II SA/Wa 2257/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Prezydent [...] decyzją nr [...] z [...].12.2020 r. orzekł o uznaniu A. K. z dniem [...].12.2020 r. za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania jej prawa do zasiłku. Ze znajdującej się w aktach sprawy zaskarżonej decyzji wynika, że decyzja została doręczona stronie w siedzibie Urzędu Pracy [...] w dniu [...].12.2020 r., czego potwierdzeniem jest jej własnoręczny podpis na egzemplarzu decyzji znajdującym się w aktach sprawy. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Zatem w sprawie, termin do wniesienia odwołania upłynął [...].01.2021 r. Odwołanie od ww. decyzji A. K. złożyła osobiście w kancelarii Urzędu Pracy [...] [...].02.2021 r. Wojewoda [...] zawiadomieniem z [...].03.2021 r., na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), zwana dalej: "ustawą o COVID-19", wyznaczył stronie termin 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz poinformował, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Zawiadomienie zostało wysłane listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres wskazany w odwołaniu od ww. decyzji. Wojewoda [...] wyznaczył również nowy termin załatwienia sprawy do [...].06.2021 r. W dniu [...].03.2021 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z [...].12.2020 r., w którym wskazano, że strona otrzymała decyzję bez prawa do zasiłku nie z jej winy, a z winy pracodawcy, który nie odprowadzał za nią składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i na tej podstawie pracownik rejestrujący nie przyznał jej zasiłku oraz poinformował, że jak tylko uzyska informacje z ZUS-u dopiero może składać odwołanie od ww. decyzji. Strona wskazała, że informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dostała dopiero [...].02.2021 r. i bezzwłocznie złożyła odwołanie oraz prosi o pozytywne rozpatrzenie sprawy. W dniu [...].03.2021 r. do Wojewody [...] wpłynęło również pismo strony zatytułowane "ODWOŁANIE OD DECYZJI" wraz z załącznikami. Ponieważ treść pisma nawiązuje do treści odwołania złożonego [...].02.2021 r. i oba pisma dotyczą decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...].12.2020 r. w części odmowy prawa do zasiłku Wojewoda [...] uznał pismo wraz z załącznikami, które wpłynęło [...].03.2021 r., za uzupełnienie odwołania złożonego [...].02.2021 r. Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przywrócenie terminu do złożenia odwołania ma na celu ochronę przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej. Przywrócenie terminu jest możliwe wyłącznie na wniosek strony| i w sytuacji, gdy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony, czyli na skutek przeszkody nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego możliwego wysiłku. Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza przyjęcie, że okoliczność, na którą powołuje się wnioskodawca, miała charakter niezawiniony. Organ przywołał też art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, w myśl którego prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin co, jak wskazał organ, w przypadku strony oznaczało złożenie odwołania od ww. decyzji. Podkreślił, że przywrócenie terminu zależne jest od łącznego spełnienia czterech przesłanek: — wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, — dochowania wskazanego w art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 30-dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, — dopełnienia wraz z ww. wnioskiem czynności, dla której był ustanowiony termin, — uprawdopodobnienia przez stronę braku swojej winy. Przenosząc powyższe na okoliczności rozpatrywanej sprawy zauważono, że strona nie spełniła wszystkich warunków przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Niewątpliwie złożyła wniosek o przywrócenie terminu i dopełniła czynności, dla której był ustanowiony termin, tj. złożyła odwołanie od ww. decyzji. Jednakże organ uznał, że strona nie dochowała terminu wskazanego w art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, tj. terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, od dnia ustania przyczyny uniemożliwiającej złożenie odwołania. Zgodnie z wnioskiem o przywrócenie terminu z [...].03.2021 r. przyczyna uniemożliwiająca wniesienie odwołania od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...].12.2021 r. ustała w dniu [...].02.2021 r., tj. po otrzymaniu zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a więc termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, upływał [...].03.2021 r. Strona ww. wniosek nadała zaś w placówce operatora pocztowego [...].03.2021 r., a więc po wskazanym w przepisach terminie. Ponadto w ocenie organu przyczyna, którą podała w piśmie, nie była przyczyną całkowicie uniemożliwiającą wniesienie odwołania. Jak zawarto w pouczeniu decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...].12.2021 r., odwołanie należy wnieść w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, na podstawie której osobom bezrobotnym przyznawane są określone uprawnienia, np. prawo do zasiłku, nie wymaga aby odwołanie od decyzji organu I instancji miało określoną formę lub zawierało dodatkowe dokumenty. Wobec powyższego zastosowanie w sprawie mają ogóle zasadny dotyczące odwołań przewidziane w k.p.a. Zgodnie z art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, wystarczy jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest z niej zadowolona. W związku z powyższym osoba odwołująca się od decyzji organu I instancji, poza przypadkami przewidzianym w przepisach szczególnych, nie jest zobowiązana do przedkładania żadnych dokumentów, a