II SA/Wa 2252/16

WyrokWSA w Warszawie2017-07-06

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Piotr Borowiecki, Maria Werpachowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca wydanie decyzji z naruszeniem prawa, wydana po upływie dziesięcioletniego terminu od doręczenia decyzji, może zostać uchylona, czy też należy ją utrzymać w mocy, stwierdzając jedynie naruszenie prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli od daty doręczenia decyzji upłynął dziesięcioletni termin, nie można stwierdzić jej nieważności, nawet jeśli istnieją ku temu podstawy. W takiej sytuacji organ powinien wydać decyzję stwierdzającą wydanie decyzji z naruszeniem prawa, wskazując jednocześnie okoliczności uniemożliwiające stwierdzenie nieważności. Taka decyzja nie usuwa wadliwej decyzji z obrotu prawnego, ale może stanowić podstawę do roszczeń odszkodowawczych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.C. na decyzję Ministra Obrony Narodowej utrzymującą w mocy decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP. Decyzje te stwierdzały, że wcześniejsze decyzje dotyczące przyznania dodatku specjalnego zostały wydane z naruszeniem prawa, jednakże z uwagi na upływ dziesięcioletniego terminu, nie można było stwierdzić ich nieważności. Skarżący kwestionował prawidłowość tych rozstrzygnięć, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. oraz P.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Piotr Borowiecki, Maria Werpachowska (spr.), Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2017 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa – oddala skargę – Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] na podstawie art. 127 § 1 i 2 oraz 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania [...] w [...] K. C. utrzymał w mocy decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. stwierdzającą, że decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., jednakże wskutek upływu dziesięcioletniego terminu o którym mowa w art. 156 § 2 k.p.a., nie można stwierdzić jej nieważności. W uzasadnieniu organ stwierdził, że K. C. - na podstawie decyzji nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2001 r. - został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 lipca 2001 r. Po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej - na wniosek skarżącego - Dowódca J.W. [...] wszczął postępowanie w przedmiocie ustalenia prawa do dodatku specjalnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. Dowódca J.W. [...] odmówił przyznania K. C. dodatku specjalnego w wysokości 34% uposażenia bazowego, stwierdzając, iż w obrocie prawnym pozostaje rozkaz dzienny nr [...] Szefa Logistyki - Zastępcy Dowódcy [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. przyznający dodatek specjalny w wymiarze 34% uposażenia bazowego. W związku z brakiem dowodów stwierdzających uchylenie przedmiotowego rozkazu - uprawnienie do dodatku specjalnego powinno być realizowane w oparciu o rozkaz dzienny nr [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. - działając jako organ II instancji - utrzymał w mocy decyzję Dowódcy J.W. [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. W dniu 13 września 2007 r. skarżący wystąpił do Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego o stwierdzenie nieważności decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Dowódca [...] Okręgu Wojskowego odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Decyzja stała się przedmiotem odwołania skarżącego do Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, który - decyzją nr [...] z dnia [...] września 2008 r. utrzymał ją w mocy. W dniu 7 sierpnia 2009 r. K. C. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] września 2008 r. Po przekazaniu sprawy do rozpatrzenia, zgodnie z właściwością, Szefowi Sztabu Generalnego WP, organ ten wydał decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r., w której odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Decyzja Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. stała się przedmiotem odwołania do Ministra Obrony Narodowej, który po jej rozpatrzeniu, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Sztabu Generalnego i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Minister Obrony Narodowej, wskazał, iż decyzja którą odmówiono stronie prawa do dodatku specjalnego, tj. decyzja nr [...] Dowódcy J.W. [...] z dnia [...] listopada 2004 r. jest wewnętrznie sprzeczna. Ponadto podniósł, że w związku z uznaniem, iż w obrocie prawnym pozostaje rozkaz dzienny nr [...] Szefa Logistyki - Zastępcy Dowódcy [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. - Dowódca J.W. [...] winien orzec o umorzeniu postępowania, a nie podejmować rozstrzygnięcie merytoryczne. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Szef Sztabu Generalnego WP decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. stwierdził nieważność decyzji Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych nr [...] z dnia [...] września 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., stwierdzając, iż Dowódca J.W. [...], który wydał decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r., winien orzec o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Równocześnie w toku postępowania wszczętego na skutek wniosku [...] K. C. z dnia [...] października 2013 r., Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych wydał decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., w której stwierdził nieważność decyzji nr [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] Dowódcy J.W. [...] z dnia [...] listopada 2004 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzje, o których stwierdzenie nieważności wniosła strona - zawierają wady uzasadniające jej żądanie. Pismem z dnia 4 lutego 2014 r. K. C. wniósł - do Szefa Sztabu Generalnego WP - odwołanie od decyzji Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. W dniu 4 kwietnia 2014 r. Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, za pośrednictwem którego odwołanie zostało wniesione, przekazał je zgodnie z właściwością Dowódcy Generalnemu Rodzajów Sił Zbrojnych. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., uchylił decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując, że organ ten nie uzasadnił w należyty sposób, z jakich przyczyn żądanie strony - w zakresie uznania, iż zaskarżone decyzje zawierają wady, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1 i 7 k.p.a. - nie zostało uwzględnione. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Szef Inspektoratu Wsparcia Sil Zbrojnych wydał decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., w której stwierdził nieważność decyzji nr [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] Dowódcy J.W. [...] z dnia [...] listopada 2004 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż obie ww. decyzje dotknięte są wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a, tj. wydano je w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. K. C. w dniu [...] sierpnia 2014 r. wniósł do Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych odwołanie od powyższej decyzji Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji Dowódca Generalny wskazał, że w związku z uchyleniem decyzji Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych nr [...] z dnia [...] września 2008 r. oraz decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., rozpatrzeniu winien podlegać wniosek strony z dnia 13 września 2007 r. Do rozpatrzenia ww. wniosku jednak nie doszło, natomiast rozpatrywano - zgodnie z treścią decyzji nr [...] Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] lipca 2014 r. - wniosek strony z dnia 18 października 2013 r. Zdaniem organu podjęcie sprawy z późniejszego wniosku strony, tj. z dnia 18 października 2013 r., w którym żądanie strony było tożsame z żądaniem zawartym we wcześniejszym wniosku, należało uznać za wadę powodującą konieczność uchylenia decyzji Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Zgodnie z doktryną prawa administracyjnego, późniejszy wniosek - z tożsamym żądaniem strony - winien zostać pozostawiony bez rozpatrzenia. Mając na uwadze zapatrywania organu II instancji zawarte w decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., Szef Sztabu Generalnego WP, jako właściwy organ I instancji, rozpatrzył wniosek [...] K. C. z dnia [...] września 2007 r., pozostawiając jednocześnie bez rozpoznania wniosek z dnia 18 października 2013 r. Dalej organ wskazał, że w wyniku rozpatrzenia wniosku z dnia 13 września 2007 r., decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Szef Sztabu Generalnego WP stwierdził, że decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. oraz poprzedzająca ją decyzja nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku specjalnego w wysokości 34% uposażenia bazowego, zostały wydane z naruszeniem prawa, jednakże z uwagi na upływ 10 - letniego okresu przewidzianego w art. 156 § 2 k.p.a. - nie stwierdził ich nieważności. W uzasadnieniu wskazał, że kwestionowane decyzje zawierają wadę, która uzasadnia stwierdzenie ich nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. albowiem dotyczą sprawy, w której zachodzi tożsamość podstawy prawnej i faktycznej oraz adresata - rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną. Zwrócono również uwagę, że Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., uchylił decyzję nr [...] Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] października 2013 r. i stwierdził, iż rozkaz dzienny Szefa Logistyki - Zastępcy Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego nr [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. został wydany z naruszeniem przepisów o właściwości, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., jednakże wskutek upływu dziesięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 156 § 2 k.p.a., nie można stwierdzić jego nieważności. Podkreślono zatem, że odstąpienie od stwierdzenia nieważności decyzji i ograniczenie się do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa oznacza pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji i prowadzi do utrzymania skutków prawnych, które decyzja wywołała. K. C. od powyższej decyzji złożył odwołanie do Ministra Obrony Narodowej. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez powołanie się Szefa Sztabu Generalnego WP na nieudowodnione fakty - co do przebiegu jego zawodowej służby wojskowej, a także art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), poprzez wydanie jej wbrew wskazaniom zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie sygn. akt II SA/Wa 578/15 - co naruszyło również art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. albowiem na (ówczesnym) etapie postępowania, organ który ją wydał, nie był właściwy. Podniósł również naruszenie art. 15 k.p.a., poprzez niewykonanie w skarżonej decyzji zaleceń wskazanych w decyzji Dowódcy Generalnego RSZ nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Zarzucił ponadto naruszenie art. 20, art. 139 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez powielenie w niej istoty decyzji nr [...] Szefa Inspektoratu Wsparcia SZ z dnia [...] lipca 2014 r. oraz rażące naruszenie art. 14 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na wydaniu jej po wniesieniu przez niego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dowódcy Generalnego RSZ nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., a więc w czasie gdy to sąd administracyjny był właściwy do jej prowadzenia. Minister Obrony Narodowej po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] maja 2015 r. W uzasadnieniu stwierdził, że zarówno decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., jak również poprzedzająca ją decyzja nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku specjalnego w wysokości 34% uposażenia bazowego, zostały wydane z naruszeniem prawa albowiem dotyczyły sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, tj. rozkazem dziennym nr [...] Szefa Logistyki - Zastępcy Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] grudnia 1997 r. (nie ma przy tym znaczenia, że Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. uchylił decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] października 2013 r. i stwierdził, iż przedmiotowy rozkaz dzienny nr [...] Szefa Logistyki - Zastępcy Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] grudnia 1997 r. został wydany z naruszeniem przepisów o właściwości albowiem jednocześnie stwierdził, iż wskutek upływu 10 - letniego terminu, o którym mowa w art. 156 § 2 k.p.a., nie można stwierdzić jego nieważności. Rozkaz ten pozostaje zatem nadal w obrocie prawnym i prowadzi do utrzymania skutków prawnych nim wywołanych. Prawidłowo zatem organ I instancji przyjął, że pomimo, iż decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., jak również poprzedzająca ją decyzja nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w [...] wydane zostały z naruszeniem prawa, to ze względu na upływ 10 - letniego okresu przewidzianego w art. 156 § 2 k.p.a. - nie można stwierdzić jej nieważności. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez powołanie się Szefa Sztabu Generalnego WP na nieudowodnione fakty - co do przebiegu jego zawodowej służby wojskowej, Minister Obrony Narodowej wskazał, że pomimo, iż w skarżonej decyzji błędnie podano pozostawanie K. C. w dyspozycji Komendanta [...] - przebieg jego zawodowej służby wojskowej nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Za całkowicie chybiony organ uznał zarzut naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez wydanie jej wbrew wskazaniom zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2015 r., wydanego w sprawie sygn. akt II SA/Wa 578/15 albowiem w orzeczeniu tym Sąd nie zawarł żadnych wytycznych. Za niezasadny również uznał zarzut naruszenia art. 20, art. 139 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez powielenie - istoty decyzji nr [...] Szefa Inspektoratu Wsparcia SZ z dnia [...] lipca 2014 r. albowiem Szef Sztabu Generalnego WP po rozpoznaniu sprawy, doszedł do podobnych wniosków do jakich doszedł Szef Inspektoratu Wsparcia SZ wydając decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi K. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł jej uchylenie oraz o przyznanie od organu odszkodowania za przewlekłe prowadzenie sprawy. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zarówno zaskarżona jak i utrzymana nią w mocy decyzja Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] maja 2015 r. zawierają wady wynikające z art. 156 § 1 pkt 1 i 7 k.p.a. Podniósł też, że obie decyzje pierwotne zostały wydane z naruszeniem co najmniej art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. tym samym zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja tożsama co do istoty z uchyloną decyzją Szefa Inspektoratu wsparcia Sił Zbrojnych nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. rażąco narusza art. 156 § 1 k.p.a. wraz z art. 146 § 2 k.p.a. Dalej skarżący zarzucił naruszenie przez organ art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie wytycznych zawartych w wyroku sygn. akt II SA/WA 578/15 z dnia 10 grudnia 2015 r., a w szczególności, że Sąd wskazał, że wadą uzasadnienia organ II instancji jest niewytknięcie organowi I instancji nienależytego wyjaśnienia sprawy w odniesieniu do jej przedmiotu. Wskazał też, że zaskarżona decyzja narusza również art. 10 k.p.a., gdyż jego niezastosowanie w sprawie uniemożliwiło wypowiedzenie się co do braku dowodów w kwestii niewłaściwości Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego oraz Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację prawną jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracyjnej publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawa. Skarga badana z uwzględnieniem powyższych regulacji, nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sprawy sprowadzała się do oceny czy istniały podstawy do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji oraz czy z uwagi na istniejące ograniczenia należało orzec, że wydana została z naruszeniem prawa. Możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od reguły poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej rozstrzygającej o prawach strony. Zgodnie z art. 16 § 1 zdanie pierwsze k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Reguła trwałości rozstrzygnięć administracyjnych służy realizacji istotnych wartości, jakimi są ochrona porządku prawnego, stabilności obrotu prawnego, zaufania do organów państwa i samego prawa, a przede wszystkim – ochrona praw nabytych (zob. M. Zdyb, J. Stelmasiak, Zasady ogólne kodeksu postępowania administracyjnego, Lublin 1999, s. 116). W doktrynie podkreśla się, że ustawodawca wychodzi z uzasadnionego praktycznie założenia, że pomijanie w sferze normatywnej wszelkich skutków prawnych wadliwej decyzji może prowadzić do niekorzystnych następstw społeczno-ekonomicznych, i dlatego przewidział możliwość następczej akceptacji niektórych skutków wadliwej decyzji (zob. M. Kamiński, Nieważność decyzji administracyjnej. Studium teoretyczne, Warszawa-Kraków 2006, s. 243.). Reguła trwałości decyzji nie ma charakteru bezwzględnego. Uchylenie lub zmiana decyzji, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w wypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Uzasadnieniem konstrukcji prawnych, których celem jest wyeliminowanie z obrotu wadliwej decyzji, jest konstytucyjna zasada praworządności (legalizmu), która odnosi się też do działalności orzeczniczej organów administracji publicznej. Rezultatem zastosowania takich konstrukcji jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a co najmniej eliminacja stanu niezgodnego z prawem. Bezpośrednim rezultatem stwierdzenia nieważności decyzji jest zniesienie wynikającego z niej stanu niezgodności z prawem, który ma charakter kwalifikowany, tj. opisany w art. 156 § 1 k.p.a. Organ stosując tryb stwierdzenia nieważności decyzji nie rozpoznaje w nim merytorycznie sprawy, ale działa kasatoryjnie. W art. 156 § 2 k.p.a. przewidziano dwa ograniczenia (przesłanki negatywne) stwierdzenia nieważności decyzji: nieodwracalne skutki prawne i upływ czasu. Negatywna przesłanka nieodwracalnych skutków prawnych dotyczy stwierdzenia nieważności ze wszystkich przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Odnosi się przy tym do skutków prawnych a nie faktów. W wyroku z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1884/12 (Lex nr 1450707) NSA stwierdził, że "Pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych, o którym mowa w art. 156 § 2 k.p.a., należy rozpatrywać wyłącznie w płaszczyźnie prawa obowiązującego, nie nawiązującego do sfery faktów. Do oceny skutków decyzji administracyjnej, dotkniętą wadą dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności, jest prawnie obojętne, czy istnieją faktyczne możliwości cofnięcia następstw wykonania decyzji". Drugie ograniczenie przewidziane w art. 156 § 2 k.p.a. powoduje, że w razie upływu dziesięciu lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji nie może nastąpić stwierdzenie jej nieważności, mimo że istnieją przesłanki (wady) wymienione w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a., a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Wówczas organ rozpoznający sprawę wydaje zgodnie z art. 158 k.p.a. decyzję, która stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, a ponadto wskazuje okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Nie następuje wyeliminowanie wadliwej decyzji z obrotu. W istocie upływ czasu nie jest negatywną przesłanką wszczęcia postępowania, lecz podjęcia decyzji o stwierdzeniu nieważności. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa nie usuwa z obrotu prawnego wadliwej decyzji, ale daje podstawę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym na drodze sądowej – obecnie na podstawie art. 417 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Przypomnieć należy, że w obrocie prawnym pozostawał rozkaz personalny Szefa Logistyki Zastępcy Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...] przyznający skarżącemu dodatek specjalny w wysokości 34% kwoty należnego uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego. Natomiast decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. Dowódca Jednostki Wojskowej [...], wydaną na wniosek skarżącego, odmówił przyznania K. C. dodatku specjalnego w wymiarze 34% uposażenia bazowego z powołaniem się na powyższy rozkaz personalny. W wyniku złożonego odwołania decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. Skarżący złożył dwa wnioski jeden z dnia 13 września 2007 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. Dowódca [...] Okręgu Wojskowego decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Po rozpoznaniu odwołania K. C. od przedmiotowej decyzji Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją nr [...] z dnia [...] września 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Drugi wniosek skarżącego z dnia 18 października 2013 r. był tożsamy z wnioskiem z dnia 13 września 2007 r., bowiem dotyczył stwierdzenia nieważności tych samych decyzji co wniosek z dnia 13 września 2007 r., tj. decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] Równocześnie wnioskiem z dnia 7 sierpnia 2009 r. skarżący wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności decyzji Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych nr [...] z dnia [...] września 2008 r. wraz z utrzymaną nią w mocy decyzją Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] czerwca 2008 r. wydanych po rozpatrzeniu wniosku z dnia 13 września 2007 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania nadzorczego Szef Sztabu Generalnego WP decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. stwierdził nieważność decyzji Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych nr [...] z dnia [...] września 2008 r. wraz z poprzedzającą ją decyzją Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego, a Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Prawidłowość tej decyzji została potwierdzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 4 października 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1010/13 oddalił skargę wniesioną na decyzję Ministra Obrony Narodowej. Prawidłowo zatem organ uznał, że wyeliminowanie z obrotu prawnego obu wyżej wskazanych decyzji spowodowało konieczność rozpoznania wniosku z 13 września 2007 r., co z kolei było podstawą uchylenia decyzji Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. wydanej na wniosek skarżącego z dnia 18 października 2013 r. przez Dowódcę Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych decyzją nr [...] z [...] listopada 2014 r. W konsekwencji Szef Sztabu Generalnego WP decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. stwierdził, że decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] nr [...] z [...] stycznia 2005 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. [...] została wydana z naruszeniem prawa – art. 156 § pkt 3 k.p.a., gdyż dotyczyła sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją. Zaskarżoną decyzją (będącą przedmiotem skargi) nr [...] z dnia [...] października 2016 r. Minister Obrony Narodowej utrzymał ją w mocy. Sąd stwierdza, że decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] listopada 2004 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości - art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem organ, który ją wydał nie był przełożonym skarżącego. Nadto w obrocie prawnym funkcjonowało ostateczne rozstrzygnięcie - rozkaz personalny Szefa Logistyki Zastępcy Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...] przyznający skarżącemu dodatek specjalny w wysokości 34% kwoty należnego uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego, zatem z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Należało zatem ustalić, czy spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 156 § 2 k.p.a., tj. czy od daty doręczenia upłynęło 10 lat. W aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia przedmiotowej decyzji. Dowodem takim nie dysponuje również skarżący, bowiem dwukrotnie zobowiązany do wyjaśnienia daty doręczenia pozostawił wezwania bez odpowiedzi. Skoro jednak skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności to należy uznać, iż decyzja ta została mu doręczona. W świetle tych okoliczności Sąd przyjął za uprawnione stanowisko organu, że datą doręczenia decyzji jest data jej wydania, tj. [...] stycznia 2005 r. Tym samym upłynął dziesięcioletni termin przewidziany we wskazanym wyżej przepisie. Nadmienić należy, że w obrocie prawnym pozostaje też rozkaz personalny Szefa Logistyki Zastępcy Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...] przyznający skarżącemu dodatek specjalny w wysokości 34% kwoty należnego uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego, bowiem Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. stwierdził, że wydany został z naruszeniem prawa - przepisów o właściwości art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., jednakże wskutek upływu dziesięcioletniego terminu nie można stwierdzić jego nieważności. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że organ ustalił iż obie pierwotne decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 1 i 3 k.p.a. Oznacza to, że co do zasady organ podzielił pogląd skarżącego. Minister Obrony Narodowej nie mógł naruszyć art. 146 § 2 k.p.a., bowiem postępowanie toczyło się w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji, a nie w trybie wznowienia postępowania. Nie jest też trafny zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokiem z dnia 10 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 578/15 oddalił skargę na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] wobec uznania, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, tym samym uznał przedmiotową decyzję za prawidłową. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, że organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło