II SA/Wa 2253/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 marca 2005 r. sprawy ze skargi E. I. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę - Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] września 2004 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] lipca 2004 r. odmawiającą p. E. I. przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu podał, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wymienione w powołanym art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, uzasadniające przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie p. E. I. podniosła, że legitymuje się ponad 21-letnim okresem składkowym i obecnie, z uwagi na zły stan zdrowia, jest całkowicie niezdolna do pracy zarobkowej. Wyjaśniła, że wprawdzie w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem całkowitej niezdolności do pracy nie ma udokumentowanego 5-letniego okresu składkowego, ale - jej zdaniem - nie spełnienie tego warunku było wynikiem szczególnych okoliczności, o których mowa w art. 83 ust. 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Mianowicie w latach 1990 i 1991 chorowała, kilkakrotnie była hospitalizowana. Z uwagi na pogarszający się stan zdrowia i wymagania stosowanej kuracji zmuszona była do zmiany pracy, na pracę spokojną, bezstresową, w niepełnym wymiarze godzin. Podjęła pracę na umowę zlecenie, umowę o dzieło. Liczyła, że z chwilą uzyskania poprawy stanu zdrowia podejmie ponownie stałą pracę na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze godzin. Sytuacja na rynku pracy uległa jednak radykalnej zmianie, powstało duże bezrobocie i silna konkurencja ludzi młodych z wyższym wykształceniem. Obecnie nie ma żadnych możliwości uzyskania stałego zatrudnienia, tym bardziej, że jej stan zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu i od sierpnia 2000 r. uznana została za całkowicie niezdolną do pracy zarobkowej. Jej zdaniem stan całkowitej niezdolności do pracy powstał znacznie wcześniej, ale dopiero w sierpniu 2000 r. została pacjentką Specjalistycznej Przychodni [...] i od tej daty istnieje dokumentacja lekarza. Musi stale korzystać z [...]. Podkreśliła, że jedynym źródłem stałego dochodu jest przyznany do listopada 2006 r. przez Ośrodek Pomocy Społecznej zasiłek wyrównawczy w wysokości 361 zł miesięcznie. Na tej podstawie wniosła o przyznanie prawa do świadczenia w drodze wyjątku. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi wnosił o oddalenie skargi, a w uzasadnieniu powołał się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 83 ust. 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe, gdy zostały spełnione łącznie - przez wnioskodawcę następujące warunki: ” jest lub był osobą ubezpieczoną, ” nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, ” nie może podjąć pracy zarobkowej z uwagi na zły stan zdrowia lub wiek, ” nie ma niezbędnych środków utrzymania. Niespełnienie nawet jednego z wymienionych warunków wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W rozpoznawanej sprawie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo ustalił, że skarżąca w latach 1991-2002 nie wykonywała żadnej działalności objętej ubezpieczeniem, choć nie istniały wówczas przeszkody uniemożliwiające jej pracę. Powodem, dla których skarżąca nie posiada odpowiedniego okresu ubezpieczenia w ostatnim dziesięcioleciu przed powołaniem całkowitej niezdolności do pracy, nie były okoliczności szczególne, o których mowa w powołanym art. 83 ust. 1, lecz zachowanie skarżącej, która w tym okresie pracowała na podstawie umowy zlecenie lub umowy o dzieło, bez korzystania z możliwości dobrowolnego ubezpieczenia z tytułu takiego zatrudnienia. Był to jej wybór, nie zaś okoliczności, na które nie miała wpływu. Fakt, że w tym okresie zatrudnienie na podstawie umowy o dzieło lub zlecenie nie było objęte obowiązkowym ubezpieczeniem nie oznacza, że okres takiego zatrudnienia może zostać zaliczony do okresu składkowego, skoro nie odprowadzono od nich składek ubezpieczenia. Zgodnie z ustaleniami lekarza orzecznika brak przesłanek, do uznania, że przed sierpniem 2001 r. skarżąca była z uwagi na ówczesny stan zdrowia, choćby częściowo niezdolna do pracy zarobkowej. Podkreślić należy, że sama trudna sytuacja materialna skarżącej nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, nie jest to bowiem świadczenie socjalne, przyznawane stosownie do potrzeb wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę p. E. I., oddalił.