II SA/Wa 222/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną w celu kolekcjonerskim oddala skargę Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej wydał w dniu [...] listopada 2019 r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia [...] M. B. pozwolenia na zakup i posiadanie broni palnej w celu kolekcjonerskim udzielonego przez Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] w dniu [...] marca 2017 r. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] przyznano [...] M. B. pozwolenie na broń palną do celów kolekcjonerskich w liczbie 15 egzemplarzy. W dniu [...] stycznia 2019 r. Komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...], powołując się na przesłankę z art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów kolekcjonerskich, w związku z uzyskaniem informacji o prowadzeniu postępowania karnego przeciwko stronie dotyczącego popełnienia czynów z art. 282 k.k. Z uzyskanych przez Organ I instancji informacji wynika, iż w dniu [...] stycznia 2019 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej [...], przedstawił funkcjonariuszowi zarzut popełnienia dwóch czynów wypełniających znamiona art. 282 k.k. (sygn. akt [...]). Skarżącemu zarzucono, iż: 1) w dniu [...] grudnia w M., gm. [...], w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, usiłował doprowadzić J. L. do rozporządzenia własnym mieniem w postaci pieniędzy w nieustalonej kwocie w ten sposób, iż działając w błędzie co do tożsamości osoby pokrzywdzonej, stosował wobec M. F. groźbę zamachu na życie lub zdrowie polegającą na wycelowaniu w wymienioną broni palnej, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na zaryglowanie drzwi wejściowych do mieszkania. 2) w dniu [...] grudnia w M., gm. [...], w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, usiłował doprowadzić J. P. oraz S. W. do rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 15 000 zł poprzez wdarcie się do mieszkania wymienionych oraz stosowanie wobec wymienionych groźby zamachu na życie i zdrowie polegającej na okazaniu wymienionym broni palnej znajdującej się w kaburze, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na odmowę rozporządzenia mieniem przez pokrzywdzonych. Organ I instancji otrzymał też postanowienie Sądu Rejonowego [...] w S., [...] Wydział Kamy z dnia [...] stycznia 2019 r. (sygn. akt [...]), w którym zastosowano wobec strony środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 2 miesięcy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd ocenił prawdopodobieństwo popełnienia przez funkcjonariusza zarzucanych mu czynów jako znaczne. Wskazywały na to wzajemnie spójne i zborne zeznania osób, w stosunku do których strona dopuściła się czynu zabronionego. Dowody te korespondują też z dokumentacją policyjną. Z dowodów tych wynika, że funkcjonariusz w dniu zajścia faktycznie domagał się od pokrzywdzonych przekazania mu pieniędzy, grożąc przy tym wprost przedmiotem przypominającym broń palną lub przedmiot ten niedwuznacznie eksponując. Komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] wydał w dniu [...] kwietnia 2019 r. decyzję nr [...] o cofnięciu pozwolenia na zakup i posiadanie broni palnej. Od ww. decyzji strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Funkcjonariusz stwierdził ponadto, iż organ oparł rozstrzygnięcie jedynie na postanowieniu Sądu Rejonowego [...] w S. z dnia [...] stycznia 2019 r. sygn. akt [...], które zostało uchylone w całości przez Sąd Okręgowy w S. sygn. akt [...] z dnia [...] lutego 2019 r. Wobec powyższego organ odwoławczy wystąpił do Prokuratora Rejonowego dla Prokuratury Rejonowej [...] o pisemną informację o prowadzonym postępowaniu oraz przesłanie kopii postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] lutego 2019 r. W odpowiedzi na powyższe do organu wpłynęła informacja o kontynuacji postępowania przygotowawczego i dopuszczonym w toku tego postępowania dowodzie z opinii biegłych lekarzy medycyny specjalistów psychiatrów oraz psychologa. Prokuratura Rejonowa [...] przekazała do organu również opinię sądowo-psychiatryczno-psychologiczną dotyczącą strony oraz informację o toczącym się dalej postępowaniu karnym. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ I instancji nie naruszył przepisów prawa procesowego. Materiał dowodowy wskazuje, że na moment orzekania zarówno w postępowaniu pierwszoinstancyjnym jak i odwoławczym należy stwierdzić istotną zmianę okoliczności faktycznych, które zaważyły na pozytywnym wyniku postępowania o wydanie pozwolenia na zakup i posiadanie broni. Obecnie strona nie daje rękojmi z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, bowiem została uznana za stwarzającą zagrożenie dla bezpieczeństwa innych osób oraz porządku publicznego. W aktach sprawy znajduje się postanowienie z dnia [...] stycznia 2019 r. o przedstawieniu zarzutów, postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] lutego 2019 r. (sygn. akt [...]) zmieniające zastosowany środek zapobiegawczy z tymczasowego aresztowania na poręczenie majątkowe i utrzymujące w mocy w pozostałym zakresie zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego [...] w S. z dnia [...] stycznia 2019 r. ([...]). Organ stwierdził, że uprawdopodobnienie popełnienia przez stronę w dniu 11 grudnia 2018 r. dwóch wymuszeń rozbójniczych, zagrożonych karą pozbawienia wolności od roku do 10 lat jest duże. Ustalenia w toczącym się postępowaniu karnym oparte były na wzajemnie spójnych i zbornych zeznaniach pięciorga świadków, w tym trojga pokrzywdzonych. Wbrew twierdzeniu strony postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania nie zostało uchylone w całości, lecz zmienione w ten sposób, że tymczasowe aresztowanie zastąpiono innym środkiem zapobiegawczym, tj. poręczeniem majątkowym i utrzymane w mocy w pozostałym zakresie. Sąd Okręgowy w S. potwierdził istnienie przesłanki do zastosowania środka zapobiegawczego. Brak prawomocnego skazania pozostaje bez wpływu na postępowanie w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń. W ocenie organu odwoławczego zaistniały przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń do celów kolekcjonerskich na podstawie art. 18 ust. 4 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Ustały bowiem przesłanki, na podstawie których strona uzyskała pozwolenie na posiadanie broni palnej. Wątpliwości organu potwierdzają ustalenia faktyczne, poczynione na gruncie opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznej sporządzonej w dniu [...] października 2019 r. przez biegłych psychiatrów, a także psycholog. Wynika z nich, iż funkcjonariusz popełnił zarzucane mu czyny w czasie, kiedy miał ograniczoną poczytalność w stopniu znacznym, zaś powodem ograniczonej poczytalności było wystąpienie zaburzeń stresowych pourazowych. W dokumentacji strony zawarta została kserokopia dokumentacji z prywatnej specjalistycznej praktyki psychiatrycznej, w której odnotowano – Zaburzenia adaptacyjne. Zalecono zakaz spożywania alkoholu, przepisano leki, zalecono oddziaływania psychologiczne. Charakter dwóch zarzucanych stronie czynów, jak i wyniki opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznej jednoznacznie wskazują, że strona nie daje rękojmi niestwarzania zagrożenia dla samego siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego, która była podstawową przesłanką badaną w toku postępowania o wydanie pozwolenia na broń. W ocenie organu II instancji przedstawione okoliczności stanowią dostateczną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów kolekcjonerskich. M. B. w wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], domagając się jej uchylenia w całości. Skarżący zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 4 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy w okolicznościach konkretnej sprawy przesłanki do wydania pozwolenia na broń nie ustały, 2) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i brak zebrania pełnego i obiektywnego materiału dowodowego. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem, iż fakt postawienia mu zarzutów z art. 282 k.k. świadczy o tym, że zagraża bezpieczeństwu publicznemu i narusza społeczne zaufanie. Postępowanie przygotowawcze zakończyło się wniesieniem aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w M. [...] Wydziału Karnego. Z zarzutów stawianych oskarżonemu wyeliminowano użycie broni palnej. Z opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznej z dnia [...] października 2019 r. sporządzonej przez biegłych lekarzy psychiatrów oraz psychologa nie wynika bezpośrednio wniosek o ograniczonej poczytalności skarżącego w chwili zdarzenia. Stwierdzenie takie nie jest wprost wyartykułowane we wnioskach opinii. Opinia ta jest wewnętrznie sprzeczna i wymaga dalszych wyjaśnień w toku postępowania, jednak neguje prawdopodobieństwa popełnienia w przyszłości czynu zabronionego. Powyższe kłóci się z uznaniem przez organ, że strona nie daje rękojmi niestwarzania zagrożenia dla siebie samego, porządku i bezpieczeństwa publicznego. Przesłanki będące postawą wydania pozwolenia na broń w świetle takiej argumentacji wcale nie ustały. Skarżący podkreślił, iż w polskim prawie obowiązuje zasada domniemania niewinności. Nie można wykluczy innego aniżeli wyrok skazujący rozstrzygnięcia sądu karnego. Ponadto do zarzucanego czynu miało dojść [...] grudnia 2018 r. Od tego czasu strona przebywa na wolności, realizuje w sposób właściwy swoje obowiązku służbowe, nie zagraża bezpieczeństwu publicznemu. Podkreślił również, że nigdy nie był karany nawet za wykroczenie. Podsumowując, skarżący stwierdził, iż decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń jest niezasadna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niezachowanie terminu do jej wniesienia. Na wypadek nieuwzględnienia ww. wniosku Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. W ocenie Sądu analizowana w tym aspekcie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej została wydana na podstawie art.18 ust.4 w zw. 7 art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2019 r., poz. 284 ze zm.) określającego przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń, który stanowi, że właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do jego wydania. Na gruncie rozpoznawanej sprawy przedmiotem sporu pozostaje wykładnia pierwszej z pozytywnych przesłanek wydania pozwolenia na broń określonej w art. 10 ust. 1 ustawy – tj. przesłanki braku zagrożenia wnioskodawcy dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego. W ocenie Sądu badanie przez organ wniosku o wydanie pozwolenia na broń nie powinno ograniczać się wyłącznie do przesłanek wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy, w świetle których pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż sposób sformułowania w art. 10 ust 1 ustawy o broni i amunicji wskazuje na potrzebę abstrakcyjnego rozważenia, czy wnioskodawca jest osobą, która może sprowadzić zagrożenia, o którym mowa w powołanym przepisie. Przepis ten kreuje uprawnienie organów Policji do uwzględnienia przy wydawaniu pozwolenia na broń nie tylko interesu wnioskodawcy, przedstawiającego "ważną przyczynę" posiadania broni, ale także interesu ogólnego przejawiającego się w potrzebie ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organy Policji rozpoznające wniosek o wydanie pozwolenia na broń na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji ocenę odnoszącą się do przesłanki stwarzania zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa wewnętrznego obowiązane są podjąć nie tylko w odniesieniu do okoliczności wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, ale także wszelkich innych okoliczności faktycznych ustalonych w toku postępowania, nie mających źródła w skazaniu, a wskazujących na to, że wnioskodawca nie daje gwarancji, że udzielenie pozwolenia na posiadanie broni nie sprowadzi zagrożenia dla niego samego, porządku lub bezpieczeństwa wewnętrznego. Konstrukcja art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wskazuje na przesądzenie przez ustawodawcę, że w każdym przypadku skazania za popełnienie wskazanych w ww. przepisach przestępstw automatycznie wyłączona zostaje możliwość dalszego badania przez organ, czy wnioskodawca stanowi zagrożenie dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie orzekającym, rozpoznającym niniejszą sprawę podziela prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, w świetle którego w toku postępowania w sprawie wydawania pozwoleń na broń właściwe organy zobowiązane są ocenić, czy osoba ubiegająca się o pozwolenie na posiadanie broni palnej nie stanowi zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz czy nie jest skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, bądź za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia (zob. wyrok NSA z 7 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 731/12, por. też wyrok NSA