jedyne co musi zrobić to wprost wskazać, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Ponadto, zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a., osoba odwołująca się może żądać od organu odwoławczego przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. W związku z powyższym, w ocenie organu strona nie była zobowiązana do składania dodatkowych dokumentów, aby móc skutecznie złożyć odwołanie. Z powyższych względów w ocenie organu nie można uznać, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony. Tym samym nie została spełniona czwarta wymagana przesłanka do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Od powyższego postanowienia skargę do tut. Sądu wywiodła A. K. tłumacząc powody uchybienia terminu m.in. stanem epidemii, jak i koniecznością odbywania kwarantanny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jako wadliwe. W realiach faktycznych niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę wyjątkowość regulacji zawartej w przepisie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 (uregulowanie to odbiega od zasad przewidzianych w k.p.a.) oraz biorąc pod uwagę to, że z uwagi na ową wyjątkowość regulacji organ pouczył stronę o treści przywołanego przepisu, kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miał moment dotarcia do strony pouczenia dotyczącego możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, oraz procedury składania takiego wniosku. Dopiero bowiem z tą chwilą (dowiedzenia się o regulacji art. art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19) strona ma wiedzę zarówno o wskazanym uprawnieniu, jak i o warunkach formalnych, które musi spełnić aby w sposób skuteczny skorzystać z owego uprawnienia. Stąd też, dopiero od momentu otrzymania pouczenia przez stronę, zachodzi realna możliwość spełnienia przez nią wymogów proceduralnych, koniecznych dla skorzystania z prawa, o istnieniu którego została pouczona przez organ. Konsekwentnie też, dopiero w tym momencie rozpoczynają bieg terminy, o których organ pouczył stronę. Oczywistym i nie wymagającym dowodzenia jest przecież fakt, że strona może skutecznie skorzystać z przysługujących jej uprawnień dopiero w chwili, gdy dowie się o ich istnieniu. W związku z powyższym, jako uprawniona jawi się teza, iż zarówno termin 30 dni dla złożenia wniosku o przywrócenie terminu, jak i termin 30 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, rozpoczynają swój bieg najwcześniej z chwilą dotarcia do strony informacji o nich i o czynnościach procesowych, których dotyczą. Powyższe konkluzje uzasadniają również okoliczności czysto praktyczne. Oczywistą konsekwencją wydłużenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest przecież to, że pomiędzy ustaniem przyczyny uchybienia terminowi, a pouczeniem, a następnie upływem 30 dni od chwili dotarcia pouczenia do strony, może minąć bardzo wiele czasu. Nadto nie sposób także pomijać tego, iż na kształtowanie długości tego okresu, bezpośredni wpływ ma sam organ. To od organu zależy przecież to, kiedy dokona pouczenia strony o treści art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19. Przyjęcie więc konstrukcji zaprezentowanej przez Wojewodę prowadziłoby do tego, że niemal w każdej sprawie organ mógłby doprowadzać do sytuacji, gdy termin oznaczony w ustępie 3 powołanej normy prawnej, byłby przekraczany przez strony. Konsekwencją powyższego byłoby więc jaskrawe naruszenie zasady równości stron postępowania. Wykładnia prezentowana przez Wojewodę stawia przecież organ w uprzywilejowanej sytuacji. Wojewoda stawałby się podmiotem, który swym działaniem mógłby kształtować stan faktyczny sprawy na niekorzyść strony. Przenosząc powyższe uwagi na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, iż nie doszło do stwierdzonego przez organ uchybienia terminowi oznaczonemu w art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19. Skoro bowiem strona została pouczona o treści w/w przepisu pismem z [...] marca 2021 r., a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i samo odwołanie wniosła już [...] marca 2021 r., to oczywistym jest, że nie uchybiła 30-sto dniowemu terminowi o jakim mowa w art. 15 zzzzzn2 ust. 3 ustawy o COVID-19. Uwzględniając więc fakt, że wskazana przez organ w skarżonym postanowieniu, podstawa odmowy przywrócenia stronie terminu, nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym, samo rozstrzygnięcie w tej materii jawi się jako wadliwe. Brak było bowiem przesłanek do tego, aby z przyczyn formalnych odmawiać przywrócenia terminu. Stąd, organ powinien dokonać merytorycznej oceny wniosku strony o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Winien więc rozważyć argumenty strony podniesione w tym wniosku i ocenić, czy ewentualnie świadczą one o uchybieniu terminowi bez winy strony. Dokonania takiej oceny nie mogą zastępować ogólne dywagacje na temat dowodów załączonych do odwołania i nieostre wnioski, iż "przyczyna uchybienia terminu nie była przyczyną całkowicie uniemożliwiającą wniesienie odwołania". Jeśli bowiem organ doszedł do wniosku, że powody uchybienia terminu wskazane przez stronę, w pewnej części tłumaczą jednak brak winy strony, to powinien on ową kwestię wytłumaczyć na tyle dokładnie, by Sąd administracyjny miał możliwość weryfikacji poprawności rozumowania organu. W związku z powyższym, uznając że skarżone postanowienie narusza prawo, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 §1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.). Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni argumenty podniesione przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu.