II SA/Wa 2242/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2021 r. sprawy ze skargi S. S. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby 1. uchyla zaskarżone oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w B. z [...] listopada 2019r.; 2. zasądza od Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na rzecz S. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. S. S. (dalej także jako "odwołujący się" lub "skarżący") został skierowany na komisję lekarską przez Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w [...] w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby w Służbie Więziennej. W dniu [...] listopada 2019 r. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] wydała w sprawie orzeczenie nr [...], w którym ustaliła następujące rozpoznanie: 1. Rozległy tatuaż przedramienia lewego - § 3 p. 1, rub. 4, kat. N 2. Tatuaż klatki piersiowej bez znaczenia - bez § 3. Krótkowzroczność obu oczu - § 13 p. 3, rub. 4, kat. Z Komisja pierwszej instancji na podstawie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej. (Dz.U. z dnia 31 grudnia 2014r. poz. 1989) uznała kandydata za niezdolnego do podjęcia służby w Służbie Więziennej. S. S. pismem z dnia 20 listopada 2019 r. odwołał się od powyższej orzeczenia do Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych Składu Orzekającego w [...]. W swoim odwołaniu podkreślił, że w jego ocenie posiadany przez niego tatuaż nie ma charakteru obraźliwego, wulgarnego, nieprzyzwoitego i nie naruszałby wizerunku umundurowanego funkcjonariusza Służby Więziennej. Ponadto stwierdził, że jego tatuaż byłby niewidoczny, ponieważ zakrywałby go mundur, a w okresie letnim specjalny rękaw. Następnie Centralna Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], działając na podstawie na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28.11.2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020r., poz. 398 ze zm.) utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu Komisja wskazała, że odwołujący się został wezwany na badanie komisyjne do siedziby CKL w [...] na dzień [...] marca 2020 r. W związku z epidemią SARS-CoV-2 termin badania komisyjnego zmieniono na [...] lipca 2020r., o czym orzekany został powiadomiony. CKL przeprowadziła badanie podmiotowe i przedmiotowe orzekanego kandydata. Podczas badania podmiotowego kandydat nie zgłaszał skarg. W trakcie badania komisja stwierdziła u orzekanego cechy obniżonego rozumienia werbalnego. Z tego powodu uznano za zasadne skierowanie kandydata na badanie psychologiczne i konsultację psychiatryczną. Badanie psychologiczne przeprowadzono w dniu [...] sierpnia 2020r. w Poradni Psychologicznej SP ZOZ MSWiA w [...]. W tym samym dniu orzekany był konsultowany psychiatrycznie w Poradni Zdrowia Psychicznego SP ZOZ MSWiA w [...]. W badaniu psychologicznym stwierdzono przeciętne predyspozycje do podjęcia służby, konsultujący dla potrzeb SOCKL, psychiatra uznał S. S. za zdolnego do podjęcia służby w SW. Ponadto Komisja wskazała, że w badaniu przedmiotowym kandydata na lewym przedramieniu stwierdzono obrazkowy tatuaż wielkości ok. 28cm x 17cm, na bocznej stronie lewej połowy klatki piersiowej stwierdzono tatuaż – [...] i napis "[...]". Na przedniej powierzchni uda lewego w 1/3 dalszej stwierdzono poprzeczną bliznę dług. ok.2 cm. Natomiast odnosząc się do treści odwołania CKL stanęła na stanowisku, że dyskwalifikujące są wszystkie tatuaże, niezależnie od ich treści znajdujące się na odsłoniętych częściach ciała, tj. na głowie, szyi, kończynach górnych od wysokości stawu ramiennego, a u kobiet dodatkowo na odsłoniętych częściach kończyn dolnych - podudziach. Podała, że Rozporządzenia jednoznacznie dyskwalifikują kandydata, u którego stwierdzono widoczne zmiany w wyglądzie naruszające wizerunek umundurowanego funkcjonariusza państwowego. W przypadku S. S. tatuaż umiejscowiony na lewej kończynie górnej spełnia powyższe kryteria. Nie przewiduje się możliwości ukrycia tatuażu na wyżej wymienionych odkrytych częściach ciała za pomocą różnego rodzaju preparatów kosmetycznych, folii, czy elementów ubioru w postaci dodatkowych rękawów, szalików etc. CKL podzieliła stanowisko komisji pierwszej instancji dotyczące uznania S. S. za niezdolnego do podjęcia służby w Służbie Więziennej. S. S., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., w przedmiocie utrzymania w mocy orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] listopada 2019 r. Nr [...] o uznaniu skarżącego jako niezdolnego do podjęcia służby w Służbie Więziennej. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego tj. § 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, że posiadane przez skarżącego tatuaże naruszają wizerunek umundurowanego funkcjonariusza państwowego i w związku z tym czynią go niezdolnym do podjęcia służby w Służbie Więziennej; 2. art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - poprzez jego niezastosowanie tj. niewyjaśnienie, na czym polega rażące naruszeni wizerunku i szkodzenie służbie w związku z posiadanym przez skarżącego tatuażem przedramienia; 3. przepisów postępowania, mających wpływ na treść orzeczenia tj. art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niepełne uzasadnienie, co przesądza o dyskwalifikacji skarżącego w zakresie pełnienia przez niego służby w Służbie Więziennej, a w szczególności twierdzenia, że "nie przewiduje się możliwości ukrycia tatuażu na wymienionych odkrytych częściach ciała (...)" oraz niewyjaśnienie rzeczywistego wpływu tatuaży u skarżącego na jego zdolność do pełnienia służby w Służbie Więziennej. Mając na względzie wskazane zarzuty, skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i wydanie orzeczenia stwierdzającego zdolność skarżącego do pracy w Służbie Więziennej, ewentualnie - uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji; 2) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, iż wydane w sprawie orzeczenia Komisji Lekarskich obu instancji, podjęte zostały z istotnym naruszeniem przepisów postępowania. Podstawę prawną wydania tych orzeczeń stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1822) oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1893). Zgodnie z art. 70 powołanej wyżej ustawy weszła ona w życie z dniem 1 stycznia 2015 r., z wyjątkiem art. 60 pkt 6 i art. 63 pkt 5 i 6, które weszły w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Natomiast według brzmienia art. 65 ust. 1, z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy znosi się komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, powołane na podstawie dotychczasowych przepisów, z wyjątkiem Centralnej Komisji Lekarskiej, okręgowych komisji lekarskich oraz wojewódzkich komisji lekarskich, które znosi się z dniem 30 czerwca 2015 r., zaś według ust. 2 tegoż przepisu, w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 30 czerwca 2015 r. zadania przewidziane niniejszą ustawą dla rejonowych komisji lekarskich wykonują dotychczasowe wojewódzkie komisje lekarskie, a zadania przewidziana niniejszą ustawą dla Centralnej Komisji Lekarskiej wykonuje dotychczasowa Centralna Komisja Lekarska, z wyjątkiem zadania określonego w art. 17 ust. 3 pkt 1, które wykonują dotychczasowe okręgowe komisje lekarskie. W tym miejscu wskazać również należy na przepis art. 16 ww. ustawy, w myśl którego komisje lekarskie orzekają w dwóch instancjach: 1) w pierwszej instancji – rejonowe komisje lekarskie; 2) w drugiej instancji – Centralna Komisja Lekarska. Zatem w świetle powyższych regulacji należy stwierdzić, iż procedowanie w zakresie właściwości komisji lekarskich w niniejszej sprawie, było zgodne z prawem. Skarżący w orzeczeniach Komisji Lekarskich obu instancji został uznany za niezdolnego do służby w Służbie Więziennej. Orzeczenia o niezdolności do służby wydane zostały w oparciu o § 3 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r., który stanowi, że za niezdolnego do służby w Służbie Więziennej uznaje się kandydata u którego stwierdzono widoczną zmianę w wyglądzie rażąco naruszającą wizerunek umundurowanego funkcjonariusza państwowego (tatuaż, biżuteria, inne). Jak wynika z uzasadnień orzeczeń Komisji Lekarskich obu instancji, powodem uznania skarżącego za niezdolnego do służby był dyskwalifikujący tatuaż przedramienia lewego naruszający wizerunek umundurowanego funkcjonariusza. Komisje Lekarskie w uzasadnieniu swoich orzeczeń poprzestały jedynie na powyższym lakonicznym stwierdzeniu, bez jego szerszego uzasadnienia. Tymczasem jak stanowi art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo. Tym samym w uzasadnieniu swoich orzeczeń Komisje Lekarskie winny w sposób logiczny i przekonujący wyjaśniać, dlaczego uznały, że tatuaż, który skarżący posiada na lewym przedramieniu, rażąco narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza państwowego, a tym samym czyni go niezdolnym do służby w Służbie Więziennej. Skarżący zarówno w odwołaniu od orzeczenia Komisji I instancji, jak i w skardze, zakwestionował powyższe ustalenia wskazując, iż Komisje te z naruszeniem art. 39 ust. 5 ustawy, nie uzasadniły dlaczego uznały, że z powodu posiadanego tatuażu na lewym przedramieniu jest niezdolny do służby. Powyższe uchybienie w postaci braków szczegółowego uzasadnienia orzeczeń Komisji Lekarskich obu instancji, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym uchybienie to uzasadniało wyeliminowanie tych orzeczeń z obrotu prawnego. Brak szczegółowego uzasadnienia uniemożliwiał bowiem Sądowi dokonanie kontroli tych orzeczeń. Orzekające Komisje Lekarskie rozpoznając ponownie sprawę powinny mieć na uwadze, że w świetle przepisu § 3 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r., sam fakt posiadania tatuażu nie dyskwalifikuje kandydata do Służby Więziennej, lecz dopiero posiadanie takiego tatuażu, który "rażąco narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza państwowego". Dlatego też uznając, że posiadany przez kandydata tatuaż dyskwalifikuje go do służby w Służbie Więziennej, orzekające komisje lekarskie powinny wyjaśnić na czym opierają taką właśnie ocenę. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono stosownie do dyspozycji art. 200 P.p.s.a.