II SA/Wa 2235/12

WyrokWSA w Warszawie2013-03-20

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Stanisław Marek Pietras, Eugeniusz Wasilewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dodatek mieszkaniowy może zostać przyznany osobie, której lokal mieszkalny przekracza normatywną powierzchnię użytkową o więcej niż 30% i jednocześnie udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu przekracza 60%, pomimo trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem uzależnionym od łącznego spełnienia określonych warunków, w tym kryterium powierzchni użytkowej lokalu. Niespełnienie choćby jednego z tych warunków, w tym przekroczenie normatywnej powierzchni użytkowej lokalu lub nadmierny udział pokoi i kuchni w tej powierzchni, skutkuje odmową przyznania dodatku, niezależnie od trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Sąd administracyjny nie może przyznawać świadczeń na zasadzie słuszności, a jedynie oceniać zgodność decyzji z prawem.
Stan faktyczny
Skarżąca A.M. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Prezydent odmówił przyznania świadczenia, wskazując na przekroczenie normatywnej powierzchni użytkowej lokalu oraz nadmierny udział powierzchni pokoi i kuchni w tej powierzchni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc trudną sytuację materialną i osobistą.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras Eugeniusz Wasilewski Protokolant referent stażysta Małgorzata Ciach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r. działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 K.p.a. i art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. nr 122, poz. 593 ze zm.), na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...] o odmowie przyznania A.M. dodatku mieszkaniowego. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 17 września 2012 r. A.M. wystąpiła o przyznanie dodatku mieszkaniowego dotyczącego lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w W. przy ul. [...]. Prezydent [...], rozpoznając powyższy wniosek, decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] odmówił A.M. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż powierzchnia użytkowa lokalu, zajmowana przez wnioskodawczynię wynosi 59,20 m2 i o więcej niż 30% przekracza normatywną powierzchnię przypadającą na 3 członków gospodarstwa domowego, tj. 58,50 m2 (norma wynosi 45,00 m2). Powierzchnia pokoi i kuchni wynosi: 76,35% powierzchni użytkowej lokalu czyli przekracza 60%. W tych warunkach, stosownie do art. 5 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek nie przysługuje. W odwołaniu od powyższej decyzji A.M. podniosła, że jest w trudnej sytuacji majątkowej, mieszkanie jest zadłużone, a syn jest bezrobotny po wypadku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r. działając na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, która uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego od kryterium podmiotowego (art. 2), kryterium dochodowego (art. 3) oraz od powierzchni lokalu zajmowanego przez osobę uprawnioną (art. 5). Organ zaznaczył też, że decyzje w sprawach o dodatek mieszkaniowy nie są wydawane w ramach uznania administracyjnego, a brak spełnienia jednej tylko z przesłanek uprawniających do przyznania dodatku mieszkaniowego powoduje odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia. Stosownie natomiast do art. 5 ust. 5 powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza powierzchni normatywnej o więcej niż 50 % pod warunkiem, że udział pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%, a obie te przesłanki musza być spełnione łącznie. Organ podkreślił, iż z materiału dowodowego wynika, że wnioskodawczyni zajmuje wraz z synem i wnuczkiem lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 59,20 m2, co oznacza, że lokal ten o więcej niż 30% przekracza normatywną powierzchnie przypadającą na 3 członków rodziny tj. 45 m2 . Organ zaznaczył jednocześnie, iż dopuszcza się przekroczenie powierzchni lokalu o 50 % od normatywnej tj. pod warunkiem, że udział pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W stanie faktycznym niniejszej sprawy powierzchnia pokoi i kuchni wynosi natomiast 45,20 m2 to jest 76,35% powierzchni użytkowej lokalu, czyli przekracza 60%. Organ I instancji prawidłowo zatem uznał, że A.M. nie przysługuje dodatek mieszkaniowy z uwagi na fakt przekroczenia maksymalnej powierzchni normatywnej obliczonej zgodnie z treścią art. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Dokonane przez organ I instancji wyliczenie powierzchni normatywnej jest zgodne z prawem, co skutkować musiało odmową przyznania dodatku mieszkaniowego. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2012 r. W uzasadnieniu skargi podniosła, że jej trudna sytuacja majątkowa i osobista uzasadnia przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wyjaśniła, że razem z synem i wnuczkiem są zmuszeni przeżyć za 1670 zł miesięcznie. Z tej kwoty około 552 zł muszą przeznaczać na same opłaty za mieszkanie. Syn jest aktualnie pozbawiony możliwości pracy, ponieważ uległ poważnemu wypadkowi. Skarżąca stwierdziła, że nie jest w stanie ponosić wszelkich kosztów samodzielnie. Podniosła też, że mieszkanie już jest zadłużone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia - decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga A. M. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] września 2012 r. nie naruszają prawa. Zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych określa ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 z późn. zm.). Na gruncie przepisów tej ustawy dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem mającym na celu udzielenie wsparcia poprzez dofinansowanie do wydatków mieszkaniowych ponoszonych w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, jednak przyznanie tego dodatku zostało uzależnione przez ustawodawcę od spełnienia określonych warunków, które dotyczą – po pierwsze – kryterium osobowego powiązanego z tytułem prawnym do zajmowanego lokalu mieszkalnego (art. 2), po drugie – miesięcznego dochodu w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego (art. 3) oraz – po trzecie – powierzchni lokalu (art. 5). Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, prawo do dodatku mieszkaniowego uzależnione jest od łącznego spełnienia wszystkich wymienionych w ustawie warunków, co oznacza, że niespełnienie choćby jednego z nich wyklucza przyznanie dodatku mieszkaniowego. Obowiązkiem organów rozpoznających wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego jest zatem zbadanie wszystkich przesłanek i ocena, czy zostały one spełnione, przy czym powołane wyżej przepisy nie pozwalają organom orzekającym na jakąkolwiek uznaniowość w tym zakresie. W rozpoznawanej sprawie u podstaw odmowy uwzględnienia złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego legło stwierdzenie braku spełnienia kryterium powierzchni użytkowej lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. Jak wskazano wyżej, w tym przypadku ustawodawca ustalił górną granicę metrażu, który nie może zostać przekroczony i który określany jest jako "normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego". Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu dla trzyosobowego gospodarstwa domowego, co do zasady, nie może być większa niż 45 m². Wskazać jednocześnie należy, jak to uczyniły również organy obu instancji, że przepis art. 5 ust. 5 ustawy dopuszcza na zasadzie wyjątku przyznanie dodatku mieszkaniowego także w sytuacji, gdy wskazana wysokość normatywnej powierzchni użytkowej zostanie przekroczona, jednak nie więcej niż o 30%. Ustawodawca dopuszcza ponadto przekroczenie normatywnej powierzchni użytkowej lokalu nie więcej niż o 50%, jednak pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły w stanie faktycznym niniejszej sprawy, że lokal mieszkalny zajmowany przez skarżącą nie odpowiada ustalonym przez ustawodawcę kryteriom normatywnej powierzchni. Powierzchnia użytkowa przedmiotowego lokalu wynosi bowiem 59,20 m², co oznacza, że przekracza o 14,20 m² wskazaną przez ustawodawcę powierzchnię normatywną dla 3 osób wynoszącą 45 m². Powierzchnia użytkowa tego lokalu przekracza ponadto o więcej niż 30% dopuszczalną powierzchnię normatywną. Normatywna powierzchnia użytkowa przysługująca trzem osobom - wynosząca 45,00 m², zwiększona o 30% stanowi bowiem 58,50 m². Powierzchnia pokoi i kuchni w tym lokalu, która wynosi 45,20 m², stanowi natomiast 76,35 % powierzchni użytkowej tego lokalu, a zatem udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu przekracza dopuszczalne 60%. W konsekwencji powyższych ustaleń, zasadnie organy obu instancji uznały, że skarżącej dodatek mieszkaniowy nie przysługuje z uwagi na przekroczenie maksymalnej powierzchni normatywnej obliczonej zgodnie z przepisem art. 5 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze podkreślić należy, iż trudna sytuacja materialna skarżącej nie mogła mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Przyznanie dodatku mieszkaniowego jest bowiem uzależnione od łącznego spełnienia wszystkich warunków określonych w ustawie, a brak zrealizowania któregokolwiek z nich powoduje, że dodatek nie może być przyznany. Dlatego też organy nie mogą – na zasadzie słuszności – przyznawać dodatku mieszkaniowego osobom niespełniającym warunków do jego uzyskania, nawet w przypadku, gdy znajdują się one w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. W tych okolicznościach nie można więc stwierdzić, aby do wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji doszło z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło