II SA/Wa 2236/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-10-06
Skład orzekający: Paulina Paczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych powinien zostać umorzony, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z tych kosztów?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ich uiszczenia (art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a.). Jednocześnie, przepisy dotyczące prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli strona wykaże trudną sytuację materialną.Stan faktyczny
A. R., przedstawicielka ustawowa małoletniej P. R., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wnioskodawczyni wykazała trudną sytuację materialną, utrzymując się z zasiłków socjalnych. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na ustawowe zwolnienie, a przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano małoletniej P. R. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. przedstawiciela ustawowego małoletniej P. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi małoletniej P. R. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego A. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać małoletniej P. R. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wyrokiem z dnia 7 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę małoletniej P. R. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego A. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
W dniu 3 października 2017 r. A. R., przedstawiciel ustawowy małoletniej P. R., nadesłała formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawczyni wskazała, że jest osobą bezrobotną, samotnie wychowuje niepełnoletnią córkę. Żyje z zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego oraz 500 plus, dlatego nie stać jej na opłacenie radcy prawnego.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, że posiada dom o powierzchni użytkowej 80m2 i wartości 40.000 zł oraz działkę o powierzchni 0,090 ha. Nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Łączny dochód miesięczny wnioskodawczyni wynosi 817 zł, na który składa się zasiłek rodzinny w wysokości 124 zł, dodatek do zasiłku rodzinnego w wysokości 193 zł oraz świadczenie "500 plus".
Jako zobowiązania i stałe wydatki wnioskodawczyni wskazała: prąd - 100 zł, ubezpieczenie - 35zł, internet - 40 zł, abonament telefon - 45 zł, gaz - 40 zł, środki czystości - 30 zł, woda - 25 zł, łącznie 315 zł. Pozostała kwota tj. 500 zł przeznaczona jest na skromne miesięczne wyżywienie dla wnioskodawczyni i jej córki.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a., zgodnie z którym, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Natomiast zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować np. tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie referendarza sądowego, sytuacja materialna wnioskodawczyni i jej małoletniej córki jest trudna. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, a rodzina utrzymuje się jedynie ze świadczeń socjalnych, które wynoszą łącznie 817 zł. Wnioskodawczyni ponosi stałe miesięczne wydatki w kwocie 315 zł, zaś pozostała kwota 500 zł przeznaczana jest na skromne wyżywienie wnioskodawczyni i jej małoletniej córki.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie wnioskodawczyni wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nie jest ona bowiem w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym.
Z tego względu, na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. "e" oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło