II SA/Wa 2257/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Andrzej Góraj Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną sportową do celów szkoleniowych w ilości 4 sztuk – oddala skargę – Wnioskiem z dnia [...] maja 2013 r. skarżący G. D. zwrócił się o wydanie pozwolenia na broń palną do celów szkoleniowych w ilości 4 sztuk i do wniosku załączył orzeczenie lekarskie z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], orzeczenia psychologiczne z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], dowód uiszczenia opłaty skarbowej, kserokopię dowodu osobistego [...], legitymację instruktora strzelectwa sportowego nr [...] oraz zaświadczenie z dnia [...] maja 2013 r. o zatrudnieniu w Firmie Handlowej "[...]" T. F. w W. na stanowisku instruktora strzelectwa. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. organ zwrócił się do skarżącego o udokumentowanie zarejestrowanej działalności gospodarczej w zakresie szkoleń strzeleckich oraz w związku z koniecznością udowodnienia potrzeby dysponowania bronią palną w deklarowanej ilości, o przedłożenie umów przedwstępnych wskazujących przybliżoną ilość osób jednorazowo szkolonych, rodzaje i ilość broni niezbędnych do jednorazowego szkolenia oraz częstotliwość przeprowadzonych szkoleń. W odpowiedzi skarżący G. D. pismem z dnia [...] maja 2013 r. wyjaśnił, w oparciu o wywód dotyczący treści zapisu art. 10 ust. 3 pkt 7 ustawy i użytego tam słowa "oraz", iż jako osoba fizyczna nie musi posiadać zarejestrowanej działalności gospodarczej w zakresie szkoleń strzeleckich, a prawo do samokształcenia gwarantuje mu Konstytucja RP. Zatem w konsekwencji nie przedłoży żądanych dokumentów. Z wykładni przepisu art. 10 ust. 3 pkt 7 wynika bowiem, że o pozwolenie na posiadanie broni do celów szkoleniowych może wystąpić osoba fizyczna posiadająca stosowne uprawnienia wymienione w ustawie oraz osoba prawna nieposiadająca takich uprawnień, a prowadząca działalność gospodarczą – szkoleniową, pod warunkiem zatrudnienia w charakterze instruktora osobę z odpowiednimi uprawnieniami. W dalszej ocenie skarżącego stosowanie zatem warunkujących okoliczności, łącznie jest bezpodstawne w świetle obowiązujących przepisów prawa. Komendant Wojewódzki Policji w W. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], mając za podstawę art. 10 ust. 1 i 2 pkt 8, ust. 3 pkt 7 oraz art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576) oraz art. 268a k.p.a., odmówił skarżącemu G. D. wydania pozwolenia na broń palą do celów szkoleniowych w ilości 4 sztuk. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że skarżący nie spełnia podstawowych warunków określonych przez ustawodawcę, gdyż zgodnie z art. 10 ust. 3 pkt 7 ustawy o broni i amunicji, który stanowi podstawę materialnoprawną do rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca przedstawi ważną przyczynę posiadania broni, którą w przypadku broni do celów szkoleniowych jest w szczególności posiadanie uprawnień określonych w odrębnych przepisach do prowadzenia szkoleń o charakterze strzeleckim oraz udokumentowane zarejestrowanie prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie szkoleń strzeleckich. Zatem zapis ten jednoznacznie określa, iż oba te warunki muszą być spełnione łącznie i nie można w interpretacji tekstu prawnego określenia użytego przez ustawodawcę dowolnie zmieniać, rozszerzać, czy zwężać. To samo pojęcie, w tym samym akcie normatywnym musi mieć to samo znaczenie. Skoro zatem ustawodawca zdecydował się na zróżnicowanie przyczyn wydania pozwolenia na broń w zależności od celów (art. 10 ust. 3) i w wymienionych przyczynach zastosował tę samą konstrukcję gramatyczną tekstu poprzez użycie słowa "oraz" celem określenia okoliczności będących warunkiem uzyskania danego pozwolenia na broń, to trudno doszukiwać się odmiennej woli tegoż ustawodawcy w stosowaniu art. 10 ust. 3 pkt 7 ustawy i pominięciu nadanego już znaczenia spójnika "oraz". Podano dalej, że w kwestii znaczenia słowa "oraz" wypowiadał się NSA w Warszawie w wyroku z dnia 6 kwietnia 2006 r. sygn. akt II FSK 542/05, publ. LEX 210969, gdzie stwierdzono, że spójnik ten podobnie jak spójniki "i", "również" są spójnikami łącznymi. Z kolei o enumeracyjnym, wyliczającym