II SA/Wa 2219/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), , Protokolant sekr. sąd. Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi P.B. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia studiów oddala skargę Rektor Uniwersytetu [...] decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 – dalej jako "Prawo o szkolnictwie wyższym") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania P.B., utrzymał w mocy decyzję Prodziekana ds. Studenckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiocie odmowy wznowienia niestacjonarnych studiów jednolitych magisterskich na kierunku nauki [...] na Wydziale [...] Uniwersytetu [...]. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., działając na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 3 i art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, upoważniona Prodziekan ds. studenckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] skreśliła P.B. z listy studentów dziesiątego semestru studiów niestacjonarnych jednolitych magisterskich na kierunku nauki [...] w Instytucie [...] – z powodu niezłożenia w terminie pracy dyplomowej. Wnioskiem z dnia 18 lipca 2018 r. P.B. zwróciła się do Prodziekana ds. studenckich Wydziału [...] o "wznowienie studiów w trybie niestacjonarnym w celu złożenia i obrony pracy dyplomowej – magisterskiej w roku akademickim 2018/2019". Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., działając na podstawie art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, art. 104 k.p.a. oraz § 9 ust. 6, ust. 8 i 10 Regulaminu Studiów z 2015 r., upoważniona Prodziekan ds. studenckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] nie uwzględniła wniosku P.B. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z § 9 ust. 10 Regulaminy Studiów z 2015 r. wznowienie następuje tylko na te same studia, z których student został uprzednio skreślony – pod warunkiem, że studia te nadal są prowadzone przez Uniwersytet. Podkreślono, że wnioskodawczyni rozpoczęła studia jednolite magisterskie na kierunku nauki [...] w roku akademickim 2006/2007 i została skreślona z listy studentów decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Wyjaśniono, że studia na kierunku, na którym P.B. podejmowała kształcenie nie są już prowadzone, a zatem niemożliwe jest kontynuowanie przez nią studiów w trybie wznowienia na tym kierunku. Jedyną możliwością ukończenia przez wnioskodawczynię studiów jest skorzystanie z rozwiązania określonego w § 9 ust. 10 Regulaminu Studiów z 2015 r. Zaznaczono jednocześnie, że jeśli P.B. nie posiada tytułu magistra, licencjata, inżyniera lub równorzędnego, wznowienie może nastąpić jedynie na studia pierwszego stopnia – w tym przypadku na studia pierwszego stopnia na kierunku [...]. Rektor Uniwersytetu [...], po rozpoznaniu odwołania P.B. z dnia 24 sierpnia 2018 r., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2018 r. Rektor wskazał, że kwestią zasadniczą w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy przed skreśleniem z listy studentów decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., P.B. uzyskała absolutorium. Okoliczność ta bowiem determinuje ocenę, czy względem wniosku skarżącej w sprawie wznowienia studiów zastosowanie mają przepisy Regulaminu Studiów z 2015 r., czy Regulaminu Studiów z 2006 r. Podał, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że studentka uzyskała absolutorium w dniu [...] czerwca 2011 r. – zatem w sprawie zastosowanie mają przepisy zawarte w Regulaminie Studiów z 2006 r., co implikuje konieczność stwierdzenia, że organ pierwszej instancji wadliwie ustalił podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Tym samym wadliwe jest także uzasadnienie prawne. Jednakże uchybienia te nie miały wpływu na kierunek podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Stosownie bowiem do § 9 ust. 10 Regulaminu Studiów z 2015 r. wznowienie następuje na te same studia, z których student uprzednio został skreślony, pod warunkiem, że studia te są nadal prowadzone przez Uniwersytet. W przypadku, gdy studia te wygasły i nie są już prowadzone, Dziekan może wyrazić zgodę na wznowienie na innym kierunku lub specjalności utworzonych w wyniku przekształcenia studiów wygasłych i prowadzonych w danej jednostce organizacyjnej. Dziekan ustala liczbę punktów ECTS podlegających przyznaniu na poczet programu studiów, na których zainteresowana