II SA/Wa 2251/18
WyrokWSA w Warszawie2019-05-27
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Góraj, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie przyznania renty specjalnej, jeśli wnioskodawca podnosi okoliczności, które były już przedmiotem rozstrzygnięcia w poprzedniej, ostatecznej decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania, gdy sprawa, której dotyczy wniosek, była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez organ administracji w formie ostatecznej decyzji. Odmowa taka jest uzasadniona na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., ponieważ ponowne rozpatrywanie tej samej sprawy skutkowałoby rażącym naruszeniem prawa i wadą nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył kolejny wniosek o przyznanie renty specjalnej, powołując się na trudną sytuację materialną, zdrowotną oraz doznane krzywdy i prześladowania przez ówczesne władze. Prezes Rady Ministrów odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia w ostatecznej decyzji z lutego 2018 r. Wnioskodawca zaskarżył to postanowienie, argumentując, że zachodzą przesłanki do przyznania mu renty. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2019 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania renty specjalnej oddala skargę
Zaskarżonym aktem Prezes Rady Ministrów, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 144, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.",, utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] sierpnia 2018 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania p. W. M., zwanemu dalej "Wnioskodawcą", świadczenia specjalnego.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano na następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:
- decyzją z [...] stycznia 2018 r. Prezes Rady Ministrów odmówił przyznania Wnioskodawcy renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (aktualnie opubl. w Dz.U. z 2018 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o emeryturach"; po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wobec złożonego wniosku decyzję tą utrzymano w mocy ostatecznym orzeczeniem z [...] lutego 2018 r.,
- Wnioskodawca ubiegał się uprzednio o przyznanie mu świadczenia specjalnego z uwagi na zły stan zdrowia i trudną sytuację materialną; wskazywał również, że w latach 80-tych ubiegłego wieku prowadził wraz z żoną działalność gospodarczą w branży cukierniczej w miejscowości S., a następnie w B.; działalność ta przynosiła duże zyski i dlatego Prokurator w B. oraz funkcjonariusz Policji zażądali haraczu, na płacenie którego Wnioskodawca nie wyraził zgody. "(...) Dlatego też policja i Prokuratura zaczęła nas niszczyć w ten sposób, że bezpodstawnie wystawiała nam mandaty, następnie zabrano mi prawo jazdy bezpodstawnie i później Komendant policji w B. nosił w kieszeni moje prawo jazdy ponad 7 dni i codziennie obiecywał że odda prawo jazdy tylko trzeba było zapłacić. Następnie policjant M. J. groził nam, że nas zburzy i spali naszą działalność i tak się stało, dlatego, że nie poddaliśmy się to w dniu [...].05.1994 r. ulegliśmy bardzo poważnemu wypadkowi komunikacyjnemu"; jak informował Wnioskodawca, w związku z tymi wydarzeniami, zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, a - z uwagi na zły stan zdrowia - w 1997 roku otrzymał świadczenie rentowe w tytułu wypadku przy prowadzeniu działalności gospodarczej i całkowitej niezdolności do pracy; Wnioskodawca ponadto wskazał, że przysłużył się Polsce ponieważ był i jest patriotą, nigdy nie służył komunistom, nie posiadał legitymacji partyjnej, chociaż wielokrotnie był do tego namawiany; w związku z jego postawą - jak twierdził - był niszczony w brutalny sposób przez prokuraturę, policję, usiłowano pozbawić go życia, stracił działalność gospodarczą oraz majątek,
- Wnioskodawca obecnie ponownie wystąpił o przyznanie mu renty specjalnej; we wniosku podniósł okoliczności będące już przedmiotem rozważań przy wydawaniu decyzji z [...] stycznia oraz [...] lutego 2018 r.; jednocześnie nie wskazał i nie udokumentował żadnych innych okoliczności, stanowiących przesłankę do uchylenia i zmiany decyzji ostatecznej; Wnioskodawca swoje wnioski o przyznanie mu świadczenia specjalnego motywował i motywuje trudną sytuacją materialną, zdrowotną oraz doznaniem krzywd i prześladowań przez ówczesne władze,
- wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ponowiono żądanie przyznania świadczenia specjalnego; przytoczono tam argumentację, przedstawianą w we wcześniejszych pismach,
- w myśl art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie wniosła osoba niebędącą stroną lub - z innych uzasadnionych przyczyn - postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania; przez inne, uzasadnione przyczyny, o których mówi powołany powyżej przepis, należy rozumieć sytuacje stanowiące oczywistą przeszkodę do wszczęcia postępowania - np. gdy:
- w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo
- w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub
- w przepisach prawa nie ma podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym,
- pomiędzy sprawą zakończoną decyzją z [...] lutego 2018 r. a aktualnie rozpoznawaną, zachodzi tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa, oparta na tej samej podstawie prawnej, faktycznej oraz na tożsamych żądaniach Wnioskodawcy; wniosek z [...] lipca 2018 r., chociaż przy użyciu innych sformułowań, to jednak wskazuje okoliczności wymienione już w postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją ostateczną; wydanie decyzji w sprawie już wcześniej rozstrzygniętej skutkowałby rażącym naruszeniem prawa.
W szeroko uzasadnionej skardze Wnioskodawca kwestionował stanowisko organu, dowodząc że - jego zdaniem - zachodzą przesłanki dla przyznania mu renty specjalnej. Opisał historię swojego życia, w tym przebieg pracy zawodowej i szereg zdarzeń, w których uczestniczył, a także trudną sytuacji ekonomiczną, w jakiej obecnie się znajduje - jest schorowany, wymaga opieki a świadczenia socjalne, jakie uzyskuje nie są wystarczające wobec konkretnych potrzeb.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).
Sąd zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Trafnie skonstatował organ brak możliwości rozpatrzenia, co do meritum, ponownego wniosku o przyznanie renty specjalnej. W uzasadnieniu skarżonego aktu wskazano wszystkie istotne uwarunkowania formalne i okoliczności faktyczne sprawy. Z uwagi na uprzednie, szczegółowe zreferowanie stanowiska organu, ponowne przytaczanie jego argumentacji byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną.
Odnosząc się do zawartego w skardze stanowiska Wnioskodawcy, wypada jedynie ponownie wskazać, że przedmiotem niniejszego postępowania - zakończonego wydaniem zaskarżonego postanowienia - nie jest ocena, czy - wobec podnoszonych przez Skarżącego we wniosku a następnie w skardze okoliczności - powinna zostać przyznana renta specjalna, w myśl art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach. Na tym koncentrują się w istocie zarzuty skargi. Jednak zagadnieniem istotnym na tym etapie (oceny, czy postępowanie może być w ogóle wszczęte) jest wyłącznie to, czy dana sprawa była wcześniej przedmiotem rozpatrywania przez organ administracji (tu: Prezesa Rady Ministrów). Ta kwestia legła bowiem u podstaw wydanie orzeczenia o odmówię wszczęcia postępowania, wobec treści art. 61a K.p.a.
W tym kontekście należy jedynie wskazać że zdarzenia czy warunki, w których Wnioskodawca upatruje przesłanki do przyznania mu renty specjalnej były już przedmiotem oceny. W kolejnym wniosku nie powołano żadnych nowych okoliczności, które mogłyby przemawiać za przyznaniem tego świadczenia. W takiej sytuacji uzasadniona była odmowa wszczęcia postępowania wobec danego wniosku. W przeciwnym wypadku przedmiotem rozważania byłaby ponownie ta sama sprawa. Wydane w takim przypadku orzeczenie, co do meritum, byłoby dotknięte wadą nieważności - w myśl art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.
Sąd nie spostrzegł wobec argumentacji skargi lub z urzędu wad w zaskarżonym akcie, które przemawiałyby za jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Musiał więc skargę oddalić.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło