II SA/Wa 2255/18
WyrokWSA w Warszawie2019-09-02
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Sławomir Antoniuk, Agnieszka Góra – Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres służby na rzecz totalitarnego państwa, wynoszący 6 lat i 7 miesięcy (26,68% całkowitego okresu służby), może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, uzasadniający wyłączenie stosowania przepisów obniżających emeryturę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynoszący 6 lat i 7 miesięcy (26,68% całkowitego okresu służby) nie może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. W związku z tym, nawet przy rzetelnym wykonywaniu obowiązków po 12 września 1989 r. i braku dowodów na narażenie życia lub zdrowia, nie zachodzą przesłanki do wyłączenia stosowania przepisów obniżających emeryturę.Stan faktyczny
T. G., funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, wystąpił o wyłączenie stosowania wobec niego przepisów obniżających emeryturę (art. 15c, 22a, 24a ustawy zaopatrzeniowej), powołując się na art. 8a tej ustawy. Organ odmówił, wskazując na długi okres służby na rzecz totalitarnego państwa (6 lat i 7 miesięcy) i brak dowodów na narażenie życia lub zdrowia. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, w tym nieuwzględnienie wniosków dowodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.), Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów - oddala skargę -
T. G. wnioskiem z dnia (...) października 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 708, ze zm., zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową).
W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku T. G. szczegółowo opisał przebieg swojej służby wskazując, że był funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej, którego pion podlegał pod Zastępcę Komendanta Wojewódzkiego MO ds. Administracyjno-Gospodarczych. Nadmienił, że nie wykonywał nigdy zadań operacyjno-technicznych na rzecz Służby Bezpieczeństwa. Wnioskodawca opisał również wydarzenie, podczas którego ze względu na konieczność ochrony drogiego sprzętu służbowego, narażone było jego życie i zdrowie. Poinformował, że swoje obowiązki wykonywał zgodnie z prawem, etyką zawodową i powszechnie obowiązującymi zasadami moralnymi, nigdy nie był karany sądownie, wielokrotnie był nagradzany i odznaczany.
Decyzją z dnia (...) października 2018r. nr (...) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji w dniu (...) maja 2002 r. i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c oraz 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury. Z pisma z dnia (...) kwietnia 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. informacji o przebiegu służby Nr (...) wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie służby od dnia 01 stycznia 1984 r. do dnia 31 lipca 1990r.
W sprawie ustalono, że całkowity okres służby wynosi 24 lata i 8 miesięcy, z czego okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynosi 6 lat i 7 miesięcy. Do wysługi emerytalnej został zaliczony również okres pełnienia służby w ramach zasadniczej służby wojskowej, który trwał 1 rok, 11 miesięcy i 22 dni.
Z kopii akt osobowych o sygn. IPN (...), przekazanych pismem z dnia (...) marca 2018 r., (znak: (...)) przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby T. G. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby.
Komendant Główny Policji w piśmie z dnia (...) kwietnia 2018 r. przekazał informację dotyczącą przebiegu służby ww. funkcjonariusza. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał on swoje zadania i obowiązki. Wskazują na to informacje zawarte m.in. w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie i stanowiska służbowe. Ponadto został odznaczony brązowym "Krzyżem Zasługi" oraz odznaką "X lat w służbie narodu". Nie odnotowano żadnych kar dyscyplinarnych czy też postępowań karnych lub karno-skarbowych. Brak jest również dokumentów, odnoszących się do czynności służbowych, w trakcie których wystąpiło zagrożenie życia lub zdrowia.
Organ podkreślił, że służba zainteresowanego pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 6 lat i 7 miesięcy, a całkowity okres służby strony wynosi 24 lata i 8 miesięcy. Przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Organ nie zakwestionował rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez T. G. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r., jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia.
Organ zaznaczył, że sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Strona w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Zarówno postawa i osiągnięcia strony w służbie, jak również charakter i warunki jej pełnienia, w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień, wynikających z powyższego przepisu ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy ogólnie obowiązującego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej
Od powyższej decyzji skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez :
1) Uwzględnienie wniosku dowodowego z nieprawdziwymi danymi zawartymi w piśmie z dnia (...) kwietnia 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. informacji o przebiegu służby Nr (...) z której wynika że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia 01 stycznia 1984 r. do dnia 31 lipca 1990 r.
2) Nie uwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego zawartego w piśmie z dnia (...) czerwca 2018r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wystąpienie o protokół pokontrolny opracowany przez zespół kontrolujący powołany przez Komendanta Głównego Policji, w skład którego wchodzili przedstawiciele ówczesnego Biura Łączności KGP.
Powyższe spowodowało zdaniem skarżącego, że nie ustalono wszystkich prawdziwych okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i
wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana według powyższych kryteriów nie jest zasadna.
Ustawa z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy zaopatrzeniowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 2270) przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego).
Zgodnie z art. 15c ust. 1 powołanej ustawy, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi:
1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b,
2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4.
Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2).
Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).
Przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, będący podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Przechodząc do analizy przedmiotowej sprawy wskazać należy, że służba zainteresowanego pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 6 lat i 7 miesięcy, a całkowity okres służby strony wynosi 24 lata i 8 miesięcy.
Sąd podziela ocenę organu, że opisany okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały, gdyż wynosi aż 26,68%.
Przy tak długim okresie służby na rzecz totalitarnego ustroju, nie ma znaczenia, że skarżący rzetelnie wykonywał swoje zadania i obowiązki. Sąd podziela stanowisko organu, że skarżący nie pełnił służby z narażeniem zdrowia i życia, a sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji, stanowiących zagrożenie życia i zdrowia, nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Sprawa skarżącego nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień, wynikających z w.w. przepisu ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy ogólnie obowiązującego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się innych naruszeń prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdził też naruszeń prawa, dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętego kontrolą aktu.
Zawnioskowany przez skarżącego jako dowód w sprawie wyrok Sądu Okręgowego we W. (wydany w sprawie (...)) nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez Sąd Administracyjny. Rozstrzyga on tylko tyle, że prawdziwe jest oświadczenie lustracyjne skarżącego. Prawdziwość oświadczenia lustracyjnego nie ma znaczenia dla oceny przesłanek zastosowania wobec skarżącego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.
Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, zaś podniesione w skardze zarzuty są niezasadne.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło