II SA/Wa 2241/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Janusz Walawski, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant, Referent stażysta Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wybitne osiągnięcia na rok 2016/2017 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz M. R. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. R. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] maja 2017 r. (nr [...]) o odmowie przyznania skarżącemu stypendium za wybitne osiągniecia. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że [...] Akademii Muzycznej w K. zwrócił się do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z wnioskiem z [...] października 2016 r. o przyznanie M. R. - [...] tej uczelni, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2016/2017. Wnioskodawca stwierdził, że M. R. ma wybitne osiągniecia w dziedzinie instrumentalistyki (gry na kontrabasie) i wskazał na jego występy na koncertach (festiwalach) międzynarodowych, recitale oraz uzyskane nagrody na międzynarodowych konkursach. Wniosek o przyznanie stypendium został pozytywnie zaopiniowany przez [...] Wydziału Instrumentalnego Akademii Muzycznej w K. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z [...] grudnia 2016 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 181, art. 184, art. 199 ust. 4 i art. 199c ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanego stypendium. W uzasadnieniu Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podał, że eksperci powołani do oceny wniosków doktorantów o przyznanie stypendium wybitne osiągnięcia, ocenili je metodą punktową. Na tej podstawie sporządzono listę rankingową według liczby przyznanych punktów. Wniosek skarżącego został sklasyfikowany na 30 miejscu (uzyskał 37,71 pkt). Organ dodał, że z przepisu § 8 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 17 lipca 2015 r. w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawanych doktorantom (Dz.U. z 2015 r., poz. 1051) wynika, że minister sprawujący nadzór nad uczelniami artystycznymi przyznaje nie więcej niż 9 stypendiów [...], których wnioski uzyskały największą liczbę punktów na liście rankingowej. Decyzję podpisał J. W. ([...] Dyrektora Departamentu Szkolnictwa Artystycznego i Edukacji Kulturalnej w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego), działający z upoważnienia Ministra (art. 268 a k.p.a.). M. R. we wniosku z [...] stycznia 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący stwierdził, że jest zdobywcą nagród na najbardziej prestiżowych konkursach w świecie muzyki kontrabasowej (np. [...] nagroda na Międzyanrodowym Konkursie im. [...],[...] nagroda na Międzynarodowym Konkursie Instrumentalnym w M.) i zarzucił, że organ w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił, dlaczego ocena jego osiągnięć jest tak "drastycznie zaniżona". Po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Kultury Dziedzictwa Narodowego decyzją z[...] maja 2017 r., działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z 138 §1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] grudnia 2016 r. W uzasadnieniu podał, że wniosek skarżącego o przyznanie stypendium został poddany ocenie zespołu niezależnych ekspertów. Organ dodał, że "oczywistym jest przy tym, iż oceny ekspertów na ogół odbiegają od subiektywnych ocen wnioskodawców". Zaskarżoną decyzję podpisał (z up. Ministra) J. W. M. R. wniósł na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł, że jego osiągniecia nie zostały wnikliwie ocenione (a przynajmniej nie wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji) i zarzucił, że organ ograniczył się do "odkrywczego" stwierdzenia, że "oceny ekspertów na ogół odbiegają od subiektywnych ocen wnioskodawców". M. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Z przepisu art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie, nie ogranicza się do zarzutów skargi. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie podnosi strona wnosząca skargę. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] grudnia 2016 r. została podpisana przez J. W., działającego z upoważnienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Ta sama osoba podpisała również zaskarżoną decyzję działając również z upoważnienia Ministra. Oznacza to, że Minister wydając decyzję z [...] maja 2017 r. dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. Naruszenie to polegało na tym, że zaskarżona decyzja została wydana przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji w pierwszej instancji, a wiec przez pracownika, który podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu (por. np. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2007 r. II GPS 2/06, wyroki NSA z 25 stycznia 2007 r. II OSK 213/06 i z 18 marca 2009 r. I OSK 1507/08). To uchybienie stanowi dostateczną podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Trzeba jednak zauważyć, że z przepisu art. 199c ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym wynika, że decyzja o przyznaniu doktorantom stypendium za wybitne osiągnięcia, jest podejmowana przez ministra, a nie przez ekspertów. W świetle § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 17 lipca 2015 r. (obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji) rola ekspertów jest pomocnicza, pełnią oni funkcję opiniodawczo-doradczą. Oznacza to, że Minister jako organ właściwy do wydania decyzji w sprawie przyznania stypendium nie tylko może, ale i jest obowiązany ocenić, czy przedstawiony mu ranking został ustalony zgodnie z prawem. Skoro we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zakwestionował zasadność przyznanych mu punktów, to organ w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji musi wyjaśnić, dlaczego tak, a nie inaczej oceniono dokonania konkretnego doktoranta i czy ta ocena jest zgodna z przyjętymi kryteriami ich wartościowania (por. np. wyrok NSA z 2 lipca 2014 r. I OSK 565/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania (wpisu od skargi) w wysokości 200 zł., w oparciu o art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.