II SA/Wa 223/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-10-02

Skład orzekający: Referendarz sądowy Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, strona skarżąca ma obowiązek uiszczania kosztów sądowych i czy przysługuje jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej świadczeń z ubezpieczeń społecznych jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, co czyni postępowanie w przedmiocie zwolnienia od tych kosztów bezprzedmiotowym. Ponadto, strona wykazująca trudną sytuację materialną, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, ma prawo do ustanowienia adwokata z urzędu na zasadach prawa pomocy.
Stan faktyczny
M. Ś. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżąca wskazała na trudną sytuację materialną, utrzymując się z zasiłków wraz z córką, co uniemożliwia jej pokrycie kosztów utrzymania i profesjonalnego pełnomocnika. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla M. Ś. adwokata z urzędu. 3. Zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczenie adwokata dla M. Ś.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 2 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. Ś. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. Ś. adwokata z urzędu, 3. zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczenie adwokata dla M. Ś. zam. ul. [...], [...] Ł. Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. M. Ś. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W sprawie tej skarżąca z mocy ustawy nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z tego względu postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku art. 239 pkt 1 lit. e oraz art. 258 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu wskazać należy, iż zgodnie z art. 262 powołanej wyżej ustawy przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z 13-letnią córką. Rodzina utrzymuje się ze świadczeń z zakresu pomocy społecznej w łącznej wysokości [...] zł (zasiłek celowy uzyskany we wrześniu 2007 r. – [...] zł, zasiłek okresowy, zasiłek rodzinny, dodatki do zasiłku rodzinnego – z tytułu samotnego wychowywania dziecka i z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez dziecko). Wnioskodawczyni podała, że wymienione środki finansowe (od października 2007 r. pomniejszone o kwotę [...] zł) nie wystarczają na pokrycie ½ kosztów utrzymania mieszkania kwaterunkowego o powierzchni [...] m2, na zakup żywności ani leków. Oświadczyła, że mieszka z 80-letnią matką, która pozostaje w odrębnym gospodarstwie domowym i wymaga stałej opieki ze względu na wiek i stan zdrowia. W formularzu wniosku wskazała, że nie posiada żadnego majątku. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna skarżącej jest niezwykle trudna i nie pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wykazany dochód miesięczny w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie wynosi bowiem [...] zł. Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w pkt. 2 i pkt. 3 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło