II SA/Wa 2245/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Piotr Borowiecki, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Politechniki [...] z dnia [...] października 2016 r. bez numeru w przedmiocie odmowy przyjęcia na pierwszy rok studiów stacjonarnych pierwszego stopnia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Komisji Rekrutacyjnej Wydziału [...] Politechniki [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Politechniki [...] na rzecz K. S. kwotę 861 (słownie: osiemset sześćdziesiąt jeden) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komisja Rekrutacyjna Wydziału [...] Politechniki [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r., na podstawie art. 169 ust. 10, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572, z późn. zm.) w zw. z art. 104 § 1 k.p.a., odmówiła przyjęcia K. S. na I rok studiów stacjonarnych pierwszego stopnia o profilu [...] w Politechnice [...], rozpoczynających się dnia 01.10.2016 roku, na Wydziale [...], kierunku [...]. W uzasadnieniu wskazano, że kandydat nie spełnił warunków określonych w uchwale nr [...] Senatu Politechniki [...] z dnia [...] maja 2015 r., gdyż uzyskał [...] punktów, a do przyjęcia na zadeklarowany przez kandydata pierwszy kierunek studiów wymagane było co najmniej 194 punkty. Dodatkowo w uzasadnieniu poinformowano K. S., że nie mógł zostać przyjęty na pozostałe kierunki studiów wskazane w zgłoszeniu z powodu niezłożenia dokumentów w wymaganym terminie. Pod decyzją widnieją podpisy: Przewodniczącego i Sekretarza Komisji. Uczelniana Komisja Rekrutacyjna Politechniki [...], po rozpatrzeniu odwołania K. S., decyzją (bez numeru) z dnia [...] października 2016 r., na podstawie art. 169 ust. 10, ust. 14 i ust. 15 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, Uchwały nr [...] Senatu Politechniki [...] w sprawie warunków i trybu rekrutacji na studiach pierwszego i drugiego stopnia, profili kształcenia oraz form tych studiów na poszczególnych kierunkach, prowadzonych w roku akademickim 2016/2017 oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, w punkcie 1 uchyliła decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału [...] Politechniki [...] z dnia [...] lipca 2016r. numer nr [...], w punkcie 2 odmówiła przyjęcia K. S. na studia stacjonarne pierwszego stopnia na kierunkach: a) [...] na Wydziale [...], b) [...] na Wydział [...], c) [...] na Wydziale [...], d) [...] na Wydziale [...], e) [...] na Wydziale [...]. W uzasadnieniu wskazano, że K. S., jako kandydat na studia zgłosił chęć studiowania na jednym z 5 programów studiowania uszeregowanych według jego preferencji: 1) [...] 2) [...] 3) [...] 4) [...] 5) [...] Przyjęcia na studia zostały przeprowadzone w oparciu o uchwałę Senatu [...] z dnia [...] maja 2015 r. sprawie warunków i trybu rekrutacji na studiach pierwszego i drugiego stopnia, profili kształcenia oraz form tych studiów na poszczególnych kierunkach, prowadzonych w roku akademickim 2016/2017 opublikowaną na stronie internetowej: [...], która to uchwała została przedstawiona z komentarzami praktycznemu w publikacji "Politechnika [...] - Zasady i organizacja przyjęć na studia stacjonarne 2016/2017" dostępnej zainteresowanym w Biurze ds. Przyjęć na Studia oraz na stronie przeznaczonej dla kandydatów na studia stacjonarne pierwszego stopnia: [...]. Kandydaci w trakcie rejestracji internetowej potwierdzali znajomość zasad opisanych na stronie dla kandydatów. Kandydat został zakwalifikowany z liczbą punktów [...] do przyjęcia na [...] na wydziale [...] i otrzymał właściwy komunikat wysłany po pierwszym zebraniu decyzyjnym dn. [...].07.2016 godz. [...]. Kierunek ten był jego ostatnim (5) wyborem. Dnia [...].07.2016r., o czym nie wspomina w swoim odwołaniu, kandydat złożył prośbę o zlikwidowanie jego trzeciej opcji - [...] uzasadniając to zmianą preferencji wynikłą ze znacznej zmiany (20p) oceny maturalnej z [...], skorygowanej po terminie dokonywania zmian w preferencjach w informatycznym systemie rekrutacyjnym. Kandydat liczył, że zakwalifikuje się w drugiej turze na kierunek [...] na [...] lub [...], gdzie występował na listach rezerwowych. Nie chciał zostać przyjęty na kierunek [...] gdzie występował także na liście rezerwowej a mógłby zostać przyjętym w przypadku, jeżeli w drugiej turze kwalifikacji zostałby przeniesiony na bardziej pożądany kierunek. Prośba została uznana za zasadną i uwzględniając wyjątkowość sytuacji, kierunek [...] został zablokowany dla awansu w następnej turze kwalifikacji. Kandydat zadeklarował w systemie chęć awansu i nie złożył dokumentów na kierunek zakwalifikowania ([...]) mimo udzielonego mu ostrzeżenia, że ryzykuje brak przyjęcia na studia. W rozmowie z kierownikiem Biura ds. Przyjęć na Studia kandydat stwierdził, że mimo złożonej wcześniej deklaracji, kierunek prowadzony w języku angielskim go nie interesuje. W drugiej turze kwalifikacji, ze względu na wypełnienie wszystkich miejsc pierwszej turze przyjęć przez osoby zakwalifikowane na kierunek [...] ([...]), nie zmienił się próg przyjęć i nie zakwalifikowano nikogo z listy rezerwowej. Na kierunku [...] ([...]) obniżono próg przyjęć do 184 pkt., i zakwalifikowano jedną osobę z listy rezerwowej. Pan K. S., ze [...] punktami nie został, jak sugeruje w odwołaniu, usunięty z żadnej z list rezerwowych, na których się znajdował, lecz nie został zakwalifikowany na żaden z kierunków ze swoich wyższych opcji z powodu zbyt małej liczby punktów, a przez niezłożenie dokumentów na kierunek zakwalifikowania, nie został przyjęty na żadne studia w bieżącej rekrutacji. Zgodnie z opinią Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej przedstawioną w protokole z posiedzenia UKR z dnia [...] października 2016 r., podniesione przez kandydata zarzuty merytoryczne wobec treści zaskarżonej decyzji, nie znalazły potwierdzenia, jednak organ uznał za konieczne uchylenie decyzji ze względów formalnych, gdyż jej uzasadnienie można uznać za niewystarczające. Decyzja została podpisana przez Przewodniczącego i Sekretarza Komisji oraz dwóch członków Komisji. K. S. zaskarżył decyzję Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Politechniki [...] z dnia [...] października 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie decyzji organu II instancji w całości i przekazanie organowi I instancji sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, skarżący zarzucił: I. naruszenie prawa materialnego tj. 1) załącznika nr [...] do uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia [...].01.2016r. - poprzez nie przeprowadzenie postępowania rekrutacyjnego w ramach limitu miejsc dla kierunku [...] na Wydziale [...]; 2)   pkt. 10 lit. f w zw. z lit. e Załącznika nr [...] do uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia [...].05.2015r. - poprzez zaniechanie przeprowadzenia dla kierunku [...] na Wydziale [...] II tury naboru, pomimo tego, iż w I turze nie został wypełniony całkowity limit miejsc, jak również poprzez podjęcie przez Komisję Rekrutacyjną i Dziekana Wydziału [...] decyzji, do której nie posiadali umocowania, iż lista kandydatów nie zostanie uzupełniona; 3) § 1 ust. 10 Uchwały Senatu [...] nr [...] poprzez wprowadzenie dodatkowych terminów tj. składania przez kandydatów dokumentów rekrutacyjnych - na mocy zbioru zasad o nazwie - "Zasady i procedura przyjęć oraz uwagi praktyczne dla kandydatów", który nie może stanowić źródła prawa, II. prawa procesowego, tj. 1) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy, 2) art. 8 i 9 k.p.a. poprzez zaniechanie prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników, w tym wypadku do Wydziałowej i Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej oraz zaniechanie należytego i wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącego, czego przejawem były sprzeczne komunikaty na koncie rekrutacyjnym; 3) art. 15 k.p.a. poprzez niezastosowanie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego; 4) art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania składu organu kolegialnego wydającego decyzję I instancji; które to naruszenia prawa miały oczywisty wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skarżący rozszerzył argumentację podniesionych zarzutów. Wskazał m.in., że co prawda decyzja Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej [...] została wyeliminowana z obrotu prawnego, jednakże podstawy jej uchylenia przez Uczelnianą Komisję Rekrutacyjną [...] nie były pełne i uniemożliwiły zachowanie II instancyjności postępowania administracyjnego, czym naruszona została zasada wyrażona w art. 15 k.p.a. Jak wskazał w uzasadnieniu decyzji organ II instancji, decyzja organu I instancji została uchylona wyłącznie "ze względów formalnych, gdyż jej uzasadnienie można uznać za niewystarczające". Podniósł, iż uwadze Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej [...] uszło to, że decyzja organu I instancji mogła być decyzją nieważną. Skarżący wskazał, że nie jest w stanie stwierdzić, czy osoby podpisujące decyzję stanowiły cały skład Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej, czy też nie. Wskazał, że zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja winna zawierać wskazanie składu organu, a jeżeli jest to organ kolegialny, wskazać jego skład - czego organ I instancji nie uczynił. Ponadto, na stronie BIP Politechniki [...] można ustalić wyłącznie skład Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej (która w niniejszym postępowaniu orzekała w niepełnym składzie), natomiast brak jest informacji na temat składu Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej, a więc organu I instancji. Skarżący podał również, że nie jestem w stanie ustalić, czy Wydział [...] oraz Wydział [...] mają tę samą Wydziałową Komisję Rekrutacyjną czy nie. Z treści decyzji I instancji wynika, iż osoby podpisujące ją, działały w ramach Wydziału [...], podczas gdy on starał się o przyjęcie również na [...] oraz [...] na Wydziale [...]. Uczelniana Komisja Rekrutacyjna Politechniki [...], reprezentowana przez adwokata, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wniosek o odrzucenie skargi uzasadniony został faktem wniesienia skargi bezpośrednio do Sądu, a w konsekwencji po upływie ustawowego terminu. Wnosząc o oddalenie skargi organ podał, że skarżona decyzja została wydana w poszanowaniu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ II instancji, z uwagi na braki w zakresie elementów koniecznych uzasadnienia decyzji organu I instancji uchylił rzeczoną decyzję i orzekł co do istoty sprawy. Powyższe nie narusza zasady dwuinstancyjności, albowiem doszło jedynie do przeredagowania sentencji rozstrzygnięcia nienaruszającego jego istoty. Obie decyzje dotyczą tego, że odmawia się skarżącemu przyjęcia na studia z powodu niespełnienia przez niego określonych wymagań. Podkreślenia wymaga przy tym, że bezsprzecznie obie dotyczą nieprzyjęcia na studia na kilku kierunkach (wskazanych przez skarżącego w ramach określonego układu preferencji). W odniesieniu do merytorycznego rozstrzygnięcia organu II instancji pełnomocnik wskazał, że w żaden sposób nie narusza ono zasad przyjętych przez uczelnię w zakresie przyjęć na studia. W tym zakresie pełnomocnik powołał się na argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 28 czerwca 2017 r. pełnomocnik organu wskazał, że w odniesieniu do tego, która Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna powinna rozpoznawać sprawę w pierwszej instancji znaczenie miały preferencje kandydata, co do kierunku. Kandydat preferował kierunek [...] na Wydziale [...], stąd decyzję wydała Wydziałowa Komisja [...]. Pełnomocnik podał, że w skład Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej wchodzi od trzech do pięciu osób, zaś decyzje podpisywane są zazwyczaj przez Przewodniczącego i Sekretarza komisji. Wynika to z praktyki Wydziału i ustalonego przez Rektora [...] wzoru decyzji. W skład Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej wchodzi siedem osób, jak wynika to z informacji podanej na stronie BIP [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej k.p.a.)), zaś zaskarżona decyzja nadto z rażącym naruszeniem przepisu art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., co spowodowało konieczność wyeliminowania obu decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Na wstępie wskazania wymaga, że ustawodawca uwzględniając specyfikę postępowania rekrutacyjnego i naboru na studia przyjął, iż do decyzji m.in. w tego rodzaju sprawach przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio (art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.)). Odpowiednie stosowanie k.p.a. ma zapewnić minimum procedury, niezbędne dla należytego załatwienia sprawy i zachowania uprawnień strony, przy uwzględnieniu właśnie specyfiki i autonomii Uczelni. W sprawie niniejszej jest bezsporne, że skarżący zgłosił chęć studiowania na jednym z pięciu kierunków. Podkreślenia wymaga też, że były to kierunki studiów prowadzone na dwóch Wydziałach Politechniki [...], tj. na Wydziale [...] oraz na Wydziale [...]. Zgodnie z przepisem art. 169 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, senat uczelni ustala, w drodze uchwały, warunki, tryb oraz termin rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji, w tym prowadzonej w drodze elektronicznej, dla poszczególnych kierunków studiów. Uchwałę podaje się do wiadomości publicznej nie później niż do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki, którego uchwała dotyczy. W przypadku uruchomienia nowego kierunku studiów lub nowo utworzonej uczelni senat podejmuje uchwałę oraz podaje ją niezwłocznie do wiadomości publicznej. Przepis art. 169 ust. 10 powołanej ustawy stanowi, że rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej lub inny organ wskazany w statucie. Komisja rekrutacyjna podejmuje decyzje w sprawach przyjęcia na studia. Od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, do uczelnianej komisji rekrutacyjnej, powołanej w trybie określonym w statucie (art. 169 ust. 12 ustawy). Z przepisu § 1 ust. 2 uchwały podjętej przez Senat Politechniki [...] [...] maja 2015 r. nr [...] w sprawie warunków i trybu rekrutacji na studia pierwszego i drugiego stopnia, profili kształcenia oraz form tych studiów na poszczególnych kierunkach, prowadzonych w roku akademickim 2016/2017 wynika wprost, że rekrutacja będzie prowadzona przez wydziały i kolegium, oddzielnie na studia prowadzone na różnych kierunkach studiów i formach studiów, na różnych profilach oraz poziomach kształcenia. Przepis § 1 ust. 3 tej uchwały Senatu stanowi zaś, że decyzje w procesie rekrutacji na studia podejmuje właściwa Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna albo Komisja Rekrutacyjna Kolegium. Od decyzji tych komisji przysługuje odwołanie do Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w roku akademickim 2016/2017, rekrutację na poszczególne kierunki studiów przeprowadzają właściwe dla danego kierunku Wydziałowe Komisje Rekrutacyjne. Jednocześnie wskazania wymaga, że w sytuacji, gdy ani ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym, ani powołana Uchwała Senatu Politechniki [...] z dnia [...] maja 2015 r. nie zawierają odrębnej regulacji w zakresie szczegółowych elementów decyzji, zastosowanie znajduje przepis art. 107 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzja powinna zawierać m.in. oznaczenie organu, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji (v. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 lutego 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 620/05, orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku decyzji organu kolegialnego, jakim jest Komisja Rekrutacyjna Wydziału [...], podpis powinien zostać złożony przez wszystkich członków tego organu. Decyzje organu kolegialnego, któremu powierzono wykonywanie kompetencji z zakresu przyjęcia na studia, stanowią bowiem decyzje wydane przez organ administracji w znaczeniu ustrojowym. W sytuacji, gdy ani ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym, ani Uchwała Senatu nr [...] nie zawierają regulacji stanowiącej upoważnienie do podpisania decyzji Wydziału [...] wyłącznie przez Przewodniczącego i Sekretarza tej Komisji, stwierdzić należy, że wydana została ona z naruszeniem przepisów o właściwości. Akta sprawy przedstawione przez organ Sądowi nie zawierają nadto żadnych protokołów, które wskazywałyby, że decyzję z dnia [...] lipca 2016 r. Komisja Rekrutacyjna wymienionego Wydziału podjęła w pełnym składzie. Pełnomocnik organu na rozprawie przed Sądem wskazał, że w skład Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej wchodzi od trzech do pięciu osób. Ustalenia co do naruszenia przepisów o właściwości (niepodpisania decyzji I instancji przez wszystkich członków Komisji Rekrutacyjnej [...]) nie zmienia okoliczność zastosowania przez organ wzoru decyzji określonego w załączniku nr [...] do zarządzenia nr [...] Rektora [...] (opublikowanego na stronie BIP PW). W aktach sprawy przesłanych Sądowi nie załączono odrębnego dokumentu (protokołu), który byłby podpisany przez wszystkich członków Komisji rekrutacyjnej [...], uczestniczących w wydaniu decyzji. W ocenie Sądu nie ma wątpliwości nadto, że Komisja Rekrutacyjna [...] rozstrzygnęła wyłącznie o odmowie przyjęcia skarżącego na pierwszy rok studiów na kierunku [...]. Zawarta w uzasadnieniu informacja, że kandydat nie mógł być przyjęty na pozostałe kierunki (w tym, co należy podkreślić, na kierunki studiów, na które rekrutację przeprowadzić powinna – wedle powołanej już Uchwały Senatu – Komisja Rekrutacyjna także innego Wydziału niż [...]), nie stanowiło rozstrzygnięcia o uprawnieniu strony. Tymczasem, Uczelniana Komisja Rekrutacyjna nie dostrzegając tego uchybienia, uchylając decyzję Komisji Rekrutacyjnej [...], orzekła jednocześnie co do istoty sprawy tak w zakresie przyjęcia strony na kierunek [...] na [...], jak i na inne kierunki, choć w tym zakresie nie została podjęta decyzja ani przez [...] ani przez Komisję Rekrutacyjną Wydziału [...]. Akta sprawy przedłożone przez organ Sądowi nie zawierają takich decyzji. Naruszona została tym samym przez organ odwoławczy zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą strona ma prawo do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy (tożsamej podmiotowo i przedmiotowo). Dodatkowo wskazania wymaga, że "Zasady i organizacja przyjęć na studia w Politechnice [...] w roku akademickim 2016/2017" ustalane przez Rektora (szczegóły organizacyjne działań rekrutacyjnych), o czym jest mowa w § 1 ust. 11 Uchwały Senatu nr [...], nie mogą regulować kwestii wydawania decyzji w procesie rekrutacji w sposób sprzeczny z postanowieniami wymienionej wyżej Uchwały Senatu, w tym w szczególności z jej § 1 ust. 2 i 3. Nadto, również w przypadku Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej [...] naruszone zostały przepisy o właściwości, albowiem, jak wynika z informacji zawartych na stronie BIP Politechniki [...], potwierdzonych przez pełnomocnika organu na rozprawie przed Sądem, w skład organu odwoławczego wchodzi siedem osób. Decyzja z dnia [...] października 2016 r. podpisana (i podjęta, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z posiedzenia z dnia [...] października 2016 r.) została natomiast przez czterech członków Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej. Z uwagi na to, że zaszły podstawy do stwierdzenia nieważności obu decyzji, przedwczesne było odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł, jak w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi (200 zł), opłatę skarbową od dokumentu pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty przejazdu pełnomocnika skarżącego (164 zł) i koszty zastępstwa procesowego (480 zł).