II SA/Wa 2253/16

WyrokWSA w Warszawie2017-05-18

Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Iwona Dąbrowska, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego policjantowi została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jeśli interpretacja przepisów dotyczących posiadania lokalu mieszkalnego w miejscowości służby lub pobliskiej jest niejednoznaczna?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy bezpodstawnie stwierdziły nieważność decyzji przyznającej pomoc finansową. Stwierdzenie nieważności decyzji wymaga rażącego naruszenia prawa, a w niniejszej sprawie występowała rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych co do interpretacji przepisów dotyczących prawa do pomocy finansowej dla policjantów, co wykluczało oczywiste i rażące naruszenie prawa przez organ I instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.C. na decyzję Komendanta Głównego Policji, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji przyznającej M.C. pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego. Organ I instancji przyznał pomoc, jednak organ II instancji uznał, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ M.C. posiadał lokal mieszkalny zaspokajający jego potrzeby mieszkaniowe w dniu złożenia wniosku. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów ustawy o Policji oraz naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz M.C. kwotę 497 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. sprawy ze skargi M.C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa finansowego na uzyskanie lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz M.C. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) oraz art. 94 ust. 1, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355 ze zm.) decyzją nr [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], orzekającą stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. w sprawie przyznania Panu M. C. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w kwocie 13.848,00 zł. W uzasadnieniu podniesiono, że: M. C. jest funkcjonariuszem Komendy Powiatowej Policji w [...]. W dniu [...] października 2015 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego położonego na [...] w [...]. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. Komendant Powiatowy w [...] przyznał zainteresowanemu pomoc na wskazany we wniosku cel. Organ przypomniał, że uprawnienia policjanta do pomocy finansowej zostały określone w rozdziale 8 ustawy o Policji oraz w rozporządzeniu MSWiA z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji - policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień. Natomiast art. 94 ust. 1 mówi, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość. Wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, iż przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, przysługuje pomoc finansowa. Co oznacza, że pomoc finansowa przysługuje policjantowi w służbie stałej, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale i posiada prawo do lokalu mieszkalnego. W myśl § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. - ustalenia uprawnień policjanta do pomocy finansowej dokonuje się na dzień złożenia wniosku. Ocena, czy funkcjonariusz spełnia przesłanki do pomocy finansowej powinna uwzględniać stan na dzień wszczęcia postępowania, tj. na dzień złożenia wniosku o przyznanie ww. pomocy. Ocena ta winna polegać na zbadaniu, czy w dacie złożenia wniosku, funkcjonariusz miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, tzn. czy posiadał lokal mieszkalny lub dom nadający się do zamieszkania w zakresie odpowiadającym co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OPS 7/08) i czy położony jest w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej. Należy zaznaczyć, iż prawo policjanta do lokalu jest wyraźne powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej uprawnionego funkcjonariusza. Omawiane uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego, względnie pomocy finansowej na cele mieszkaniowe, nie mogą być interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nie przydziela się policjantowi w następujących sytuacjach: 1) w razie skorzystania z pomocy finansowej; 2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy; 3) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu. Zarówno więc prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, jak i pomoc finansowa udzielona na cel wskazany w art. 94 ust. 1 ustawy, nie przysługują policjantowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wiązać zatem należy tylko z sytuacją, w której policjant spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a takiego lokalu nie otrzymał (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt SA/Wa 1851/13). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że lokal położony w [...] na [...] faktycznie na dzień zakupu wymagał remontu i nie nadawał się do zamieszkiwania. Nie mniej jednak po dokładnej analizie przedłożonych rachunków, w ocenie organu orzekającego, kapitalny remont przedmiotowego mieszkania został przeprowadzony na przełomie maja-sierpnia 2015 r. W późniejszym okresie wykonywane były prace wykończeniowe (m.in. montaż kuchni, itp.). Organ uznał, że prace te nie stanowiły przeszkody do zamieszkania w lokalu i że przedmiotowy lokal na dzień złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej zaspokajał potrzeby mieszkaniowe zainteresowanego. Ponadto zwrócił uwagę na fakt, że sam zainteresowany we wniosku z dnia [...] października 2016 r. wskazał, że zamieszkał w przedmiotowym mieszkaniu w dniu [...] października 2015 r. W późniejszej korespondencji wskazał, że zameldował się w dniu [...] października 2016 r. i faktycznie w tym dniu zamieszkał w przedmiotowym mieszkaniu wraz z rodziną. Organ zauważył, że faktu zameldowania nie należy utożsamiać z faktem zamieszkania, są to dwa zdarzenia, które nie muszą się łączyć. Policjant przedłożył dokument potwierdzający zameldowanie, natomiast informacje na tematy zamieszkania są rozbieżne i nie są poparte żadnym dowodem. Dlatego też organ I instancji za dzień zamieszkania i jednoczesnego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych uznał dzień wskazany we wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej, tj. dzień [...] października 2015 r. Odnosząc się do wystąpienia skarżącego, organ orzekający zgodził się ze stanowiskiem strony odnośnie daty wystąpienia o przyznanie pomocy finansowej. Wskazał, że żaden przepis nie narzuca terminu, w jakim funkcjonariusz powinien złożyć wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Jednak podkreślił fakt, że pomoc finansowa nie jest świadczeniem przysługującym z urzędu, lecz na wniosek strony. Dopiero po złożeniu wniosku wraz z wymaganą dokumentacją można prowadzić postępowanie w sprawie ustalenia prawa do przyznania pomocy. A zatem kwestia, czy dany funkcjonariusz spełnia przesłanki do otrzymania takiego świadczenia, może być rozważana dopiero po zgłoszeniu roszczenia, a nie na dzień nabycia domu (lokalu) (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2021/12). Organ podkreślił, że zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych - prawo do pomocy finansowej przysługuje tylko tym funkcjonariuszom Policji w służbie stałej, którzy spełniają dodatkową przesłankę, jaką są niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Oznacza to, iż do czasu, gdy spełniona jest merytoryczna przesłanka, uzasadniająca przyznanie pomocy finansowej w ramach zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, tak długo może być złożony przedmiotowy wniosek. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ stwierdził, że na dzień złożenia wniosku w sprawie pomocy finansowej zainteresowany posiadał lokal zgodny z przysługującymi normami, położony w miejscu pełnienia służby (miejscowości pobliskiej) i nadający się do zamieszkania, tym samym lokal w pełni zaspokajał potrzeby mieszkaniowe policjanta i w związku z tym zainteresowany nie posiadał prawa do przyznania mu lokalu mieszkalnego, a co za tym idzie również nie posiadał prawa do pomocy finansowej. Zatem w ocenie organu II instancji, decyzja Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2016 r., przyznająca pomoc finansową Panu M. C., została wydana z rażącym naruszeniem prawa i zasadnym było wyeliminowanie jej na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. z obrotu prawnego, poprzez stwierdzenie jej nieważności. W dniu 20 listopada 2016 r. skargę na powyższą decyzję złożył M. C. Zarzucił on zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 88 ust. 1, w zw. art. 94 ust. 1 oraz art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji - poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na przyjęciu, że z uwagi na fakt posiadania przez skarżącego lokalu mieszkalnego w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej skarżącemu nie przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu, podczas gdy w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej lokal mieszkalny należący do skarżącego nie nadawał się do zamieszkania w zakresie odpowiadającym, co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej, a zatem skarżący faktycznie nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż w chwili składania wniosku skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, podczas gdy przedmiotowy lokal, z uwagi na brak wyposażenia nie nadawał się do funkcjonowania w nim rodziny, a przede wszystkim do zaspokajania podstawowych potrzeb rodziny; 3) art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez nierówne traktowanie przez władzę publiczną, w postępowaniu zmierzającym do uzyskania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego funkcjonariuszy Policji, znajdujących się z uwagi na fakt pełnienia służby w analogicznej sytuacji prawnej, polegającej na odmowie udzielenia skarżącemu pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego wyłącznie z uwagi na złożenie przez niego wniosku po dacie zamieszkania w lokalu, mimo iż z żadnych przepisów powszechnie obowiązującego prawa nie wynika, aby okoliczność tego rodzaju stanowiła negatywną przesłankę ubiegania się o ww. pomoc finansową. Zdaniem