szef Sztabu Generalnego WP rozpoznając ponownie wniosek z dnia [...] stycznia 2009 r., decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. odmówił przyznania [...] T.B. należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego w Grupie Obserwatorów Sił Zbrojnych RP Misji Obserwatorów Unii Europejskiej w [...] za okres od dnia [...] września 2008 r. do dnia [...] września 2009 r. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2011 r. [...] T.B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2361/11 uchylił ww. decyzje, wskazując w wytycznych, iż w dniu 1 kwietnia 2010 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa. Sąd w wyroku wskazał, że ponieważ ww. rozporządzenie nie zawiera przepisów przejściowych dotyczących sytuacji prawnej postępowań związanych z określeniem należności pieniężnych wszczętych przed jego wejściem w życie, oznacza to, że od 1 kwietnia 2010 r. we wszystkich sprawach związanych z wypłatą należności pieniężnych, niezależnie od daty wszczęcia postępowania, obowiązują tylko przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa. Organy orzekające w sprawie powinny zatem zastosować nowy stan prawny i na jego podstawie oceniać sytuację prawną skarżącego. W wykonaniu powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. odmówił przyznania należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego w Grupie Obserwatorów Sił Zbrojnych RP Misji Obserwatorów Unii Europejskiej w [...] za okres od dnia [...] września 2008 r. do dnia [...] września 2009 r. [...] T.B. wniósł odwołanie od decyzji Szefa Sztabu Generalnego WP do Ministra Obrony Narodowej zarzucając, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji naruszył przepisy prawa materialnego, które miały wpływ na rozstrzygnięcie. W ocenie odwołującego się, Szef Sztabu Generalnego WP niewłaściwie ustalił status żołnierzy skierowanych do pełnienia służby w [...], którzy byli obserwatorami wojskowymi, a nie jak przyjął organ, że zostali skierowani na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. nr 162, poz. 1117 z późn. zm.).
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy Minister Obrony Narodowej wskazał, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Następnie organ podniósł, że [...] T.B. rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] września 2008 r. został skierowany, z jednoczesnym pozostawieniem na stanowisku służbowym ostatnio zajmowanym w kraju, do wykonywania zadań na stanowisko Obserwatora, Zespół Obserwacyjny, Grupa Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w [...]. Podstawę prawną powyższego rozkazu stanowiły: art. 24 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892) § 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 140, poz. 1479 z późn. zm.). Przywołana w rozkazie Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego podstawa prawna była nieprawidłowa, ponieważ żołnierze do wykonywania zadań w Grupie Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w [...], zostali skierowani na podstawie Postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 września 2008 r. o użyciu Grupy Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w [...] (M. P. Nr 71, poz. 638). Przedmiotowe postanowienie odwołuje się do zapisów art. 2 pkt 1 lit. b, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117, z późn. zm.). Uwzględniając powyższe i specyfikę tej misji oraz charakter wykonywanych zadań, należy więc stwierdzić, że [...] T.B. został skierowany do pełnienia służby w składzie jednostki wojskowej użytej w celu udziału w misji pokojowej, na podstawie wyżej przytoczonych przepisów.
Dalej organ zauważył, że Szef Sztabu Generalnego WP rozkazem nr [...] z dnia [...] września 2009 r. dokonał zmiany pkt. 1 rozkazu nr [...] Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] września 2008 r., dotyczącego skierowania [...] T.B. do wykonywania zadań w Grupie Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w [...]. Przedmiotowa zmiana dotyczyła określenia podstawy prawnej, której nadano nowe, prawidłowe brzmienie, o następującej treści: art. 24 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), § 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. z 2004 r. Nr 140, poz. 1479 z późn. zm.). W wyniku dokonanej zmiany podstawy prawnej rozkazu personalnego Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] września 2008 r., [...] T.B. przysługiwała należność zagraniczna określona § 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1698 z późn. zm.), która to należność została wypłacona skarżącemu przez Dowództwo Operacyjne Sił Zbrojnych.
