II SA/Wa 2225/18
WyrokWSA w Warszawie2019-07-23
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Ewa Radziszewska-Krupa, Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantce przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, gdy zajmuje ona na podstawie umowy najmu jeden pokój w mieszkaniu należącym do rodziców, a pozostałą część mieszkania użytkuje nieodpłatnie na podstawie umowy użyczenia?Ratio decidendi
Policjantka nie ma prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, gdyż posiada władztwo nad lokalem mieszkalnym spełniającym normy zaludnienia, wynikające z umowy najmu jednego pokoju oraz nieodpłatnego użyczenia pozostałej części mieszkania. Umowa najmu jednego pokoju nie stanowi samodzielnego lokalu mieszkalnego, a posiadanie lokalu mieszkalnego należy rozumieć szeroko, obejmując zarówno tytuły rzeczowe, jak i zobowiązaniowe, takie jak najem czy użyczenie.Stan faktyczny
Skarżąca, policjantka służąca od 2003 roku, zajmowała mieszkanie należące do rodziców o powierzchni ponad 20 m2, z czego jeden pokój wynajmowała na podstawie umowy najmu, a pozostałą część użytkowała nieodpłatnie na podstawie umowy użyczenia. Organ I instancji cofnął jej prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, uznając, że posiada lokal spełniający normy zaludnienia. Skarżąca zaskarżyła decyzję Komendanta Głównego Policji odmowną w przedmiocie przyznania równoważnika.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2019 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
M. R. (dalej: "skarżąca") pełni służbę w organach Policji od [...] listopada 2003 r. W dniu [...] listopada 2006 r. skarżąca została mianowana policjantką w służbie stałej. Od 1 lipca 2012 r. pełni służbę w Komendzie Wojewódzkiej Policji w L..
Decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] L. Komendant Wojewódzki Policji (dalej: "KWP", "organ I instancji") przyznał skarżącej równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od 1 lipca 2012 r. w wysokości przysługującej osobie nieposiadającej członków rodziny.
W dniu [...] sierpnia 2017 r. skarżąca wystąpiła do KWP z wnioskiem o przydział lokalu mieszkalnego. We wniosku podała, że zamieszkuje w spółdzielczym własnościowym lokalu mieszkalnym nr [...] położonym przy ul. H. nr [...] w L. o powierzchni użytkowej 47,13 m2, składającym się z dwóch pokoi: jeden o powierzchni 1...,72 m2, a drugi pokój – o powierzchni 10,14 m2 - co stanowi łącznie 2...,...6 m2 powierzchni mieszkalnej. Właścicielami tego mieszkania są rodzice skarżącej – T. R. i A. R., przy czym nie zamieszkują w nim. Z tytułu użytkowania i utrzymania lokalu skarżąca ponosi koszty w kwocie 300 zł miesięcznie.
W związku z dokonywaną w garnizonie lubelskim analizą dotyczącą aktualnej sytuacji mieszkaniowej funkcjonariuszy Policji, zawiadomieniem z [...] września 2017 r. organ I instancji poinformował skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie uprawnień do dalszego pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Jednocześnie skarżąca została poinformowana o możliwości złożenia wyjaśnień oraz zapoznania się z aktami sprawy. Następnie decyzją z [...] października 2017 r. nr [...] KWP cofnął skarżącej z dniem wydania ww. decyzji uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przyznanego na mocy jego decyzji z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] . W motywach rozstrzygnięcia z [...] października 2017 r. organ I instancji wskazał, że skarżąca jest uprawniona do dwóch norm zaludnienia, a więc do lokalu mieszkalnego o powierzchni mieszkalnej od 14 m2 do 20 m2. Przysługujące jej normy zaludnienia zapewnia jej mieszkanie nr [...] położone przy ul. H. nr [...] w L. o powierzchni użytkowej 47,13 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 2...,...6 m2, stanowiące własność jej rodziców, które policjantka zajmuje samodzielnie na podstawie umowy użyczenia. Tak więc potrzeby mieszkaniowe skarżącej są zaspokojone. Od powyższej decyzji skarżąca nie wniosła odwołania, a zatem rozstrzygnięcie to stało się ostateczne.
W dniu [...] lutego 201... r. skarżąca złożyła do KWP oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości. Do ww. oświadczenia załączyła umowę najmu zawartą w dniu [...] grudnia 2017 r. pomiędzy nią a jej z rodzicami. Na podstawie tej umowy, właściciele lokalu z dniem [...] stycznia 201... r. oddali córce, czyli skarżącej w najem na czas nieoznaczony jeden pokój o powierzchni mieszkalnej 10,14 m2 w należącym do nich lokalu mieszkalnym nr ... położonym przy ul. H. nr ... w L.. Wynajmujący oddali także najemcy do wspólnego użytkowania części wspólne lokalu (kuchnię, łazienkę, WC i przedpokój). Według § 3 umowy, czynsz najmu pokoju wynosi 300 zł miesięcznie i płatny jest na rachunek bankowy wynajmujących. Natomiast zgodnie z § 3 pkt 4 umowy, należności z tytułu opłat eksploatacyjnych, tj. gaz, prąd i wodę, najemca będzie regulować wpłacając wynajmującym odpowiedni koszt wyliczony na podstawie odczytów wskazań, liczników adekwatnie do kosztów własnego zużycia. Najemca ponosi również koszty pozostałych opłat eksploatacyjnych, tj. opłat za ogrzewanie, wywóz śmieci i fundusz remontowy (§ 3 pkt 5 umowy).
W piśmie z [...] marca 201... r. – data wpływu do organu I instancji (stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu I instancji z [...] marca 201... r.) skarżąca poinformowała, że drugi pokój (o powierzchni mieszkalnej 1...,72 m2) pozostaje w dyspozycji jej rodziców, którzy w przedmiotowym lokalu są zameldowani na stałe. Wyjaśniła, iż z tytułu wynajmu pokoju ponosi opłaty miesięczne w wysokości 251,95 zł, na które składają się opłaty bieżące związane z utrzymaniem budynku oraz opłaty eksploatacyjne: woda, ścieki, gaz i wywóz nieczystości. W piśmie z [...] marca 201... r. - data wpływu do organu I instancji (stanowiącym odpowiedź na wezwanie KWP z [...] marca 201... r.) skarżąca oświadczyła, że w drugim pokoju, pozostającym w dyspozycji jej rodziców, nikt nie zamieszkuje. Rodzice nie zamieszkują na stałe w ww. pokoju, lecz korzystają z niego podczas częstych pobytów w L..
Pismem z [...] marca 201... r. organ I instancji zwrócił do I Urzędu Skarbowego w L. (właściwego ze względu na położenie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. H. nr [...] w L.) z zapytaniem czy rodzice skarżącej zgłosili do urzędu fakt najmu ww. lokalu. Zapytanie to, według właściwości, zostało przekazane do Urzędu Skarbowego w P.. W odpowiedzi Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (w piśmie z [...] maja 201... r.) podał, iż A. R. (matka strony) zamieszkała w M. nr [...] , gmina S., powiat parczewski zgłosiła najem pokoju w mieszkaniu nr [...] przy ul. H. nr [...] w L. od [...] stycznia 201... r.
Z kolei Prokurent - Główny Księgowy Administrowania i Zarządzania Nieruchomościami "[...] " Sp. z o.o. - Zarządca Nieruchomości w piśmie z [...] marca 201... r. poinformował KWP, że w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. H. nr [...] w L. została zgłoszona jedna osoba do zamieszkania i do naliczania opłat eksploatacyjnych. Za mieszkanie opłaty uiszcza skarżąca.
KWP decyzją z [...] lipca 201... r. nr [...] , mając za podstawę art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 201... r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 92 ust. 2, art. 95 ust. 1 pkt 2 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.; dalej: "u.p.") w związku z § 1 ust. 1 oraz § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2... czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1130 ze zm.; dalej: "rozporządzenie z 2... czerwca 2002 r."), a także w związku z § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1... maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1170 ze zm.; dalej: "rozporządzenie z 1... maja 2005 r."), odmówił przyznania skarżącej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia KWP podniósł, że przepis § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z 2... czerwca 2002 r. dotyczy lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, a nie jak w ustalonym stanie faktycznym - pokoju, zatem przepis ten nie może stanowić podstawy przyznania świadczenia w niniejszej sprawie.
Według organu I instancji, skarżąca ma zapewnione przysługujące normy zaludnienia. KWP uznał, iż - poza wynajmowanym pokojem - swobodnie użytkuje pozostałą częścią mieszkania. Lokal ten należy do osób najbliższych dla funkcjonariusza, a w świetle ugruntowanego stanowiska doktryny i orzecznictwa, długotrwałe udostępnienie lokalu lub jego części do wyłącznego korzystania, mające miejsce między najbliższymi członkami rodziny kwalifikuje występujący między nimi stosunek prawny jako umowę użyczenia. Posiadanie przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą. W takim ujęciu posiadaniem jest również posiadanie zależne, a do tego rodzaju prawa zalicza się użyczenie.
KWP zwrócił również uwagę, że stosownie do art. 2... Kodeksu cywilnego można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania (w myśl art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu). Rodzice policjantki na stałe zamieszkują w innej miejscowości, o czym świadczy także fakt przekazania pisma KWP przez Urząd Skarbowy w L. do Urzędu Skarbowego w P., zgodnie z właściwością.
Od ww. decyzji KWP skarżąca wniosła odwołanie, w którym skarżąca podkreśliła, iż drugi pokój nie jest przedmiotem najmu, a stanowisko organu , ze skarżąca z niego korzysta opiera się na domniemaniu.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, Komendant Główny Policji (dalej: "KGP", "organ II instancji", "organ odwoławczy"), mając za podstawę art. 13... § 1 pkt 1 k.p.a., art. 92 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 pkt 2 i art. 97 ust. 5 u.p. oraz § 9 rozporządzenia z 2... czerwca 2002 r., utrzymał w mocy decyzję KWP z 6 lipca 201... r. nr 71/201....
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego, powołując się na mające zastosowanie w sprawie przepisy, KGP podkreślił, że [...] grudnia 2017 r. skarżąca zawarła odpłatną umowę najmu pokoju (pomieszczenia mieszkalnego) w lokalu mieszkalnym nr [...] , położonym przy ul. H. nr [...] w L., co wyklucza możliwość przyznania jej uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w oparciu o § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z 2... czerwca 2002 r.
Organ II instancji uznał argumentację skarżącej oraz jej rodziców (vide oświadczenie A. R. i T. R. załączone do odwołania) za sprzeczną z doświadczeniem życiowym i logiką. Skoro rodzice skarżącej mają inne miejsce zamieszkania, w którym przebywają przez zdecydowanie przeważającą część czasu, a w lokalu mieszkalnym nr ... przy ul. H. nr ... w L. bywają wyłącznie podczas pobytów w tym mieście, to nie można uznać, że faktycznie z tego mieszkania korzystają i tam mieszkają, zaś córce – skarżącej umożliwili jedynie korzystanie tylko z jednego (mniejszego) pokoju w tym mieszkaniu, na podstawie odpłatnej umowy najmu.
W myśl art. 95 ust. 1 pkt 2 u.p., fakt posiadania odpowiedniego lokalu mieszkalnego (w którym to pojęciu mieści się też zajmowanie lokalu mieszkalnego na podstawie umowy najmu i umowy użyczenia), zgodnego z normami zaludnienia, uniemożliwia przyznanie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego jako pochodnego prawa do lokalu mieszkalnego z zasobów Policji.
Powyższa decyzja KGP stała się przedmiotem skargi skarżącej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła naruszenie:
1. art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego i niewyczerpującym rozpatrzeniu zabranego materiału dowodowego, który jednoznacznie wskazuje, że skarżącej przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego;
2. art. ... k.p.a. polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów oprzez błędne przyjęcie, iż skarżąca bezumownie korzysta z części mieszkania nieobjętej umową najmu, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że skarżąca użytkuje jeden pokój o powierzchni 10,14 m2 wraz z pomieszczaniami przynależnymi;
3. art. ...... ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 u.p. poprzez przyjęcie, iż skarżącej nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego, podczas gdy nie posiada ona lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji KWP z [...] lipca 201... r., a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca zaakcentowała, że zajmowany przez nią pokój posiada powierzchnię 10,14 m2, jest więc niezgodny z normami zaludnienia, a tym samym przysługuje jej prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, "skoro zajmuje lokal na podstawie umowy najmu i płaci czynsz wolny".
W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
Wedle art. ...... ust. 1 u.p. policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są – w myśl art. ...9 u.p. - pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym:
1) małżonek;
2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia;
3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo 105, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. małżonek; dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia; rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające.
Stosownie do art. 92 ust. 1 u.p. policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 u.p. lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi, posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy.
Natomiast § 2 pkt 2 rozporządzenia z... maja 2005 r. stanowi, że lokal mieszkalny przydziela się policjantowi według norm zaludnienia: dla policjanta samotnego - dwie normy zaludnienia, z zastrzeżeniem pkt 3 (przy czym pkt 3 dotyczy policjanta powołanego lub mianowanego na stanowisko służbowe zaszeregowane w grupie od 14 do 16, dla którego przewiduje się trzy normy zaludnienia). Przepis § 3 rozporządzenia z 1... maja 2005 r. wskazuje, iż norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym.
Przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2... czerwca 2002 r. stanowi, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. ...9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji nie posiadają:
1) lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej;
2) spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego, oraz spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu;
3) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostającego w zasobach towarzystw budownictwa społecznego;
4) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu innego niż wymieniony w pkt 3, dla którego stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę - dotyczy to również mieszkań o powierzchni użytkowej przekraczającej ...0 m2;
5) domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. ...9 ustawy o Policji;
6) tymczasowej kwatery.
Celem równoważnika za brak lokalu mieszkalnego jest umożliwienie pokrycia przez policjanta kosztów wynajmu lokalu bądź też używania cudzego lokalu na podstawie innej, odpłatnej umowy. Przedmiotowy równoważnik ma charakter ekwiwalentu za ponoszone przez policjanta koszty wynajmu lokalu, którego nie może mu zapewnić podmiot zatrudniający (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: NSA" z 21 kwietnia 200... r., sygn. akt I OPS 3/0..., wyrok NSA z 29 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 223/0...; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem równoważnik pieniężny ma charakter kompensacyjny i jest surogatem zasadniczego uprawnienia policjanta, którym jest prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego w naturze, jeżeli policjant nie posiada. Jedną z przesłanek wykluczających przyznanie żądanego przez skarżącą uprawnienia, wymienioną w wyż. cyt. art. 95 ust. 1 u.p., jest posiadanie przez policjanta w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej. Wobec niezdefiniowania pojęcia "posiadanie" na gruncie ustawy o Policji, należy je rozumieć w sposób ukształtowany ogólnymi przepisami prawa cywilnego. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z 1... stycznia 2013 r., sygn. akt II PZP 6/12 (OSNP 2013/9-10/102), "posiadanie lokalu mieszkalnego" wyłączające prawo do równoważnika może wynikać nie tylko z tytułów prawnych mających swe źródło w prawie rzeczowym (własność, użytkowanie wieczyste, służebność mieszkania itp.), ale też ze stosunków zobowiązaniowych, tzn. umów cywilnoprawnych takich jak np. najem czy użyczenie (por. też uchwała NSA z 29 marca 1999 r., sygn. akt OPS 1/99, ONSA 1999/3/77). Podobnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 14 maja 2001 r. sygn. akt TK 1/00 (OTK z 2001 r. nr 4, poz. ...4) podkreślił, iż pomoc finansowa dla policjantów nie stanowi ich przywileju z racji bycia policjantem, lecz ma służyć im do uzyskania mieszkania w miejscu pełnienia służby. Uruchomienie takiej pomocy nie jest potrzebne w razie posiadania przez policjanta odpowiedniego lokalu, bez względu na rodzaj tytułu prawnego do niego (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z ... lutego 201... r., sygn. akt IV SA/Gl 955/17). W kontekście omawianej regulacji należy więc przyjąć, że chodzi o każdy rodzaj władztwa funkcjonariusza nad lokalem mieszkalnym (domem), wynikający zarówno ze stosunku prawnorzeczowego, jak również obligacyjnego, jakim jest np. umowa użyczenia czy umowa najmu.
W niniejszej sprawie bezsporna między stronami jest okoliczność, że skarżąca do końca 2017 r. samodzielnie zajmowała mieszkanie o nr ... należące do jej rodziców, zlokalizowane w L. (gdzie pełni służbę od 1 lipca 2012 r.) przy ul. H. nr ..., którego łączna powierzchnia mieszkaniowa liczy 2...,...6 m2. Fakt wyłącznego korzystania przez skarżącą z ww. lokalu legł u podstaw cofnięcia jej uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - decyzją KWP z października 2017 r. nr [...] , którego to rozstrzygnięcia skarżąca nie kwestionowała.
W dniu [...] grudnia 2017 r. skarżąca zawarła z rodzicami umowę najmu – obowiązującą od [...] stycznia 201... r. – której przedmiotem był jeden pokój o powierzchni mieszkalnej 10,14 m2 w lokalu nr ... przy ul H. nr ... w L.. Czynsz najmu strony ustaliły na kwotę 300 zł miesięcznie. Zawarcie umowy najmu jednego pokoju poprzedzało złożenie przez skarżącą ([...] lutego 201... r.) oświadczenia mieszkaniowego do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości. Spór dotyczy prawnych konsekwencji powyższej umowy cywilnoprawnej w kontekście okoliczności faktycznych sprawy.
Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że skarżąca - poza wynajmowanym pokojem – swobodnie nieodpłatnie użytkuje pozostałą część mieszkania nr ... przy ul. H. nr ... w L., w tym drugi pokój o powierzchni mieszkalnej 1...,72 m2, na podstawie nieformalnej umowy użyczenia zawartej z rodzicami. W konsekwencji posiada (wynikające ze stosunków zobowiązaniowych/obligacyjnych) władztwo nad lokalem mieszkalnym spełniającym przysługujące jej dwie normy zaludnienia. Nie negując okoliczności, że skarżącą odwiedzają rodzice w przedmiotowym lokalu, podkreślić należy, iż posiadają oni inne miejsce zamieszkania (M. nr [...], gmina S. w powiecie parczewskim), co wynika z oświadczenia samej skarżącej, a także jej rodziców, jak skierowanej do KWP korespondencji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] maja 201... r. Ponadto, jak wskazuje pismo Prokurenta - Głównego Księgowego Administrowania i Zarządzania Nieruchomościami "[...] " Sp. z o.o. - Zarządcy Nieruchomości z [...] marca 201... r., to wyłącznie skarżąca została zgłoszona do zamieszkiwania w ww. lokalu i wyłącznie skarżąca uiszcza opłaty za ten lokal. Podważanie możliwości korzystania z przedmiotowego lokalu w całości, umotywowane częstymi wizytami rodziców, w okolicznościach niniejszej sprawy stanowi – zdaniem Sądu – sposób skarżącej do nabycia prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Prawidłowo też organy orzekające w sprawie uznały, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki wymienione w § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2... czerwca 2012 r., w tym ta z pkt 4, bowiem umowa najmu obejmowała jedynie jeden pokój, a nie lokal mieszkalny. Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 201... r. poz. 716 ze zm.) samodzielnym lokalem mieszkalnym, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych lub przeznaczone są na cele inne niż mieszkalne.
Powyższą definicję precyzuje pojęcie mieszkania zawarte w § 53 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2015, poz.1422 ze zm.). Jest nim zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych, mający odrębne wejście, wydzielony stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwiający stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego. Z kolei pomieszczenie mieszkalne to - według § 53 pkt 11 ww. rozporządzenia - pokoje w mieszkaniach, a także sypialnie i pomieszczenia do pobytu dziennego w budynku zamieszkania zbiorowego. Natomiast pomieszczenia pomocnicze to pomieszczenia znajdujące się w obrębie mieszkania lub lokalu użytkowego służące do celów komunikacji wewnętrznej, higienicznosanitarnych, przygotowywania posiłków, a także do przechowywania ubrań, przedmiotów oraz żywności (vide § 53 pkt 12 ww. rozporządzenia).
Raz jeszcze podkreślić należy, że skarżąca zawarła w dniu [...] grudnia 2017 r. z rodzicami umowę najmu pokoju (czyli pomieszczenia mieszkalnego) w lokalu mieszkalnym nr ... położonym przy ul. H. nr ... w L..
Trudno zatem nie podzielić stanowiska organów obu instancji odnośnie bezumownego korzystania przez skarżącą z drugiego pokoju w ww. lokalu mieszkalnym. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, w tym inne miejsce zamieszkania rodziców skarżącej, ich okazjonalne przebywanie w mieszkaniu w L., a także fakt, iż nikt nie zajmuje drugiego pokoju - w kontekście doświadczenia życiowego i logiki - pozwalają na taką ocenę. Skoro rodzice skarżącej większość czasu przebywają poza L., a w lokalu mieszkalnym nr ... przy ul. H. nr ... w L. pojawiają się wyłącznie podczas pobytów w L., to nie można uznać, że faktycznie z tego mieszkania korzystają, czyli tam mieszkają, a córce (tj. skarżącej) umożliwili (na podstawie odpłatnej umowy najmu) korzystanie wyłącznie z jednego - mniejszego pokoju w tym mieszkaniu, zwłaszcza, że to skarżąca uiszcza opłaty za przedmiotowy lokal.
W działaniu organów Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 201... r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło