II SA/Wa 2234/22
WyrokWSA w Warszawie2023-08-30
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Sławomir Fularski, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie sądu, w tym jego uzasadnienie, stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też dostęp do niego jest regulowany wyłącznie przepisami Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi
Wyroki sądowe wraz z uzasadnieniami stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej i podlegają udostępnieniu na jej podstawie. Przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące dostępu do akt sprawy nie wyłączają stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w odniesieniu do konkretnych dokumentów, takich jak wyroki.Stan faktyczny
Skarżący wnioskiem złożył zapytanie o udostępnienie wyroku Sądu Okręgowego wraz z uzasadnieniem. Organ I instancji odmówił udostępnienia informacji, powołując się na ochronę prywatności osoby fizycznej i uznając, że anonimizacja nie byłaby wystarczająca. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, uznając, że dostęp do wyroku regulują przepisy k.p.k., a nie ustawa o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie, gdyż wyrok jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję.
Prezes Sądu Okręgowego w [...] (dalej jako "Prezes SO" lub "organ I instancji") decyzją z [...] sierpnia 2022 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 § 1
i art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) w zw. z art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.
z 2022 r. poz. 902 z zm.) po rozpoznaniu wniosku M. C. (dalej jako "wnioskodawca" lub "skarżący") z [...] sierpnia 2022 r. odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] czerwca 2022 r., wydanego w sprawie M. S. skazanej na 25 lat pozbawienia wolności za [...].
W uzasadnieniu Prezes SO wskazał, że pismem z [...] sierpnia 2022 r., wnioskodawca wniósł o udostępnienie wyroku Sądu Okręgowego w [...] wraz
z uzasadnieniem wydanego [...] czerwca 2022 r., w sprawie oskarżonej M. S. skazanej na karę 25 lat za [...]. Pismem z [...] sierpnia 2022 r. Organ I instancji poinformował wnioskodawcę, że w sprawie będącej przedmiotem wniosku nie sporządzono uzasadnienia wyroku. W odniesieniu zaś do żądania udostępnienia wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] czerwca 2022 r., w sprawie oskarżonej M. S. skazanej na karę 25 lat za [...] zostanie wydana decyzja administracyjna na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Prezes SO uznał, że dane objęte wnioskiem, nie mogą zostać udostępnione, ponieważ prowadziłoby do ujawnienia prawnie chronionych informacji. W ocenie organu i instancji wydane przez sąd orzeczenie stanowi informację publiczną, a Prezes SO jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznych. Wnioskowane przez wnioskodawcę informacje podlegają jednak ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej i w związku z tym należy wydać decyzję odmowną. W przedmiotowej sprawie dane osobowe podlegające ochronie są wprost objęte zakresem żądania, tym samym ich anonimizacja nie odniosłaby zamierzonego celu. Wobec powyższego biorąc pod uwagę tak sformułowany wniosek, tj. wyrok Sądu Okręgowego wraz
z uzasadnieniem z [...] czerwca 2022 r., wydany w sprawie oskarżonej M. S., organ I instancji wskazał, że prawo dostępu do informacji publicznej nie jest prawem absolutnym i podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Anonimizacja danych wrażliwych, wynika z konieczności ochrony danych osobowych. W związku z powyższym organ I instancji powołał się na konieczną ochronę danych osobowych, uznając, że udostępnienie nawet zanonimizowanego wyroku tutejszego Sądu, wydanego w sprawie oskarżonej M. S., nie jest możliwe z uwagi na ochronę prywatności osoby fizycznej. Wnioskodawca zna personalia ww. osoby, wobec której w postępowaniu karnym prowadzonym przed Sądem Okręgowym w [...] został wydany wyrok, zatem ujawnienie nawet zanonimizowanej wersji takiego orzeczenia prowadziłoby do możliwości identyfikacji i stanowiłoby to bez wątpienia naruszenie sfery prywatności tej osoby. W rozpoznawanej sprawie udzielenie żądanych informacji na zasadzie informacji publicznej spowodowałoby brak gwarancji, że Prezes SO zadba o ochronę sfery dóbr osobistych ww. oskarżonej osoby i nie dopuści do udostępnienia informacji niepublicznych osobom trzecim.