osoba wznawia studia oraz ustala poziom kształcenia i rok studiów, na które zostanie ona wpisana. Uwzględnia przy tym różnice programowe oraz uzyskane efekty kształcenia. Warunkiem wznowienia na studia drugiego stopnia jest posiadanie tytułu magistra, licencjata, inżyniera lub równorzędnego. Zgodnie natomiast z § 8 ust. 11 Regulaminu Studiów z 2006 r. wznowienie następuje na te same studia, z których student uprzednio został skreślony, chyba że studia te wygasły, nie są już prowadzone lub szczegółowe zasady studiowania dopuszczają inną możliwość. Warunkiem wznowienia na studiach drugiego stopnia jest posiadanie tytułu magistra, licencjata, inżyniera lub równorzędnego. Organ zaznaczył, że przepisy obu powołanych regulaminów studiów wskazują zatem na tożsamą przesłankę, umożliwiającą wznowienie studiów na studiach drugiego stopnia – w obu dokumentach wprost wskazano, że warunkiem wznowienia na studia drugiego stopnia jest posiadanie tytułu magistra, licencjata, inżyniera lub równorzędnego. Podkreślił, że również przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (art. 169 ust. 2 pkt. 2) potwierdzają, iż przyjęcie na studia drugiego stopnia bez posiadania tytułu magistra, licencjata, inżyniera lub równorzędnego, nie jest możliwe. W ocenie Rektora, w świetle powyższych okoliczności brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2018 r. Rektor zwrócił uwagę, że w przypadku gdy studia wygasły i nie są prowadzone, dziekan może wyrazić zgodę na wznowienie na innym kierunku lub specjalności utworzonych w wyniku przekształcenia studiów wygasłych i prowadzonych w danej jednostce organizacyjnej. Obecnie na [...] U[...] prowadzone są jedynie studia stacjonarne drugiego stopnia na kierunku [...], a zatem P.B. może zostać wznowiona jedynie na niestacjonarne studia pierwszego stopnia na kierunku [...]. P.B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2018 r. oraz decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz przekazanie do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, poprzez rozpatrzenie sprawy w odniesieniu do aktów prawnych, które nie miały zastosowania dla istoty sprawy (powołanie się na regulamin studiów, który nie jest regulaminem obowiązującym dla sprawy). Brak ustalenia stanu faktycznego, tj ustalenia daty uzyskania absolutorium w odniesieniu do przepisów k.p.a., w szczególności ustalenia daty wydania decyzji o zaliczeniu ostatniego semestru oraz ustalenia daty wprowadzenia tej decyzji do obiegu poprzez skuteczne doręczenie jej skarżącej. Wadliwą interpretację zapisów regulaminu studiów i brak uwzględnienia zapisów Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 czerwca 2006r. w sprawie warunków, jakim muszą odpowiadać postanowienia studiów w uczelniach niespełniających wymagań określonych w art. 56 ust. 2 lub w art. 58 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Rektor Uniwersytetu [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Na wstępie podać należy, że decyzja w przedmiocie wznowienia studiów ma niewątpliwie charakter uznaniowy (wyrok w sprawie VIII SA/Wa 756/12 oraz wyrok NSA z dnia 24 lutego 2015 r., I OSK 2550/14). Uznaniowość oznacza, że to do organu należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy (w tym przypadku: sposobu wznowienia studiów), a sądowa kontrola legalności aktu uznaniowego ma ograniczony charakter. Dotyczy bowiem tylko przestrzegania procedury oraz tego, czy organ orzekł w granicach, jakie zakreśla mu zastosowana regulacja. Innymi słowy, sąd administracyjny nie jest uprawniony kontrolować celowości i słuszności rozstrzygnięcia, a jedynie ma zbadać, czy uwzględniono słuszny interes obywatela w takim stopniu, że nie narusza to interesu społecznego i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. W rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie miała kwestia związana ze stosowaniem przepisów, a co do zasady, w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zagadnienia, związane z przedmiotem rozpoznawanej sprawy zostały uregulowane w Regulaminie studiów na Uniwersytecie [...]. Na dzień wydania decyzji dwóch organów, obowiązywał Regulamin, zatwierdzony uchwałą nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów na Uniwersytecie [...]. Skarżąca absolutorium uzyskała w dniu [...] czerwca 2011 r., co oznacza że zgodnie z dyspozycją § 3 powyżej określonego regulaminu, do osób, które uzyskały absolutorium i zostały skreślone z listy studentów przed dniem 30 września 2015 r., w sprawach decyzji dotyczących wznowienia studiów stosuje się przepisy dotychczasowe. W świetle powyższego, należy zgodzić się z organem odwoławczym, że organ pierwszej instancji wydał decyzję na podstawie niewłaściwej podstawy prawnej. Jednakże, to uchybienie, w ocenie składu orzekającego, nie powoduje potrzeby wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Powodem uchylenia takiej decyzji mogłoby być tylko takie naruszenie przepisów, które wpływałyby na wynik sprawy. Uchybienie to nie spowodowało takiego skutku. Pomimo więc tego, że organ pierwszej instancji rozpatrzył sprawę na podstawie niewłaściwego przepisu, to uchybienie to zostało "poprawione" przez organ odwoławczy, w dopuszczalnym przez prawo procesowe zakresie. Organ był zobowiązany do stosowania obowiązujących przepisów (Regulaminu studiów na Uniwersytecie [...]), które określają w jakich przypadka może dojść do wznowienia studiów, z których student został skreślony. Skoro studia w podjętym zakresie zostały "zniesione", to Dziekan określa warunki wznowienia studiów, co wynika wprost z przedmiotowego regulaminu. Przypomnieć należy, że zgodnie z § 3 Regulaminu Studiów (obecnie obowiązującego), do osób, które uzyskały absolutorium i zostały skreślone z listy studentów przed dniem 30 września 2015 r. w sprawach decyzji dotyczących wznowienia studiów stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast § 9 ust. 10 obowiązującego Regulaminu Studiów stanowi, że wznowienie następuje na te same studia, z których student uprzednio został skreślony, pod warunkiem, że studia te są nadal prowadzone przez Uniwersytet. W przypadku, gdy studia te wygasły i nie są już prowadzone, Dziekan może wyrazić zgodę na wznowienie na innym kierunku lub specjalności utworzonych w wyniku przekształcenia studiów wygasłych i prowadzonych w danej jednostce organizacyjnej. Dziekan ustala liczbę punktów ECTS podlegających przyznaniu na poczet programu studiów, na których zainteresowana osoba wznawia studia oraz ustala poziom kształcenia i rok studiów na które zostanie ona wpisana. Uwzględnia przy tym różnice programowe oraz uzyskane efekty kształcenia. Warunkiem wznowienia na studiach drugiego stopnia jest posiadanie tytułu magistra, licencjata, inżyniera lub równorzędnego. Przytoczony powyżej przepis zasadniczo jest tożsamy z § 8 ust. 11 Regulaminu Studiów z 2006 r., a w szczególności tożsame są przesłanki, które muszą zostać spełnione, aby mogło dojść do wznowienia studiów. Z akt sprawy wynika, że skarżąca złożyła wniosek o wznowienie studiów, które nie były już prowadzone, co w konsekwencji powodowało, że organ zobowiązany był wydać decyzję o odmowie wznowienia studiów. Podkreślić należy, że skarżąca na dzień złożenia wniosku o wznowienie studiów nie spełniała warunków określonych w § 9 ust. 10 obowiązującego Regulaminu Studiów, jak również warunków w poprzednio obowiązującym Regulaminie Studiów. W ustalonym stanie faktycznym i prawnym organ mógł jedynie zaproponować skarżącej wznowienie studiów na stosownym roku studiów utworzonych w wyniku przekształcenia studiów już "wygasłych", przy uzupełnieniu różnic programowych – co też uczynił. Zdaniem Sądu, organ przekonująco wykazał, że skoro obecnie nie są prowadzone studia, gdyż nastąpiło ich wygaśnięcie, to wznowienie w tym przypadku może nastąpić jedynie na studia I stopnia na kierunku "[...]". Reasumując, należy stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia warunki określone w art. 107 § 3 Kpa, jak i niewątpliwie wynika z niego, że doszło do ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, co jest zasadą postępowania dwuinstancyjnego. Dodać należy, że sąd nie posiada uprawnienia do wkraczania w autonomię uczelni i dokonywania szczegółowej merytorycznej oceny wystąpienia konkretnych różnic programowych i ich rzeczywistej skali tj. porównania, które przedmioty zaliczone przez skarżącego merytorycznie odpowiadają przedmiotom znajdującym się w aktualnej ofercie dydaktycznej, a które im nie odpowiadają. Jest to sfera należąca do władz uczelni. Organy uczelni w granicach uznania administracyjnego, prawidłowo orzekły o odmowie wznowieniu studiów w ramach wniosku skarżącej. Prawidłowości wydanej decyzji nie podważyły skutecznie zarzuty podniesione w skardze. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.