II SA/Wa 2230/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Anna Mierzejewska, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M. S. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] października 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r., odmawiającą przyznania J. W. świadczenia w drodze wyjątku, przewidzianego w art. 83 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. nr 23, poz. 353 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż komisja lekarska ZUS orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. ustaliła, iż J. W. nie jest niezdolny do pracy. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. W. dołączył zaświadczenie ze Szpitala [...] w [...] z dnia [...] września 2012 r. Komisja lekarska ZUS w dniu [...] października 2012 r. stwierdziła, że przedłożona karta informacyjna nie daje podstaw medycznych do wznowienia postępowania. Zatem w tym przypadku nie zachodzi przesłanka niemożności podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym ze względu na całkowitą niezdolność do pracy. Jest to okoliczność, eliminująca zainteresowanego z grona osób, którym może być przyznane świadczenie w drodze wyjątku. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, że fundamentalną zasadą przyznawania świadczeń na podstawie art. 83 wyżej wskazanej ustawy jest całkowita niezdolność do pracy wnioskodawcy, orzeczona w trybie przewidzianym prawem przez lekarza orzecznika ZUS lub komisję lekarską ZUS, a nie stwierdzona przez każdego innego lekarza lub wynikająca z subiektywnego przekonania samego zainteresowanego (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2002 r., sygn. akt II SA 2243/02). J. W. zaskarżył powyższą decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując na swój wiek (61 lat) oraz zły stan zdrowia. W dodatkowym piśmie z dnia 14 lutego 2013 r., uzupełniającym skargę, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz decyzją ją poprzedzającą. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 7 w zw. z art. 8 i w zw. z art. 9 Kpa poprzez wezwanie skarżącego do sprecyzowania wniosku o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku bez poinformowania go o skutkach prawnych dokonanego przez niego wyboru, w tym dotyczących różnicy zachodzącej pomiędzy rentą w drodze wyjątku, a emeryturą w drodze wyjątku w zakresie przesłanek do przyznania świadczenia i okoliczności badanych przez organ; - art. 7 w zw. z art. 8 Kpa poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego nie rozpatrując sprawy w zakresie przyznania emerytury w drodze wyjątku, mimo tego że skarżący złożył taki wniosek w piśmie z dnia 6 grudnia 2011 r.; - art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 1 Kpa poprzez to, iż organ nie wskazał materialnoprawnej podstawy wydanej decyzji; - art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 1 w zw. z art. 107 § 3 Kpa poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji, które nie spełnia wymagań przewidzianych w przepisach prawa, a tym samym: nie odnosi się do tego: że skarżący złożył także wniosek o przyznanie emerytury w drodze wyjątku, nie zawiera analizy co do tego, czy skarżący spełnia wymagania do przyznania mu emerytury w drodze wyjątku, nie wyjaśnia terminu "całkowita niezdolność do pracy", sposobu jej ustalania i podstaw związania orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w odpowiedzi na skargę, wnosił o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Tak więc Sąd ten nie orzeka o świadczeniu, ale jedynie bada czy zaskarżona decyzja administracyjna jest zgodna z obowiązującym prawem. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. nr 23, poz. 353 ze zm.), ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie, przy czym do przyznania tego świadczenia niezbędne jest łączne spełnienie wszystkich wyżej wymienionych warunków. Dochodzone świadczenie nie jest bowiem świadczeniem przyznawanym z uwagi na potrzeby, nawet najbardziej uzasadnione, ale świadczeniem pochodnym od okresów opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Treść powyższego przepisu a priori wyłącza z grona osób uprawnionych do świadczenia w drodze wyjątku osoby, które przez lekarza orzecznika ZUS nie zostały zakwalifikowane jako całkowicie niezdolne do pracy. W przypadku J. W. lekarze orzecznicy ZUS już w dniu [...] marca 2012 r. orzekli, iż skarżący nie jest niezdolny do pracy. Takie rozstrzygniecie zostało powtórzone orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS z dnia [...] kwietnia 2012 r., natomiast w dniu [...] października 2012 r. komisja lekarska ZUS uznała, iż najnowsza karta informacyjna z pobytu w szpitalu wystawiona w dniu [...] września 2012 r. nie może stanowić podstaw medycznych do wznowienia postępowania przed komisją lekarską ZUS. Zatem w sposób prawidłowy i nie budzący wątpliwości wykazano, iż skarżący nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, albowiem nie wynika to ani z jego wieku – (data urodzenia [...] 1952 r. ) ani ze stanu zdrowia. Powyższe ustalenie całkowicie wyłącza możliwość zastosowania wobec J. W. przepisu art. 83 ust. 1 wskazanej na wstępie ustawy, co prawidłowo wykazał Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w poprzedzającej i zaskarżonej decyzji. Powyżej stwierdzona okoliczność – brak przesłanki całkowitej niezdolności do pracy, czyni całkowicie zbędne badania pozostałych przesłanek wymienionych w art. 83 ust. 1. Podjęte w niniejszej sprawie decyzje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2012 r. i wcześniejsza z dnia [...] sierpnia 2012 r., odmawiająca przyznania świadczenia w drodze wyjątku są z powyższych względów zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przy podejmowaniu tych decyzji, które mogło by skutkować ich oddaleniem bądź stwierdzeniem ich nieważności. Zarzuty zawarte w skardze oraz w piśmie ją uzupełniającym, są chybione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dostrzega okoliczność, iż skarżący raz wnosi o przyznania mu renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, a raz emerytury w drodze wyjątku, jednakże organ wezwał go do stosownego sprecyzowania wniosku, co skarżący uczynił. Nadto niezależnie od świadczenia dochodzonego w trybie art. 83 ust. 1 omawianej ustawy, istotą sprawy jest niemożność przyznania skarżącemu jakiegokolwiek świadczenia w trybie wyjątku wobec niespełnienia przez niego obligatoryjnego warunku - całkowitej niezdolności do pracy, której to okoliczności autor skargi w ogóle nie zauważa. Zatem nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 oraz art. 107 § 1 i 3 Kpa. Skarżący był prawidłowo i w sposób wystarczający pouczany przez organ o przebiegu sprawy, organ wskazał w uzasadnieniach decyzji przyczyny dla których odmówił przyznania świadczenia oraz wyraźnie wskazał na treść art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, stanowiący o przesłankach warunkujących przyznanie świadczenia. Autor skargi szeroko rozwodzi się o braku informacji, jakie świadczenie byłoby korzystniejsze dla skarżącego: renta z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, czy emerytura w drodze wyjątku. Jednakże z treści pism skarżącego w postępowaniu administracyjnym nie wynika aby skarżący nie miał świadomości o różnicy pomiędzy tymi świadczeniami. Nadto autor skargi nie potrafi wskazać jaki wpływ na wynik sprawy ma powyższy zarzut, skoro z racji braku całkowitej niezdolności do pracy, skarżącemu nie należy się żadne ze świadczeń przyznawanych w drodze wyjątku, czego zresztą nie kwestionuje. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 132, art. 151 i art. 250 przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.