Wnioskodawca złożył odwołanie od decyzji organu I instancji wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezesowi SO. Skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 4, art. 5 oraz art. 6 ust. 1 pkt 4a ustawy
o dostępie do informacji publicznej, a także art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że organ I instancji bezpodstawnie uznał, iż wnioskodawca zna oskarżoną, ponieważ podał jej imię i inicjał nazwiska. Ta okoliczność - zdaniem skarżącego - nie oznacza jeszcze, że zna on oskarżoną.
Prezes Sądu Apelacyjnego (dalej jako "Prezes SA" lub "organ odwoławczy") decyzją z [...] listopada 2022 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: "k.p.a.") oraz art. 16 ust. 2 ustawy
z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p."), po rozpatrzeniu odwołania, postanowił uchylić zaskarżoną decyzję
i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości.
W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, jednak
z innych przyczyn niż te, które podał skarżący w odwołaniu. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Prezes SA uznał, że zaskarżony akt narusza przepisy w stopniu uzasadniającym jego uchylenie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i umorzenie postępowania w sprawie.
Organ odwoławczy stwierdził, że bezspornym jest, iż w niniejszej sprawie wniosek skarżącego dotyczył udostępnienia informacji publicznej w postaci uzasadnienia zanonimizowanego wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] czerwca 2022 r. w sprawie oskarżonej M. S., skazanej na karę 25 lat za [...]. Jednakże ustawa o dostępie do informacji publicznej jest podstawowym, ale nie jedynym aktem prawnym, na podstawie którego informacje publiczne są udostępniane. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. (I OPS 7/13, LEX 1399808), oznacza to, że przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Przepisami takimi są m.in. przepisy art. 156 i art. 321 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (dalej: "k.p.k."). Przepis art. 156 § 1 k.p.k. zapewnia prawo dostępu do akt sprawy sądowej oraz przyznaje możność sporządzania odpisów stronom, obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym i podmiotowi określonemu w art. 416 k.p.k. Za zgodą prezesa sądu, akta te mogą być udostępniane również innym osobom. Na etapie postępowania przygotowawczego, za zgodą prokuratora, akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom (art. 156 § 5 zd. 5 k.p.k.). Chociaż przepis nie stanowi tego expressis verbis, według Naczelnego Sądu Administracyjnego - należy przyjąć, że dotyczy on akt sądowych zarówno toczącego się, jak i zakończonego postępowania. Są to przepisy szczególne, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Całość wywodu Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzi do następujących wniosków: a) po pierwsze, przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a k.p.k. adresowane są do każdego (do wszystkich), a więc nie tylko do stron postępowania karnego, o czym przesądza m in. treść zdania drugiego art. 156 § 5 k.p.k., z której wynika, iż akta mogą być
w wyjątkowych sytuacjach udostępnione innym niż stronom (obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym) osobom, b) po drugie, przepisy te zawierają zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego
i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego. To dotyczy zarówno postępowań
w toku, jak i już prawomocnie zakończonych, c) po trzecie, wskazane przepisy k.p.k. stanowią "przepisy innych ustaw", o których mowa wart. 1 ust. 2 u.d.i.p., określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p.
Prezes SA zauważył, że powyższa linia orzecznicza jest utrwalona
w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2022 r. w sprawie za sygn. II SA/Wa 1677/21 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2021 r. w sprawie za sygn. II SA/Wa 1676/21). Skoro zaś, na podstawie art. 156 k.p.k., za zgodą prezesa sądu lub prokuratora akta sprawy karne mogą być udostępnione również innym osobom, to
w tym trybie mogą być udostępniane pojedyncze dokumenty stanowiące informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p., w szczególności konkretne orzeczenia sądu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 30 czerwca 2021 r., II SAB/Sz 49/21, LEX nr 3199149). Wobec powyższego, po wpływie wniosku skarżącego, organ I instancji powinien był - na piśmie - powiadomić wnioskodawcę, że w odniesieniu do żądanej informacji nie stosuje się przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej tylko przepisy ustawy szczególnej, tj. art. 156 k.p.k.
Pismem z [...] listopada 2022 r. skarżący wniósł na powyższe rozstrzygnięcie Prezesa SA skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu rażące naruszenie przepisów prawa krajowego oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej
w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), tj. art. 104 k.p.a., art. 107 § 1 k.p.a., art. 6 ust. 1 ww. Konwencji, art. 13 ww. Konwencji poprzez wydanie decyzji bez odniesienia się do zasadności zgłoszonego zarzutu.
W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do Prezesa SA do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
W piśmie procesowym z [...] kwietnia 2023 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez:
a) brak dokładnej analizy stanu faktycznego w sprawie, w sytuacji, gdy orzeczenia sądowe podlegają udostępnieniu w ramach informacji publicznej, a nie jak organ błędnie wskazał na podstawie przepisów k.p.k.,
b) błędne ustalenie, że postępowanie administracyjne należy umorzyć,
2. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie strony do władzy publicznej;
3. art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania strony
o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;
4. art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji nieuzasadnionej pod względem prawnym i pod względem faktycznym,
5. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji umarzającej postępowanie,
w sytuacji, gdy nie zaszły ku temu przesłanki, w sytuacji, gdy skarżącemu należało udostępnić wnioskowaną informację,
6. art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 6 ust. 2 i art. 4 ust. 3 u.d.i.p. poprzez niezasadne uznanie, że wyrok Sądu nie jest informacją publiczną, w sytuacji, gdy wyroki sądowe są informacją publiczną i podlegają ujawnieniu w drodze ustawy zgodnie z wnioskiem strony.
W uzasadnieniu pisma wskazał, że w pierwszej kolejności Sąd powinien rozważyć możliwość stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia decyzji organu I instancji, co powoduje, że wydanie decyzji przez organ odwoławczy nastąpiło z urzędu. W przypadku uznania, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, należy zaś ją uchylić, bowiem narusza przepisy postępowania. Ponadto pełnomocnik skarżącego wskazał, że orzeczenie sądowe stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Jak zauważył skarżący, wniosek taki wypływa niewątpliwie z wykładni językowej wskazanego przepisu, gdyż wyrok sądowy będzie stanowił informację o sprawach publicznych, wydany został bowiem przez organ władzy publicznej (władzy sądowniczej, art. 10 Konstytucji) i w ramach jej działalności wykonywanej publicznie (zasada jawności sprawowania wymiaru sprawiedliwości, art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 9 ust. 1 Kodeksu postępowania cywilnego). W orzecznictwie od lat ugruntowane jest przekonanie, że wyrok sądu stanowi informację publiczną (m.in.: wyrok NSA
z 8.02.2011 r. I OSK 1938/10). Art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzeci wprost wskazuje, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności: treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. W obecnym stanie prawnym nie ma żadnych podstaw do odmawiania orzeczeniom sądowym przymiotu informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty będące w posiadaniu takiej informacji. Organ odwoławczy błędnie uznał, że wyrok sądowy podlega ujawnieniu na podstawie przepisów k.p.k.
W przypadku wystąpienia konieczności ochrony danej informacji podmiot zobowiązany powinien ją zaanonimizować, jednocześnie udostępniając orzeczenie w pozostałym zakresie. Zasada ta powinna być stosowana w sposób równy do wszystkich kategorii orzeczeń, nawet tych, które ze swojej istoty dotyczą spraw szczególnie wrażliwych. Udostępnienie przez prezesa danego sądu orzeczenia, które zostało w odpowiedni sposób poddane anonimizacji, w zasadzie wyłącza możliwość naruszenia w ten sposób wymogów ochrony prywatności osób fizycznych uczestniczących w postępowaniu,
w którym orzeczenie to zapadło (por. wyrok WSA w Poznaniu z 12.05.2021 r. II SAB/Po 16/21). Organ błędnie uznał, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, w sytuacji, gdy przepisy wprost przewidują możliwość otrzymywania w trybie tej ustawy informacji o wydanych wyrokach. Art. 156 k.p.k. miałby zastosowanie w sprawie, gdyby skarżący chciał otrzymać dokumenty ze sprawy, a nie wyrok.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie o tyle, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że brak było podstaw, zgodnie z wnioskiem pełnomocnika skarżącego, do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Jak wynika z akt sprawy, na podstawie dziennika korespondencyjnego prowadzonego
w Zakładzie Karnym w [...] ustalono, że w dniu [...] września 2022 r. do sekretariatu ww. jednostki penitencjarnej wpłynęła korespondencja urzędowa ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, adresowana do skarżącego jako osadzonego. Zwrotne potwierdzenie odbioru zostało dostarczone pracownikowi Poczty Polskiej [...] września 2022 r. Powyższy fakt jest udokumentowany w dzienniku korespondencyjnym. Skarżący sam zaś w swoim odwołaniu wskazuje, że otrzymał decyzję organu I instancji w dniu [...] września 2022 r. Nie zasługuje więc na uwzględnienie zarzut pełnomocnika skarżącego, że brak jest dowodu doręczenia decyzji organu I instancji, a tym samym wydanie decyzji organu odwoławczego nastąpiło z urzędu.
Kontroli Sądu podlegała decyzja Prezesa SA uchylająca decyzję Prezesa SO
o odmowie udostępnienia skarżącemu informacji publicznej w zakresie wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] czerwca 2022 r. , wydanego w sprawie M. S. skazanej na 25 lat pozbawienia wolności za [...] i umarzająca postępowanie pierwszej instancji w całości.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Z treści tego przepisu wynika, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo
w części.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ I instancji po wpływie wniosku skarżącego, powinien był - na piśmie - powiadomić skarżącego jako wnioskodawcę, że w odniesieniu do żądanej informacji nie stosuje się przepisów u.d.i.p., tylko przepisy ustawy szczególnej, tj. art. 156 k.p.k. Powyższe organ odwoławczy wywiódł z tego, że u.d.i.p. jest podstawowym, ale nie jedynym aktem prawnym, na podstawie którego informacje publiczne są udostępniane. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Przepisów u.d.i.p. nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Przepisem takim jest zaś m.in. art. 156 k.p.k.
W ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu odwoławczego który to nie wydał rozstrzygnięcia co do istoty sprawy narusza art. 138 § 1 pkt 2 w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak było bowiem podstaw do uchylenia decyzji Prezesa SO i umorzenia postępowania pierwszej instancji. Organ odwoławczy winien rozpoznać odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji i wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie wniosku z [...] sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] czerwca 2022 r. , wydanego w sprawie M. S. skazanej na 25 lat pozbawienia wolności za [...].
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budziło wątpliwości, że wyroki sądowe są jawne i wraz z uzasadnieniami (jako integralną ich częścią) stanowią informację publiczną. Treść orzeczenia sądu nie tylko zaś stanowi - zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. - informację publiczną o sprawach publicznych, ale stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy – będąc rodzajem informacji dotyczących treści i postaci dokumentu urzędowego, podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w tejże ustawie. Orzeczenia sądowe z uzasadnieniami, jako wydane przez sąd – w ramach jego działalności orzeczniczej, opartej na przepisach prawa powszechnie obowiązującego - są danymi publicznymi i podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w omawianej ustawie (wyroki NSA: z 8 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1938/10, z 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 933/11, z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 1746/14). Obecnie tezy takiej nie trzeba już wywodzić w procesie wykładni przepisów - wprost przesądziła o tym nowelizacja art. 6, dokonana na mocy art. 13 ustawy o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej, wprowadzona
w życie z dniem 1 stycznia 2015 r., polegająca na zamieszczeniu w przywołanej jednostce redakcyjnej tiret trzeciego, stanowiącego, że jednym z postaci dokumentów urzędowych jest m.in. treść orzeczeń sądów powszechnych.
Nie sposób podzielić przy tym stanowiska organu odwoławczego, że żądana przez skarżącego informacja nie mogła zostać udostępniona w trybie u.d.i.p., albowiem dostęp do tego dokumentu, regulowany jest przepisami k.p.k., co wypełnia normę kolizyjną zawartą w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Przepis art. 156 k.p.k. reguluje zasady udostępniania akt sprawy sądowej oraz akt postępowania przygotowawczego, sporządzania z nich odpisów, w tym wydawania kserokopii z dokumentów
i uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Reguluje zatem kwestię dostępu do akt sprawy, jako zbioru określonych dokumentów, czego jednak w niniejszej sprawie skarżący się nie domagał. Powołane przez organ odwoławczy przepisy k.p.k. (art. 156 § 1 i 5 ), które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w trakcie postępowania sądowego oraz postępowania przygotowawczego, wyłączają w tym zakresie uregulowania u.d.i.p. Chodzi jednak o udostępnienie określonego zbioru różnorodnych materiałów i dokumentów, które tworzą akta sprawy, a nie dostęp do zawartej w tym zbiorze informacji publicznej, czy też konkretnie oznaczonego dokumentu.
Rację ma więc skarżący, że błędnie organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania u.d.i.p., a udostępnienie wyroku skarżącemu powinno nastąpić na podstawie art. 156 k.p.k.
Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę winien rozpoznać odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji i wydać rozstrzygnięcie merytoryczne
w sprawie wniosku z [...] sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Prezes SA winien w szczególności rozważyć, czy istniały przesłanki ograniczające dostęp do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.).
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło