II SA/Wa 2227/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.) Sędziowie WSA Andrzej Góraj Ewa Pisula - Dąbrowska Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego Z. S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 12 pkt 2, art. 22 i art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną z dnia [...] września 2011 r., umarzającą postępowanie w sprawie przetwarzania danych osobowych Z. S. przez Proboszcza Parafii Rzymskokatolickiej [...]. Organ w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że z analizy przytoczonych wcześniej przepisów, które miały zastosowanie w sprawie, wynika niezależność Kościoła katolickiego oraz innych związków wyznaniowych o uregulowanej sytuacji prawnej w zakresie swojej działalności oraz posługiwania się swoim wewnętrznym prawem przy wykonywaniu władzy duchowej. Natomiast w związku z treścią art. 43 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, Generalny Inspektor nie może prowadzić postępowania ukierunkowanego na wydanie merytorycznej decyzji administracyjnej, ani też przeprowadzić czynności kontrolnych, z wylączeniem prawa żądania zlożenia pisemnych lub ustnych wyjaśnień oraz wzywania i przesłuchiwania osób w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego. Z tych względów, z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania, zaistniała przesłanka do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Z. S. na powyżej określoną decyzję i wyrokiem z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 692/12 skargę oddalił. Sąd w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy prawidłowe było wydanie przez organ decyzji o umorzeniu postępowania wobec jego bezprzedmiotowości. Z. S. od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt I OSK 129/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podał, że uznaje za zasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organ i akceptujący jego działania Sąd pierwszej instancji. Uchybienie to polega na całkowitym uchyleniu sie od próby oceny skuteczności złożonego oświadczenia o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego w kontekście konstytucyjnej zasady wolności sumienia i wyznania oraz niezależności Kościoła Katolickiego i władz publicznych. Stanowi to w przypadku GIODO naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a w dalszej perspektywie art. 107 § 3 k.p.a. (...). Ocena skuteczności oświadczenia skarżącego o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego w kontekście prawa powszechnego była obowiązkiem organu i WSA z uwagi na treść art. 43 ust. 2 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie danych osobowych. Wskazany przepis zawiera regułę wyłączającą kompetencje ochronne GIODO w sytuacji, w której zbiór prowadzony przez kościół lub związek wyznaniowy o uregulowanej sytuacji prawnej dotyczy jego członków. W sprawie nie dokonano więc ustalenia, czy w chwili rozstrzygania przez organ, skarżący należał do Kościoła Katolickiego, a więc czy można mu przypisać status członka tej wspólnoty.(...). Tym samym ocena sprawy pod kątem merytorycznym będzie co do zasady wówczas, gdy zostanie wcześniej wyjaśniona kwestia skuteczności oświadczenia woli o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy WSA zobowiązany zostaje zatem do ostatecznej oceny, czy GIODO w zaskarżonych decyzjach sprostał wyżej opisanym wymaganiom (oceny wystąpienia skarżącego z Kościoła), widzianym i ocenianym w kontekście prawa powszechnie obowiązującego. Sąd pierwszej instancji oceni także, czy dowod w postaci pisemnego oświadczenia skarżącego o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego powinien zostać oceniony na podstawie przepisów prawa powszechnego. Niezbędne będzie również wyjaśnić, jakie warunki musi spełnić osoba chcąca wystąpić z Kościoła Katolickiego i szukająca w tym względzie ochrony GIODO. (...). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z poźn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia, zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając zaskarżoną decyzję oraz decyzje ją poprzedzającą według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinny one zostać usunięte z obrotu prawnego jak naruszające prawo. Na etapie postępowania sądowego jego istotą była możliwość wykonania zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 190 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (...). W świetle powyższego podnieść należy, że Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, wydając zaskarżoną decyzję, naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a w konsekwencji doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto przesądził, że ani organ, ani Sąd pierwszej instancji nie ustalił czy skarżący należał do Kościoła Katolickiego i nie dokonały one oceny skuteczności złożonego oświadczenia o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego. Wobec dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, leżących u podstaw wydania zaskarżonej decyzji oraz wobec związania poczynioną wykładnią, tutejszy Sąd uznał że zaskarżoną decyzję i decyzje ją poprzedzającą należało uchylić. Organ, rozpoznając sprawę, zobowiązany jest usunąć stwierdzone przez Sąd uchybienia proceduralne i wykonać wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto organ zobowiązany jest wyjaśnić intencje skarżącego, zawarte w piśmie procesowym z dnia 3 lutego 2014 r., w którym zawarty został wniosek do Sądu o rozważenie zasadności umorzenia postępowania, ewentualnie o oddalenie skargi. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z poźn. zm.), orzekł jak w sentencji.