II SA/Wa 2219/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA - Maria Werpachowska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych - W dniu 2 stycznia 2014 r. M.C. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz dwójką dzieci. Na dochód rodziny składa się jego emerytura w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie żony z tytułu umowy o pracę w kwocie [...] zł, tj. łącznie [...] zł. Posiada dom jednorodzinny o powierzchni [...] m2 oraz [...] zł oszczędności. Wskazał, że do stałych wydatków gospodarstwa domowego należą spłaty rat kredytu hipotecznego w wysokości około [...] zł miesięcznie, kredytu konsumpcyjnego, zaciągniętego na remont domu w kwocie około [...] zł miesięcznie, opłaty za bieżące rachunki (w tym media) około [...] zł miesięcznie oraz koszty utrzymania gospodarstwa domowego około [...] zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 14 lutego 2014 r. M.C. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący powtórzył argumentację zawartą we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz podkreślił, że koszty bieżące utrzymania przewyższają miesięczny dochód jaki wraz z małżonką dostarczają rodzinie. W wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez stronę. Zgodnie z art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 46 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Złożony wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 200 zł tytułem wpisu od skargi. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 P.p.s.a). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można np. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Z przepisu tego wynika, że odnosi się on do osób nieposiadających jakichkolwiek dochodów, osób o wyjątkowo niskich dochodach, bądź znajdujących się w szczególnie ciężkiej sytuacji. Co do zasady nie ma on więc zastosowania w stosunku do osób osiągających dochody z własnej pracy i posiadających jakikolwiek majątek, nawet jeśli koszty w toczącym się postępowaniu stanowiłyby poważną kwotę w miesięcznym budżecie rodziny. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy pamiętać, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, stan faktyczny sprawy oraz sytuację majątkową i rodzinną skarżącego należy stwierdzić, że w sprawie brak jest podstaw dla przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Jak wynika ze złożonego wniosku M.C. posiada stały dochód z tytułu świadczenia emerytalnego w kwocie [...] zł miesięcznie oraz zadeklarowane oszczędności w wysokości [...] zł. Łączny dochód czteroosobowego gospodarstwa domowego, z uwzględnieniem wynagrodzenia żony skarżącego z tytułu umowy o pracę – [...] zł, wynosi łącznie [...] zł miesięcznie. W ocenie Sądu, posiadanie takich zasobów finansowych zwłaszcza przy stałym dochodzie przesądza o braku możliwości zastosowania instytucji prawa pomocy. Powyższe oszczędności w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego od skargi – 200 zł pozwalają na przyjęcie, że skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny. Ponadto dokonując porównania dochodów M.C. ze wskazanymi wydatkami należy zauważyć, że przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy brane są pod uwagę wyłącznie wydatki niezbędne dla utrzymania, do których nie zalicza się zobowiązań pieniężnych z tytułu zaciągniętych kredytów. Nie można bowiem przyjąć, że tego rodzaju zobowiązania miały charakter priorytetowy przed kosztami sądowymi. W tym stanie rzeczy uznać należy, że skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki do zastosowania prawa pomocy w żądanym zakresie. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i art. 262 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.