W ocenie organu, w związku z powyższym, wniosek [...] T.B. w sprawie przyznania należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby w charakterze obserwatora wojskowego w Grupie Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w [...], stosownie do uregulowań zawartych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz. U Nr 41, poz. 243 z późn. zm.), nie znajduje uzasadnienia. Należność pieniężną, o której mowa w § 3 ust. 1 przywołanego rozporządzenia, wypłaca się bowiem żołnierzom skierowanym do pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatorów wojskowych lub osób posiadających status obserwatora wojskowego, natomiast odwołujący się pełnił służbę poza granicami w oparciu o przepisy powołanej ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa. Zatem podniesione przez [...] T.B. zarzuty w odwołaniu od decyzji Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego w Grupie Obserwatorów Sił Zbrojnych RP Misji Obserwatorów Unii Europejskiej w [...] za okres od dnia [...] września 2008 r. do dnia [...] września 2009 r., nie zasługują na uwzględnienie, jako niemające oparcia w przepisach normujących uprawnienie odwołującego się do należności zagranicznej.
Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2012 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez T.B. (dalej jako "skarżący"), reprezentowanego przez pełnomocnika - radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] lipca 2012 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania autor skargi podniósł zarzut naruszenia:
- przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) naruszenie art. 102 ust. 1 ustawy pragmatycznej w zw. z § 2 pkt 2) lit. a); § 10 oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa, poprzez ustalenie i przyjęcie, że skarżący w spornym okresie czasu poza granicami kraju przebywał w charakterze obserwatora wojskowego, a tym samym wadliwe rozliczenie skarżącego z przysługujących mu z tego tytułu należności finansowych,
b) naruszenie § 12 ust. 1 w zw. z § 2 pkt 2) lit. a) i § 10 ww. rozporządzenia, poprzez wadliwą wykładnię tychże przepisów i ich niezastosowanie w sprawie, przyjmując jako podstawę błędną wykładnię treści postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 września 2008 r. o użyciu Grupy Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej w Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w [...], dokonaną przez organy obu instancji w sprawie, przez co skarżący pozbawiony został należnych ustawowo świadczeń finansowych - jak dla żołnierza skierowanego poza granice kraju w charakterze obserwatora wojskowego w łącznej kwocie [...] zł.,
- przepisów prawa procesowego, tj.:
c) naruszenie art. 7 K.p.a oraz art. 80 K.p.a, poprzez zaniechanie ustalenia z urzędu, jakie faktycznie czynności służbowe wykonywał skarżący podczas misji poza granicami kraju, a tym samym zaniechaniu w pełni wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, mając na względzie słuszny interes żołnierza zawodowego, a także w powiązaniu z tym naruszeniem podjęcie oceny sprawy na podstawie niepełnego materiału
dowodowego i ustaleniu, czy dana okoliczność została w sposób należyty
udowodniona, przez co doszło do zaniżenia wypłaty należnych skarżącemu należności finansowych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się nadal do ustalenia, w jakim konkretnie charakterze w dniu skierowania na misję w [...] występował skarżący, a także jakie faktyczne czynności wykonywał podczas pobytu poza granicami kraju w okresie pomiędzy [...] września 2008 r. a [...] września 2009 r. Należności pieniężne przyznawane żołnierzom zawodowym skierowanym do pełnienia służby poza granicami Polski są zaś uzależnione od charakteru tej służby oraz zadań, które faktycznie oni wykonują. Żołnierz zawodowy powinien więc otrzymać należność pieniężną za zadania, jakie faktycznie wykonywał za granicą i w jakich warunkach się znajdował. Tymczasem organy obu instancji nie zadały sobie trudu, aby wystąpić do właściwych Organizacji Narodów Zjednoczonych w celu ustalenia charakteru służby skarżącego oraz zakresu obowiązków jakie pełnił on podczas misji w [...]. Jak wynika z rozkazu wyższych przełożonych, skarżący został skierowany na misję jako obserwator wojskowy, w celach dyplomatycznych, a nie jako uzbrojony żołnierz kontyngentu, w celach bojowych. Świadczy o tym chociażby fakt, że skarżący nie posiadał broni, nie nosił munduru, zamieszkiwał nie w koszarach, lecz w specjalnie do tego określonym miejscu, w tzw. "bezpiecznej kwaterze". Stosowny rozkaz, który miał naprawić "rzekomą" omyłkę wyższych przełożonych wydających rozkaz o skierowaniu został zaś wydany już po powrocie skarżącego do Polski, po odbyciu przez niego misji. Zmiana rozkazu o skierowaniu na misję narusza więc podstawową zasadę niedziałania prawa wstecz. Ponadto rozkaz dotyczący zmiany rozkazu o skierowaniu na misję nigdy nie został doręczony skarżącemu, tym samym nie miał on możliwości złożenia od niego odwołania.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że rozpoznanie przedmiotowej skargi nastąpiło w ramach szczególnego związania wynikającego z sądowych rozstrzygnięć wydanych już uprzednio w sprawie. W sprawie zostały bowiem wydane dwa wyroki tutejszego Sądu, tj. z dnia 1 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1685/10 oraz z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2361/11. Wyroki te uchylały poprzednio wydane przez organy obu instancji wskutek wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2009 r. decyzje o odmowie przyznania skarżącemu należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego w Grupie Obserwatorów Sił Zbrojnych RP Misji Obserwatorów Unii Europejskiej w [...] za okres od dnia [...] września 2008 r. do dnia [...] września 2009 r.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd oraz organ administracji publicznej, będą oni obowiązani podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa.
Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz aspektu zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania danej decyzji. Z kolei wpływ orzeczenia sądu administracyjnego na ponowne postępowanie w sprawie przed organami administracji publicznej ma ważkie znaczenie w odniesieniu do orzeczeń kasatoryjnych tego sądu. W rezultacie następuje bowiem merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w zakresie wynikającym z dokonanego obalenia zaskarżonego aktu lub czynności i ewentualnie innych aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy.
W wyroku z dnia 15 kwietnia 2005 r. sygn. akt I OSK 1403/04 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że istotą zasady "związania oceną prawną" jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zaś obowiązek podporządkowania się tak rozumianej ocenie prawnej może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, czyli jest ona wiążąca o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. W takiej sytuacji organ, któremu sprawa została przekazana związany jest wskazaniem sądu co do uzupełnienia postępowania. Należy zatem wskazać, że ocena zasadności skargi nie może przebiegać poza granicami związania wyznaczonymi art. 153 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie nowe okoliczności, które pozwalałyby na przekroczenie tych granic jednak nie zaistniały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2361/11, powołał się na poprzednio już wydany w sprawie wyrok z dnia 1 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1685/10, w którym to wyraźnie wskazano, że w dniu 1 kwietnia 2010 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa. Rozporządzenie z dnia 5 marca 2010 r. nie zawiera przepisów przejściowych dotyczących sytuacji prawnej postępowań związanych z określeniem należności pieniężnej wszczętych przed jego wejściem w życie. Oznacza to, że od 1 kwietnia 2010 r. we wszystkich sprawach związanych z wypłatą należności pieniężnych, niezależnie od daty wszczęcia postępowania, obowiązują tyko przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa. Nowe przepisy inaczej zaś ustalają zasady przyznawania należności pieniężnych oraz określają ich wysokość. Sąd wskazał więc, że organy orzekające w sprawie powinny zatem zastosować nowy stan prawny i na jego podstawie oceniać sytuację prawną skarżącego. Sąd w wyroku zawarł jednoznaczną ocenę prawną stwierdzając, że organy orzekające w sprawie powinny stosować nowy stan prawny, a zatem rozstrzygnąć zasadność żądania skarżącego na gruncie obowiązującego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa, nie zaś jak to uczyniono w zaskarżonych decyzjach na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa.
Zdaniem Sądu, przeprowadzona w przedmiotowej sprawie kontrola zaskarżonych decyzji we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały ponownie wydane z naruszeniem omówionej zasady związania, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. Organy nie zastosowały się do wskazań zawartych w poprzednich wyrokach Sądu, nie oceniły bowiem faktycznie sytuacji prawnej skarżącego na podstawie nowego stanu prawnego, czyli rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz. U Nr 41, poz. 243 z późn. zm.).
Organy obu instancji z jednej strony wprawdzie wskazują, że oceniają sytuację prawną skarżącego na podstawie nowego stanu prawnego, niemniej jednak następnie podnoszą, że wskutek zmiany podstawy prawnej rozkazu personalnego Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] września 2008 r. skarżący w ogóle nie może otrzymać wnioskowanej przez siebie należności zagranicznej. Przysługiwała mu zaś inna należność zagraniczna - określona w § 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1698 z późn. zm.), która to została już mu w całości wypłacona przez Dowództwo Operacyjne Sił Zbrojnych na podstawie ww. rozporządzenia. Tak więc, organy wskazują, że oceniają niby sytuację prawną skarżącego na podstawie nowego rozporządzenia, ale faktycznie nie przeprowadzają tej oceny na gruncie rozporządzenia z 2010 r., stwierdzając, że wypłata przysługujących skarżącemu należności została już dokonana na podstawie poprzednio obowiązującego aktu prawnego z 2004 r. Może zaś to być o tyle istotne, że jak już zauważył Sąd w poprzednich swoich wyrokach - nowe przepisy inaczej ustalają zasady przyznawania należności pieniężnych oraz określają ich wysokość. Organy obu instancji nie wykazały tymczasem, że wysokość otrzymanej przez skarżącego należności zagranicznej odpowiada kwocie jaka przysługiwałaby mu na podstawie nowo obowiązującego rozporządzenia. Powyższe obliguje Sąd do wyeliminowania zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji z obrotu prawnego.
Nadto, w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w związku z zarzutami skarżącego dotyczącymi tego, że nie został on skierowany i nie przebywał na misji poza granicami kraju jako uzbrojony żołnierz kontyngentu, lecz jako obserwator wojskowy - organy winny w wyczerpujący i przekonywujący sposób wyjaśnić tę kwestię, tak aby nie budziła ona żadnych wątpliwości. Należności pieniężne przyznawane żołnierzom zawodowym skierowanym do pełnienia służby poza granicami Polski, jak zresztą słusznie zauważa skarżący, są bowiem uzależnione od charakteru tej służby oraz zadań, które faktycznie oni wykonują. Żołnierz zawodowy powinien więc otrzymać należność pieniężną za zadania jakie faktycznie wykonywał za granicą i w jakich warunkach się znajdował. W świetle zaś okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności powoływanej już wyżej zmiany podstawy prawnej rozkazu personalnego Szefa Sztabu Generalnego nr [...] z dnia [...] września 2008 r., która miała miejsce dopiero po powrocie skarżącego z misji, wyjaśnienia organów obu instancji w tym zakresie nie można uznać za wystarczające. Organy nie podjęły bowiem wszelkich kroków do wyjaśnienia sprawy, a następnie nie uzasadniły swoich rozstrzygnięć w wyczerpujący sposób. Tym samym, organy dopuściły się naruszenia art. 7 K.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 11 K.p.a. (zasada przekonywania) w związku z art. 107 § 3 K.p.a. (uzasadnienie decyzji). Obowiązkiem zaś organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, a odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji powinien dokonać jej merytorycznej oceny, uwzględniając wskazania zawarte w niniejszym wyroku, w szczególności wyrażoną w nim ocenę prawną. Przede wszystkim więc organ powinien dokonać faktycznej oceny sytuacji prawnej skarżącego na gruncie obowiązującego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r., a nie tylko wskazać jako podstawę prawną przepisy tego aktu prawnego. Nadto organ winien wyjaśnić w wyczerpujący i przekonywujący, tj. nie pozostawiający żadnych wątpliwości sposób jaki był faktycznie status skarżącego na misji w [...] w okresie od dnia [...] września 2008 r. do dnia [...] września 2009 r., tj. czy przebywał on tam jako uzbrojony żołnierz kontyngentu czy też jako obserwator wojskowy. W tym zaś celu organ, zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a, winien dopuścić jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a w związku z § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z dnia 3 października 2002 r., nr 163, poz. 1349 ze zmianami) bowiem skarżący był reprezentowany przed Sądem przez radcę prawnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło