II SA/Wa 2220/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie WSA Adam Lipiński Andrzej Góraj (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2013 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne – oddala skargę – Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku J. F. z dnia [...] sierpnia 2012 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] oddalającym skargę na czynności egzekucyjne egzekutora wyznaczonego przez Wojewodę [...], decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w L. ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. wezwał J. F. wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami prawa jego reprezentującymi do dobrowolnego zwolnienia i przekazania do dyspozycji WAM osobnej kwatery stałej położonej w L. przy ul. [...], w terminie do [...] grudnia 2003 r. W dniu [...] lutego 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w L. skierował do J. F. i jego żony – H. F. upomnienie, wzywające ww. do wykonania obowiązku zwolnienia lokalu, w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wobec niewykonania ww. obowiązku w terminie, wierzyciel w dniu [...] kwietnia 2008 r. wystawił w stosunku do wymienionego tytuł wykonawczy oraz postanowieniem nr [...] wezwał J. F. do natychmiastowego opróżnienia z rzeczy jego reprezentujących lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul. [...], pod rygorem zastosowania przymusu bezpośredniego. W dniu [...] kwietnia 2008 r. zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego oraz zażalenie na ww. postanowienie. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w L. postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. uznał zarzuty za niezasadne. Po rozpatrzeniu zażalenia J. F. Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Następnie WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1497/08 oddalił skargę zobowiązanego na ww. postanowienie Ministra Obrony Narodowej, zaś NSA wyrokiem z dnia 27 października 2009 r. sygn. akt I OSK 596/09 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez J. F. od ww. wyroku. Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w L. z dnia [...] kwietnia 2008 r. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 16 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 340/11 oddalił skargę J. F., wniesioną na ww. postanowienie, a NSA wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 2112/11 oddalił skargę kasacyjną wymienionego, wniesioną od ww. wyroku z 16 maja 2012 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] egzekutor Wojewódzkiego Urzędu [...] w L. poinformował J. F. o wyznaczeniu na dzień [...] września 2012 r. na godz. 10:00 czynności egzekucyjnych, mających na celu opróżnienie lokalu mieszkalnego w L. przy ul. [...]. W dniu [...] lipca 2012 r. J. F. wniósł do Wojewody [...] skargę na czynności egzekutora, który przysłał pismo nr [...], wyznaczające czynności egzekucyjne na dzień [...] września 2012 r. W ocenie zobowiązanego, organ egzekucyjny nie wykonał bowiem z urzędu obowiązku wynikającego z art. 29 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – nie zbadał dopuszczalności egzekucji administracyjnej, jak również nie sprawdził, czy tytuł wykonawczy z [...] kwietnia 2008 r. spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 ww. ustawy. W ocenie J. F., ww. tytuł wykonawczy nie mógł stanowić podstawy prawnej do prowadzenia czynności egzekucyjnych, gdyż został mu doręczony jego oryginał, a nie odpis, a sam tytuł jest niezgodny z art. 27 § 1 pkt 3 i 6 ustawy. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej oddalił skargę na czynności egzekucyjne egzekutora wyznaczonego przez Wojewodę [...]. W uzasadnieniu postanowienia Minister wskazał, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, którymi w myśl art. 1a pkt 2 tej ustawy są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Podniósł, że działania te są czynnościami faktycznymi, rozumianymi jako czynności materialno-techniczne organu egzekucyjnego lub egzekutora, zmierzające do realizacji postępowania. Stwierdził, że strona nie wskazała żadnej czynności egzekucyjnej organu egzekucyjnego lub egzekutora, której mogłaby dotyczyć złożona skarga. Zdaniem Ministra, czynnością taką nie jest bowiem przesłanie pisma informującego o wyznaczeniu terminu czynności egzekucyjnych. W dniu [...] września 2012 r. J. F. złożył do Ministra Obrony Narodowej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. W dniu [...] września 2012 r. Wojewoda [...] przesłał do Ministra Obrony Narodowej do rozpatrzenia skargę J. F. z dnia [...] sierpnia 2012 r. z wnioskiem o odstąpienie od wezwania pomocy przy czynnościach egzekucyjnych oraz o wstrzymanie tych czynności egzekucyjnych. W ww. wniosku J. F. po raz kolejny zakwestionował prawidłowości tytułu wykonawczego oraz podniósł, że organem nadzoru nad Wydziałem Infrastruktury Urzędu Wojewódzkiego jest Wojewoda, który winien rozpatrywać skargi. Wojewoda w swoim piśmie poinformował jednocześnie, że działając jako organ egzekucyjny nie znalazł podstaw do wstrzymania postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 54 § 6 z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.). Wnioskiem z dnia [...] września 2012 r., skierowanym do Wojewody [...], J. F. wniósł, na podstawie art. 20 ustawy o administracji rządowej w województwie, o wstrzymanie egzekucji, podnosząc wadliwość tytułu wykonawczego. Organ odwoławczy po ponownym rozpatrzeniu sprawy podniósł, że treść tytułu egzekucyjnego była już kilkakrotnie poddawana kontroli sądowoadministracyjnej i żaden sąd nie dostrzegł zasadności zastrzeżeń zgłoszonych do treści tytułu egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutu braku właściwości Ministra Obrony Narodowej do rozstrzygnięcia środków zaskarżenia w przedmiotowej sprawie, organ II instancji wskazał przepis art. 20 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest wojewoda. Nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonania tej egzekucji (art. 23 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Organy sprawujące nadzór są jednocześnie organami odwoławczymi dla postanowień wydanych przez nadzorowane organy egzekucyjne oraz organami sprawującymi kontrolę przestrzegania w toku czynności egzekucyjnych przepisów ustawy przez wierzycieli i nadzorowane organy egzekucyjne (art. 23 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji "Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego". W związku z powyższym, biorąc pod uwagę przepis art. 23 § 1 K.p.a., nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania egzekucji. W myśl art. 17 pkt 2 K.p.a., organem wyższego stopnia w stosunku do wojewodów są właściwi w sprawie ministrowie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że właściwość organu należy oceniać według przepisów prawa materialnego, jakie znajdują zastosowanie w sprawie. Minister podniósł, że sprawy Sił Zbrojnych, zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z 04 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2003 r. nr 159, poz. 1548 z późn. zm.), należą do działu obrona narodowa, którym kieruje Minister Obrony Narodowej – zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej. Z przepisu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. z 1996 r. nr 10, poz. 56 z późn. zm.) wynika, że do zakresu działania Ministra Obrony Narodowej należą m.in. kierowanie sprawami zaspokajania potrzeb socjalno-bytowych żołnierzy. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, organy prawidłowo przesłały skargę w celu jej rozpoznania do Ministra Obrony Narodowej. Minister podtrzymał stanowisko wyrażone w postanowieniu z [...] sierpnia 2012 r., że skarga wniesiona na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przysługuje zobowiązanemu na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. Organ II instancji wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie strona została powiadomiona o wyznaczeniu na dzień [...] września 2012 r. terminu przeprowadzenia czynności egzekucyjnych, mających na celu opróżnienie lokalu. Przedmiotowe pismo miało charakter jedynie informacyjny i nie stanowiło czynności egzekucyjnej. Minister Obrony Narodowej, odnosząc się do wniosku strony o wstrzymanie egzekucji, stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do wstrzymania wykonania postępowania egzekucyjnego. Natomiast odnosząc się do zarzutu przewlekłości postępowania stwierdził, że w przedmiotowej sprawie długość trwania postępowania spowodowana jest wnoszeniem środków odwoławczych przez J. F. i jego żonę H. F. W związku z powyższym organ II instancji uznał, że skarga na czynności egzekutora winna zostać oddalona. Pismem z dnia 09 listopada 2012 r. J. F. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2012 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja wydana została z pominięciem istotnych dla sprawy przepisów prawnych, skarżący zakwestionował ustalenia faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 12 marca 2013 r. (13 marca 2013 r. – data wpływu pisma do Biura Podawczego WSA w Warszawie) skarżący uzupełnił swoją skargę, wyjaśniając, że skarga złożona do Wojewody [...] w dniu [...] lipca 2012 r. nie jest skargą na czynności egzekucyjne egzekutora, pomimo, że skarżący takiego sformułowania użył w treści tej skargi w wyniku doręczenia mu pisma przez egzekutora wyznaczającego czynności egzekucyjne na dzień [...] września 2012 r. na godzinę 10:00. Skarżący podkreślił, że jego skarga dotyczyła głównie przewlekłości postępowania egzekucyjnego organu egzekucyjnego (Wojewody [...]), jako niezgodnego z przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ poprawnie uznał, że skarga na czynności egzekucyjne jest bezprzedmiotowa. Należało więc dokonać analizy czynności egzekutora, objętej skargą strony. Zgodnie z treścią pisma strony z [...] lipca 2012 r. skarga na czynności egzekucyjne dotyczyła pisma egzekutora Urzędu Wojewódzkiego w L. z [...] czerwca 2012 r., informującego stronę o wyznaczeniu na dzień [...] września 2012 r. na godzinę 10:00 czynności egzekucyjnych, mających na celu opróżnienie lokalu mieszkalnego, położonego w L. przy ulicy [...]. Już sama wykładnia literalna ww. pisma egzekutora prowadzi do konkluzji, iż było to pismo o charakterze informacyjnym. Pismem tym egzekutor powiadamiał stronę o zamiarze i terminie podjęcia czynności egzekucyjnych. Informacja o planowanych czynnościach egzekucyjnych nie jest sama w sobie czynnością egzekucyjną. Nie sposób bowiem powiadomienia o zamiarze podjęcia czynności egzekucyjnych utożsamiać z taką czynnością. Jest to bowiem nieuprawnione i sprzeczne zarówno z treścią badanego pisma, jak również wolą egzekutora w piśmie tym wyrażoną. W świetle powyższego, jako trafna jawi się konkluzja organu, wyrażona w skarżonej decyzji, że skarga z [...] lipca 2012 r. na czynności egzekucyjne egzekutora jest bezprzedmiotowa. Działanie egzekutora, objęte skargą, nie nosi bowiem przymiotu czynności egzekucyjnej. Tutejszy Sąd nie podzielił także zarzutu skargi, co do braku właściwości Ministra Obrony Narodowej do rozpoznawania niniejszej sprawy. W myśl przepisu art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy K.p.a. Trafnie więc organ odniósł się do treści art. 23 § 1 K.p.a., zgodnie z którym nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonania egzekucji. Zgodnie zaś z art. 17 pkt 2 K.p.a., organem wyższego stopnia w stosunku do wojewodów są właściwi w sprawie ministrowie. Chodzi więc o ministra kierującego określonym działem administracji rządowej (art. 5 § 2 pkt 4 K.p.a.). Prawidłowo organ oceniał więc swoją właściwość według przepisów prawa materialnego. Ustalając tę właściwość należało mieć na względzie to, że mieszkanie, którego dotyczyć miała egzekucja, wchodzi w skład zasobów lokalowych Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w L. Stosownie zaś do treści art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 04 września 1997 r. o działach administracji rządowej, sprawy Sił Zbrojnych, a więc również sprawy dotyczące mienia wojskowego, należą do działu obrona narodowa. Działem tym, co słusznie zauważa organ, zgodnie z brzmieniem rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. z 2011 r. nr 248, poz. 1484), kieruje Minister Obrony Narodowej. W świetle powyższego, organy, działając w sposób poprawny, przekazały skargę strony do rozpoznania Ministrowi Obrony Narodowej, jako właściwemu do jej rozpoznania. Na marginesie podkreślenia wymagał także fakt, że na obecnym etapie postępowania, nie mogło wywołać skutków prawnych oświadczenie strony zawarte w piśmie procesowym z 13 marca 2013 r., a sprowadzające się do twierdzenia, że przedmiotowa skarga nie jest skargą na czynności egzekucyjne. Przede wszystkim wskazać należało, iż w spornej skardze strona w sposób jasny określiła zakres zaskarżenia. Podała bowiem, że jest to skarga na czynności egzekucyjne. Okoliczność zawarcia takiego oświadczenia woli w spornej skardze wynika z treści tej skargi, jak również została potwierdzona przez stronę w omawianym piśmie z 13 marca 2013 r. W świetle powyższego, jako zasadne należy potraktować postępowanie organu, który rozpoznawał sprawę jako skargę na czynności egzekucyjne. Wola strony została oznaczona w skardze w sposób czytelny i jednoznaczny. Organ nie mógł więc mieć wątpliwości co do zakresu przedmiotowego skargi. Nie musiał więc również wyjaśniać tego, jaka była faktyczna intencja strony składającej skargę. Nadto o tym, że organ w sposób prawidłowy odczytał wolę strony składającej skargę świadczy to, iż we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, zakończonej decyzją Ministra Obrony Narodowej z [...] sierpnia 2012 r. oddalającego skargę na czynności egzekucyjne egzekutora, strona nie podnosiła tego, aby organ nieprawidłowo odczytał jej intencję i przedmiot rozpoznania ustalił niezgodnie z wolą skarżącego. Tym samym uznać należało, że na etapie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący potwierdził fakt poprawnego odczytania przez organ woli strony wyrażonej w skardze. W świetle powyższego, próby kwestionowania na obecnym etapie postępowania poprawności odczytania przez organ woli strony przedstawionej w skardze, uznać należy za niedopuszczalne. Działania skarżącego jawią się więc jako próba obstrukcji procesowej, mająca na celu przedłużenie trwania postępowania administracyjnego. Co się tyczy zarzutów skargi, dotyczących okoliczności wydania tytułu egzekucyjnego, to tutejszy Sąd nie zajmował się tą materią, uznając że pozostaje w oderwaniu od istoty niniejszej sprawy. Nadto przypomnieć należy, że wyżej podniesione kwestie były już przedmiotem badania przez sądy administracyjne obydwu instancji, które nie dopatrzyły się nieprawidłowości przy wydawania tytułu egzekucyjnego. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz, uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). ----------------------- 3