z 6 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2060/12). Dokonując wykładni art. 10 ust. 1 ustawy, należy mieć wzgląd na to, że przepisy ustawy o broni i amunicji wdrażają dyrektywę Rady 91/477/EWG z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz. Urz. WE L 256 z dnia 13 września 1991 r.), zmienionej dyrektywą parlamentu Europejskiego i Rady 2008/51/WE z dnia 21 maja 2008 r. (Dz. U. UE L 179.5 z 8 lipca 2008 r.). Dyrektywa przewiduje, że bez uszczerbku dla art. 3 państwa członkowskie zezwalają na nabywanie i posiadanie broni palnej wyłącznie osobom, które przedstawią ważną przyczynę i które nie stanowią zagrożenia dla samych siebie, dla porządku publicznego lub dla bezpieczeństwa publicznego. Wyrok skazujący za popełnione umyślnie przestępstwo uznaje się za element wskazujący na takie zagrożenie (art. 5 ust. 1 lit b dyrektywy). Państwa Członkowskie mogą w swym ustawodawstwie uchwalić przepisy surowsze niż przewidziane w dyrektywie, z zastrzeżeniem praw przyznanych osobom mającym miejsce zamieszkania w Państwach Członkowskich określonych w art. 12 ust. 2 (zob. art. 3 dyrektywy Rady 91/4777/EWG). Treść art. 10 ust. 1 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wskazuje, że ustawodawca krajowy z tej możliwości skorzystał, skoro przesłanki uzyskania pozwolenia na broń połączył z nie tylko z wyrokiem skazującym za przestępstwo umyślne, ale również prawomocnym orzeczeniem skazującym za określone rodzaje przestępstw nieumyślnych (art. 15 ust. 1 pkt 6b ustawy o broni i amunicji). Założenie takie koresponduje z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle których warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania powinny być badane w sposób restrykcyjny, zaś możliwość niewyrażenia zgody na jej posiadanie powinna być postrzegana jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (zob. wyrok NSA z 30 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1296/07, LEX nr 513991). Posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest reglamentowane i jest raczej rodzajem przywileju niż prawa podmiotowego, w związku z czym od osoby takie pozwolenie posiadającej, wymaga się kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania nie budzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego (wyrok NSA z 28 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1562/10, LEX nr 1151922). W świetle powyższego, skoro brak zagrożenia wnioskodawcy dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego jest okolicznością faktyczną stanowiącą podstawę wydania pozwolenia na broń, to ustanie tej okoliczności faktycznej może stanowić podstawę cofnięcia tego pozwolenia w oparciu o przepis art. 18 ust.4 ustawy. W niniejszej sprawie organy, w ocenie Sądu, trafnie uznały, iż czyny zarzucane skarżącemu na mocy postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., a także informacje i konkluzje zawarte w opinii z dnia [...] października 2019 r. biegłych lekarzy medycyny specjalistów psychiatrów oraz psychologa sporządzanej na potrzeby postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową [...], sygn. akt [...] wskazują na to, iż nie jest możliwe przyjęcie, że skarżący w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji nadal nie stanowi zagrożenia dla siebie, porządku oraz bezpieczeństwa publicznego. Skarżący bowiem, jak wynika z ww. opinii, od grudnia 2018 r. doświadczał doznań o charakterze urojeniowym oraz wystąpiły u niego zaburzenia stresowe pourazowe związane z pobytem na misji w [...] i [...]. Skarżący jest też leczony farmakologicznie z powodu zaburzeń adaptacyjnych. Czyny, o które skarżący jest podejrzewany, to dwukrotne usiłowanie wymuszenia rozbójniczego (art. 282 k.k.) w warunkach ograniczonej poczytalności w stopniu znacznym. W opisanej sytuacji, organy zasadnie uznały, iż w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 18 ust.4 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji i dały temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Zarzuty skargi naruszenia prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 4 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji oraz naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie mogą zatem odnieść zamierzonego skutku. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.