charakterze spójnika m.in. "oraz" wypowiadają się autorzy S. Wronkowska i M. Zieliński (w:) Problemy i zasady redagowania tekstów prawnych Warszawa 1993, s. 148, podkreślając takie jego zastosowanie w redagowaniu tekstów prawnych. Rzeczą oczywistą jest, że kwestia ta zależy od kontekstu i adekwatności używanych zwrotów, jednakże wobec powyższych rozważań trudno uznać, iż zastosowanie spójnika "oraz" mogłoby, jak twierdzi skarżący, oznaczać wyróżnienie dwóch różnych odbiorców, tzn. osób fizycznych posiadających stosowne uprawnienia oraz nieposiadających ich osób prawnych (przedsiębiorców), np. prowadzących działalność gospodarczą i zatrudniających osoby z odpowiednimi uprawnieniami strzeleckimi, szkoleniowymi. Stąd też ważne przyczyny wydania pozwolenia na broń wymienione w art. 10 ust. 3, zostały oparte na tej samej konstrukcji gramatycznej, gdzie wyraz "oraz" ma charakter wyliczający poszczególne elementy uzyskania danego pozwolenia w zależności od celów, w którym strona chce używać broni i w konsekwencji nie pozwala to organom wydającym pozwolenie na broń na pominięcie wymienionych wymagań. Ściślej rzecz ujmując, w analizowanym przepisie słowo "oraz" należy czytać jako użyte żądania, m.in. udokumentowania zarejestrowanej działalności gospodarczej w zakresie szkoleń strzeleckich. Ponadto wskazując okoliczności wydania pozwolenia na broń do celów szkoleniowych zawarte w art. 10 ust. 3 pkt 7, ustawodawca nie zamknął katalogu kryteriów, jakimi powinny kierować się organy Policji przy rozpatrywaniu wniosków o wydanie pozwolenia na broń do celów szkoleniowych, pozostawiając im możliwość ustalenia dodatkowych, szczegółowych kryteriów, którymi w przypadku broni palnej do celów szkoleniowych jest udokumentowanie zamiaru prowadzenia szkoleń poprzez przedłożenie umów przedwstępnych popartych planami szkoleń, zaś wskazanie okoliczności uzasadniających pozwolenie na broń spoczywa na wnioskodawcy. W odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2013 r. do Komendanta Głównego Policji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie art. 10 ust. 3 pkt 7 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 8 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną ich wykładnię, co skutkowało nieuzasadnioną odmową uwzględnienia jego żądania. Odnosząc się do regulacji ustawy stwierdził, iż spełnia wszystkie konieczne przesłanki do wydania jej pozwolenia na broń palną w celach szkoleniowych, natomiast organ pierwszej instancji naruszając reguły wnioskowania, niewłaściwie interpretuje przepisy ustawy o broni i amunicji, a także w sposób nieuprawniony kreuje zasady dotyczące wydawania pozwoleń na broń palną. Jemu bowiem chodzi o szkolenie siebie samego w ramach samorozwoju i samorealizacji w rozwoju zawodowym. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny oraz argumentację organu pierwszej instancji – podał, że skarżący nie stanowi zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz posiada pozytywną opinię z miejsca zamieszkania. Odnosząc się natomiast do stanowiska skarżącego, że katalog ważnych przyczyn posiadania broni ma charakter ogólny, a przyczyny wskazane w przepisie art. 10 ust. 3 pkt 7 ustawy są jedynie przykładowe, wyjaśnił, iż ideą powyższego przepisu jest wskazanie kryteriów, jakimi winien kierować się organ Policji przy załatwianiu sprawy dotyczącej wydania pozwolenia na broń do celów szkoleniowych. Zważywszy przy tym, iż w przepisie użyto spójnika "oraz", to zgodnie z zasadami logiki przyjąć należy, że tylko spełnienie obu wymienionych w nim "ważnych przyczyn" daje możliwość uzyskania pozwoleń na broń do tych celów. Tymczasem jak już wyżej wskazano, skarżący spełnia tylko jedną z nich, a mianowicie jako instruktor strzelectwa sportowego posiada uprawnienia do prowadzenia szkoleń strzeleckich, a nie spełnia drugiej, ponieważ nie zarejestrował działalności gospodarczej w tym zakresie. Z tych względów wydanie mu pozwolenia na broń do celów szkoleniowych nie jest możliwe. W dalszej części zwrócono uwagę, że wskazując w art. 10 ust. 3 pkt 7 ustawy o broni i amunicji jako warunek uzyskania pozwolenia na działalność gospodarczą, ustawodawca chciał umożliwić uzyskanie pozwolenia na broń do celów szkoleniowych osobom fizycznym chcącym prowadzić w tym zakresie działalność zarobkową (dana działalność może być uznana za działalność gospodarczą wówczas, gdy jest zarobkowa, tj. jej celem jest uzyskanie dochodu). Intencja przepisu jest więc jasna, bowiem chodzi tu o odpłatne szkolenie innych osób, a nie doskonalenie swych umiejętności, czyli samoszkolenie. Ten cel zainteresowane osoby mogą realizować w inny sposób, np. strzelając z broni będącej na wyposażeniu strzelnic i w tej sytuacji nie jest wymagane pozwolenie na broń, bądź trenując strzelectwo w ramach klubów sportowych z broni klubowej lub własnej po uzyskaniu pozwolenia na broń sportową. Reasumując, w sytuacji gdy strona posiadająca uprawnienia instruktora strzelectwa sportowego, nie korzysta z nich w zakresie możliwości prowadzenia szkoleń strzeleckich w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej, wydanie jej pozwolenia na broń do celów szkoleniowych nie znajduje żadnego uzasadnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący G. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zarzucając naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, a to art. 10 ust. 3 pkt 7 ustawy o broni i amunicji. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny sprawy oraz argumenty zawarte w odwołaniu – podał, że konstrukcja przepisu stanowiącego materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji nie pozwala na uznaniowość, gdy wnioskujący spełnia wymagania w nim zawarte. Ponadto katalog ważnych przyczyn określonych w art. 10 ust. 3 nie jest zamkniętym. Niezależnie od powyższego dodał, że w jego wypadku, brak pozwolenia na broń u osoby będącej instruktorem strzelectwa, jest dla niej ogromnym ograniczeniem i utrudnieniem w zakresie samorozwoju i podnoszenia własnych kwalifikacji, bowiem nie jest możliwe osiągnięcie profesjonalizmu przy użyciu sprzętu amatorskiego, przeznaczonego dla przeciętnego użytkownika. Dlatego też niezrozumiałym z punktu widzenia wykładni celowościowej, a także błędnym w świetle wykładni językowej jest – w jego ocenie uznanie – iż osoba, która zamierza szkolić się w zakresie strzelectwa oraz podnosić swoje kwalifikacje i umiejętności udokumentowane prawem, powinna w tym celu dla samego siebie założyć działalność gospodarczą. Zatem – zdaniem skarżącego – nie można dopuścić, by prawo ustanowione jako narzędzie służące do umacniania demokratycznego państwa, działało przeciwko jego obywatelom. Opisane postępowanie Policji oparte na pełnej dowolności i nieograniczonej uznaniowości rodzi niepotrzebne wątpliwości, co do obiektywizmu i transparentności tej służby. Na skutek tego rodzaju spraw w społeczeństwie polskim panować zaczyna przekonanie, że normalny uczciwy obywatel nie jest w stanie realizować swojego prawa, jeśli nie "załatwi sobie" tego w nieoficjalny sposób. I w tym kontekście odwołał się do uniwersalnej dyrektywy określanej jako prawo do nauki i wykształcenia, a opisanej w art. 70 ust. 1 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne stwierdził, że ustawodawca wprowadził warunek zarejestrowania działalności gospodarczej i w ten sposób chciał umożliwić uzyskanie pozwolenia na broń do celów szkoleniowych osobom fizycznym chcącym prowadzić w tym zakresie działalność zarobkową, a nie doskonalenie swych umiejętności, czyli samo szkolenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Na samym wstępie stwierdzić należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej nie gwarantuje wśród praw obywatelskich, prawa do posiadania broni. Co więcej, powyższa problematyka w polskim systemie prawnym jest wręcz przeciwnie regulowana, bowiem jest poddana daleko idącym ograniczeniom. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym także prawa europejskiego. Zatem poza wypadkami określonymi w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. z 2012 r., poz. 576), nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione. Ustawodawca, ściśle reglamentując cele, na które może być wydane pozwolenie na broń, wskazał szereg właściwości osób, jak i przesłanek, które muszą być spełnione, aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać, ewentualnie, w przypadku osoby, która takie pozwolenie już uzyskała – by mogła z niego nadal korzystać. Innymi słowy mówić, prawodawca obwarował więc warunkami zasady wydawania pozwoleń na broń, łącząc je z celem, jakiemu ma służyć dany rodzaj broni. Zatem ustawodawca, reglamentując dostęp do posiadania broni, wprowadza wymogi, których spełnienie implikuje pozytywną dla strony decyzję. Stosownie natomiast do treści art. 10 ust. 1 ustawy, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. W rozpoznawanej sprawie wobec pozytywnej opinii środowiskowej o skarżącym nie budzi wątpliwości fakt, że – co słusznie zauważył organ – wymieniony nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Z kolei w myśl art. 10 ust. 2 pkt 8 ustawy, pozwolenie na broń wydaje się w szczególności w celach szkoleniowych, zaś skarżący we wniosku z dnia [...] maja 2013 r. – co należy szczególnie zaakcentować – zwrócił się o wydanie mu pozwolenia na broń właśnie w takim celu, tj. w celu szkoleniowym. Skoro zaś tak, to według art. 10 ust. 3 pkt 7, za ważną przyczynę, o której mowa w ust. 1, uważa się w szczególności posiadanie uprawnień, określonych w odrębnych przepisach do prowadzenia szkoleń o charakterze strzeleckim oraz udokumentowane zarejestrowanie działalności gospodarczej w zakresie szkoleń strzeleckich – dla pozwolenia na broń do celów szkoleniowych. Dodać w tym miejscu należy, że zawarty w tym przepisie łącznik "oraz" oznacza koniunkcję łączną. Zatem innymi słowy rzecz ujmując, do spełnienia ważnej przyczyny jest konieczne kumulatywnie spełnienie obu przesłanek, tj. posiadanie uprawnień, określonych w odrębnych przepisach do prowadzenia szkoleń o charakterze strzeleckim, jak również udokumentowane zarejestrowanie działalności gospodarczej w zakresie szkoleń strzeleckich. Natomiast w niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący posiada uprawnienia do prowadzenia szkoleń o charakterze strzeleckim. Natomiast – i co sam przyznaje – nie posiada zarejestrowanej działalności gospodarczej w zakresie szkoleń strzeleckich. Zatem w świetle niniejszej analizy prawnej, nie spełnia on jednej z przesłanek ważnej przyczyny posiadania broni w celach szkoleniowych i tym samym zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Tym bardziej, że motywy rozstrzygnięcia zostały w niej w pełni wyjaśnione, zaś argumentacja w uzasadnieniu jest – zdaniem Sądu – wyczerpująca. Zatem za nieuzasadnione należy uznać zarzuty zawarte w skardze, bowiem Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów uchybień, zarówno przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle prawa materialnego. Dodać ponadto należy, że wprawdzie przepis art. 10 ust. 3 jedynie przykładowo wymienia ważne przyczyny, dla których pozwolenie na broń do celów szkoleniowych jest wydawane, niemniej jednak te warunki, które zostały w nim zawarte, uznać należy za bezwzględnie wymagane. W przypadku pozwolenia na broń do celów szkoleniowych, ustawodawca ważną przyczynę utożsamia m.in. z koniecznością prowadzenia zarejestrowanej działalności gospodarczej w zakresie szkoleń strzeleckich, co oznacza, że strona nie może prowadzić szkoleń o charakterze strzeleckim w innej formie, niż zarejestrowana działalność gospodarcza. Jeżeli zatem wnioskodawca nie prowadzi zarejestrowanej działalności gospodarczej w zakresie szkoleń strzeleckich, to w takiej sytuacji nie jest spełniony jeden z ustawowych warunków uzyskania pozwolenia na broń do celów szkoleniowych. Wskazać również należy w tym miejscu skarżącemu, że we wniosku z dnia [...] maja 2013 r. żądał on wydania pozwolenia na posiadanie broni w celach szkoleniowych i czym organ jest związany, a nie w celach samoszkoleniowych, samokształcących, doskonalących, samorozwijających itp., jak wskazał w odwołaniu oraz w skardze. A przecież poprzez użycie w art. 10 ust. 2 ustawy sformułowania "w szczególności" co do celów posiadania pozwolenia na broń, katalog ten nie jest zamknięty. Na koniec zaś stwierdzić należy, jak podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1296/07, że warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania winny być badane w sposób restrykcyjny, a możliwość niewyrażenie zgody na jej posiadanie, nie może być postrzegana, jako zamach na swobody obywatela, a jedynie jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.