skarżącego, w sprawie istnieją wątpliwości, co do tego, jak rozumieć kwestie posiadania lokalu mieszkalnego na dzień składania wniosku, a więc organ powinien te wątpliwości wziąć pod uwagę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje, wydawane przez organy administracji publicznej, pod względem ich zgodności z prawem, badając, czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy w stanie faktycznym i prawnym, istniejącym w dniu wydania decyzji, organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Na wstępie dalszych rozważań na podkreślenie zasługuje, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Pewność obrotu wymaga, aby decyzje administracyjne były stabilne i aby można było je wzruszyć tylko w nadzwyczajnych sytuacjach i z ważnych powodów. Wszelkie wątpliwości co do ustaleń, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa należy zaś rozstrzygać na korzyść legalności zaskarżonej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 1999 r., sygn. akt IV SA 1342/98, dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem https:// cbois.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wymaga natomiast wykazania, że decyzja ostateczna wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić również należy, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem w nowej sprawie, w której zadaniem organu jest wyłącznie wyjaśnienie kwestii, czy w sprawie wystąpiły, określone enumeratywnie w przepisie art. 156 § 1 K.p.a., przesłanki nieważności. Nie jest on natomiast władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się powszechnie, że rażące naruszenie prawa to wada oczywista i niedająca się pogodzić ze standardami państwa prawa, tkwiąca w samej decyzji. Rażące naruszenie prawa to naruszenie tzw. kwalifikowane, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, oczywiste, czyli takie, które stanowi zaprzeczenie stanu prawnego istotnego z punktu widzenia danego rozstrzygnięcia. Przy czym chodzi o stan prawny w zakresie jego obowiązywania i interpretacji niewątpliwy, niepozwalający i nierodzący rozbieżności w wykładni. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1710/07 (CBOSA), cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu przez ich proste zestawienie ze sobą, przy czym nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, a o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny; charakter tego naruszenia powoduje, iż owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Można zatem powiedzieć, że w przypadku badania tej przesłanki nieważności decyzji ocena poprawności zastosowania przepisu prawa jest łagodniejsza niż w przypadku oceny dokonywanej w toku instancji, która to ocena nie jest oceną sensu stricte, bo organ odwoławczy rozpatruje każdą sprawę merytorycznie w jej całokształcie, a nie dokonuje kontroli legalności decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1383/10, CBOSA). Przeto nie jest rażącym naruszeniem prawa błędna wykładnia danego przepisu (por. J. Borkowski /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego z komentarzem pod red. B. Adamiak i J. Borkowskiego, Warszawa 1998 r., str. 810). Zagadnienie wykładni prawa jest więc uznawane za uchylające się spod kwalifikacji pod przesłankę rażącego naruszenia prawa, bo taki zarzut można postawić tylko zastosowaniu przepisu, którego treść jest niewątpliwie i jednolicie rozumiana (op. cit.). Jeżeli zatem przepis może być różnie rozumiany, to taka sytuacja nie skutkuje nigdy oceną wydanego w oparciu o jeden z możliwych wniosków interpretacyjnych aktu, jako rażąco wadliwego, nawet wówczas, gdy taka interpretacja zostanie później uznana za nieprawidłową albo, co zdarza się częściej, inna interpretacja zostanie uznana za słuszniejszą. Jeżeli przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa. Zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości. Poza tym trzeba mieć na uwadze, że organ orzeka w tym postępowaniu nieważnościowym w ramach uznania administracyjnego, co dodatkowo "rozmywa" proces kontroli decyzji (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1737/13,. CBOSA). Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie zaszły przesłanki pozwalające na stwierdzenie, iż decyzja Komendanta Powiatowego Policji w [...] o przyznaniu M. C. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Na przeszkodzie takiemu uznaniu stoi rozbieżność w orzecznictwie w zakresie interpretacji przepisu art. 94 ust. 1 i art. 95 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.). Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się przy tym lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (art. 90 ustawy o Policji). Z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji wynika natomiast, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość. Zestawienie cytowanych przepisów wskazuje zatem, że pomoc finansowa dla policjanta jest konsekwencją niezrealizowania przez niego uprawnienia do otrzymania lokalu mieszkalnego od organów Policji, przez co policjant nie ma zaspokojonej potrzeby mieszkaniowej w związku z wykonywaniem służby. Celem uprawnienia policjanta do uzyskania lokalu mieszkalnego od organów Policji jest bowiem to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. Z tego względu uzyskanie przez policjanta pomocy finansowej jest zależne od tego, czy w dniu złożenia wniosku o przyznanie tej pomocy spełniał przesłankę otrzymania przydziału lokalu mieszkalnego, lecz takiego lokalu nie otrzymał, przez co nie miał zaspokojonej potrzeby mieszkaniowej. Z art. 95 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że posiadanie przez policjanta w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego, wyklucza dopuszczalność przydziału lokalu mieszkalnego przez organy Policji, ze względu na zaspokojenie potrzeby mieszkaniowej w tym zakresie. Wykluczenie dopuszczalności przydziału policjantowi lokalu mieszkalnego przez organy Policji ze względu na zaspokojone potrzeby mieszkaniowe wyłącza zatem także dopuszczalność uzyskania przez niego pomocy finansowej, skoro pomoc ta jest należna tylko przy niezaspokojonej potrzebie mieszkaniowej w drodze przydziału lokalu przez organy Policji. W tym miejscu podnieść należy, że nadal wątpliwości budzi kwestia ustalenia co znaczy określenie "posiadanie w miejscowości, której funkcjonariusz pełni służbę lub miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego". Kwestia ta posiada zasadnicze znaczenie dla sprawy, ponieważ zaspokojenie przez funkcjonariusza potrzeb mieszkaniowych poprzez posiadanie mieszkania powoduje, że spełniona zostaje przesłanka negatywna otrzymania pomocy finansowej na cele mieszkaniowe. W tym zakresie częściowo odpowiedź na wyżej postawione pytanie dała uchwala Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OPS 1794/15, w której na tle podobnych uregulowań zawartych ustawie o Służbie Więziennej, stwierdzono, że "nabycie przez funkcjonariusza Służby Więziennej domu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy (ONSAiWSA 2009 nr 4, poz. 66). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, zatem, że fakt posiadania lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza służby mundurowej w momencie wystąpienia o pomoc finansową nie przesądza o wystąpieniu przesłanki negatywnej, uniemożliwiającej skorzystanie przez niego ze świadczenia. W tym zakresie w orzecznictwie pojawiło się stanowisko, wedle którego to świadczenie należy łączyć przede wszystkim z treścią art. 88 ustawy o Policji, nakładającego na przełożonych obowiązek zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza. W tym zakresie podkreślić należy, że mieszkanie służbowe nie jest "przywilejem" funkcjonariusza służby mundurowej, lecz stanowi zabezpieczenie jednego z podstawowych elementów stosunku prawnego łączącego funkcjonariusza z daną formacją zmilitaryzowaną, tj. jego dyspozycyjności. Dlatego też w sytuacji, w której funkcjonariusz wykazał inicjatywę i niejako "wyręczając" swoich przełożonych sam nabył lokal mieszkalny przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej, nie powinien tracić prawa do świadczenia (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 1784/15, wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 225/15, wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1697/12, CBOSA). Takie stanowisko odwołuje się do celowościowej wykładni art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Istnieje również odmienne stanowisko uznające, że tylko w sytuacji, gdy lokal mieszkalny w chwili wystąpienia z wnioskiem nie jest zamieszkany przez funkcjonariusza lub nie odpowiada normom, wówczas mimo wcześniejszego nabycia lokalu może być funkcjonariuszowi przyznana pomoc (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 865/15, wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1792/13, CBOSA). Powyższe stanowisko ogranicza niejako możliwość wystąpienia funkcjonariusza z wnioskiem o przyznanie świadczenia tylko, gdy spełniona jest jedna z dwóch przesłanek: lokal nie nadaje się jeszcze do zamieszkania lub nie odpowiada normom przydziału. Tak więc wobec istnienia rozbieżności w interpretacji art. 94 ust. 1 ustawy o Policji uznać należy, że w sprawie Komendant Powiatowy Policji w [...], wydając decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., nie naruszył w oczywisty i rażący sposób przepisu art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Organy zatem bezpodstawnie wszczęły i wydały decyzje o stwierdzeniu nieważności ww. decyzji. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 1 sentencji. Sąd orzekł o kosztach postępowania (pkt 2 sentencji), na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a., na które składają się koszty zastępstwa procesowego (480 zł) i uiszczonej opłaty skarbowej (17 zł) od pełnomocnictwa, uwzględniając fakt korzystania przez skarżącego z pomocy prawnej (adwokata). W odniesieniu do wysokości kosztów zastępstwa prawnego Sąd wziął pod uwagę aktualne w dniu złożenia skargi, jak i w dacie orzekania w przedmiotowej sprawie, stawki oraz zasady ustalania opłat wynikające z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.), tj. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło