II SA/Wa 2223/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. z dnia 10 lutego 2014 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K.j oraz S. i M. K.h – reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego M. K. - na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu opróżnienia i przekazania w stanie wolnym lokalu mieszkalnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W treści formularza wniosku M. K. oświadczyła, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem i dwoma małoletnimi synami. Z kolei, w odniesieniu do źródeł utrzymania, podała, że miesięczny dochód rodziny stanowi świadczenie emerytalne męża w wysokości 1.900 zł brutto. Wyjaśniła przy tym, że sama nie osiąga aktualnie dochodu – przebywa na urlopie wychowawczym. Na majątek rodziny składa się udział wynoszący 1/3 części w nieruchomości zabudowanej o pow. 910m2 (pow. budynku 46m2). Rubrykę 7.2.1. "Posiadane zasoby pieniężne" skarżąca pozostawiła niewypełnioną. Do podstawowych wydatków skarżąca zaliczyła czynsz za lokal mieszkalny oraz opłaty za media, łącznie 1.700 zł. Do wniosku skarżąca nie dołączyła jakichkolwiek dokumentów potwierdzających okoliczności wskazane we wniosku. Wobec powyższego w piśmie z dnia 5 marca 2014 r. skarżąca została wezwana do przedstawienia, w terminie 14 dni, dokumentów źródłowych poświadczających dochody oraz możliwości płatnicze, tj.: wyciągów i wykazów z posiadanych wraz z mężem rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym oraz zaświadczeń wskazujących na wysokość świadczeń stanowiących źródło utrzymania rodziny. Nadto skarżąca została zobowiązana do złożenia odpisów zeznań podatkowych (swoich i męża). Mimo prawidłowego doręczenia wezwania w dniu 7 kwietnia 2014 r., skarżąca wezwania tego nie wykonała. W tej sytuacji, oceniając złożone oświadczenia skarżącego należy mieć na względzie regulację art. 252 § 1 ppsa, w myśl którego osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Trzeba nadto podkreślić, że zgodnie z art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Tym samym, zgodnie z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został jednak spełniony. Skarżąca nie uzupełniła bowiem niewystarczającego do oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych oświadczenia zawartego w formularzu wniosku. I tak, mimo, iż skarżąca, jako źródło utrzymania, podała świadczenia w wysokości ok. 2.000 zł, to ani nie przedstawiła dokumentów potwierdzających dokładną wysokość tego świadczenia, ani też nie złożyła dokumentów, z których wynikałaby łączna wysokość wydatków w gospodarstwie domowym, mimo, iż oszacowała kwotę tych wydatków na sumę zbliżoną do kwoty źródła utrzymania. W rezultacie nie wykazała, czy kwota wydatków rzeczywiście powoduje zmniejszenie kwoty dochodu do poziomu uniemożliwiającego ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Nie złożyła również jakichkolwiek dokumentów, które pozwoliłyby na ustalenie, czy rodzina dysponuje jakimikolwiek oszczędnościami i jaka jest ich ewentualna wysokość (wyciągi z rachunków bankowych, odpisy zeznań podatkowych). W tym ostatnim zakresie należy zauważyć, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie bada się sytuacji majątkowej wnioskodawcy tylko w granicach jego zdolności zarobkowych, czy możliwości płatniczych, lecz dokonuje tej oceny na tle sytuacji majątkowej w gospodarstwie domowym skarżącego, czyli bierze się też pod uwagę sytuację majątkową i możliwości płatnicze wszystkich osób pozostających wraz ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Natomiast to skarżący w składanym formularzu wniosku ma obowiązek zamieścić tego rodzaju dane w takim, szerokim zakresie lub uzupełnić je w przypadku, gdy są one niewystarczające lub budzą wątpliwości. Ustawodawca dał temu wyraz w treści art. 252 § 1 ppsa stwierdzając, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz stanie rodzinnym. Wnioskodawczyni uniemożliwiła zatem dokonanie oceny swojej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych poprzez zestawienie i porównanie kwoty dochodu miesięcznego i kwoty ewentualnych oszczędności z kwotą rzeczywiście ponoszonych, miesięcznych wydatków W konsekwencji, odstępując od wykonania opisanego wezwania skarżąca uniemożliwiła ustalenie, czy rzeczywiście, nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.