II SA/Wa 226/11
WyrokWSA w Warszawie2011-09-21
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Stanisław Marek Pietras, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydana w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.) jest prawidłowa, jeśli osoba wydająca decyzję (działająca z upoważnienia) brała udział w wydaniu decyzji w pierwszej instancji?Ratio decidendi
Decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydana w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy została uchylona z powodu naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Naruszenie polegało na tym, że decyzję w pierwszej instancji oraz decyzję po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał Dyrektor Departamentu działający z upoważnienia, a nie sam Minister. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., postępowanie powinno zostać wznowione, gdy decyzja została wydana przez pracownika podlegającego wyłączeniu.Stan faktyczny
Skarżąca I. P. wniosła o nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmówił nadania stopnia. Po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędy formalno-prawne w pracy komisji kwalifikacyjnej i brak odniesienia się do nich przez organ. WSA uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika organu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Olga Żurawska-Matusiak Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA - Eugeniusz Wasilewski Protokolant - asystent sędziego Małgorzata Kędzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego - uchyla zaskarżoną decyzję, - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], odmówił nadania skarżącej I. P. stopnia nauczyciela dyplomowanego.
We wniosku do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy I. P. podniosła, że w zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do zakwestionowanego przez nią protokołu posiedzenia komisji kwalifikacyjnej.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z § 14 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. (Dz. U. Nr 260, poz. 2593 ze zm.), protokół sporządzony z przebiegu pracy komisji kwalifikacyjnej powinien zawierać w szczególności pytania zadane nauczycielowi w czasie rozmowy kwalifikacyjnej, egzaminu lub rozmowy, o której mowa w § 12 ust. 3 oraz informację o udzielonych odpowiedziach i w tej sytuacji nie ma obowiązku zamieszczania w nim komentarzy ekspertów. Ponadto komisja kwalifikacyjna może dać akceptację, gdy jej członkowie uznają za spełnione wszystkie określone w rozporządzeniu wymagania, a brak akceptacji dla jednego z wymagań skutkuje automatycznie brakiem akceptacji komisji dla całego dorobku nauczyciela. W rozpoznawanej sprawie z zapisów w protokole komisji nr [...] można wywnioskować, że w przypadku skarżącej były zastrzeżenia do kilku wymagań i – co wymaga podkreślenia – członkowie komisji jednomyślnie ocenili dorobek zawodowy wymienionej. Na koniec zaś skonstatował, że organ nie może kwestionować rozstrzygnięć komisji kwalifikacyjnej, bowiem ma jedynie kompetencje do merytorycznej oceny dorobku zawodowego nauczyciela na podstawie przedłożonej dokumentacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca I. P. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i w uzasadnieniu podniosła, że w pracy komisji kwalifikacyjnej było dużo błędów formalno – prawnych, a organ nie odniósł się do powyższego.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącą. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w myśl którego, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz nie może wydać nawet orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Stosownie do treści art. 24 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji i przepis ten ma stwarzać warunki do bezstronnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji, a także przez sam organ oraz eliminowania jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie, przez co spełnia funkcję gwarancyjną. Innymi słowy mówiąc, ma chronić bezstronność i obiektywizm orzekania, zapewniając warunki "uczciwego procedowania" (vide: W. Chróścielewski "Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym" Dom Wydawniczy ABC str.12 oraz glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 2/06, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 3(12) z 2007 r. str.137), poprzez unikanie sytuacji, gdy treść zaskarżonej decyzji lub postanowienia, wydanych przez pracownika z upoważnienia organu, mogłaby być zdeterminowana wcześniejszym doświadczeniem tej osoby wynikającym z dotychczasowego udziału w postępowaniu administracyjnym. Ponadto reguła owa ma również zastosowanie do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a., tzn. do sytuacji, w której pracownik naczelnego organu administracji publicznej lub samorządowego kolegium odwoławczego brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji lub postanowienia w pierwszej instancji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy (vide: A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, s. 221, J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 183 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 213/06 – LEX nr 235133, uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, ONSAiWSA 2007/3/61, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1507/08 – LEX nr 529978).
Jednakże, w kwestii tej istnieje wyjątek i – jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 13/09 – art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju, jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a., a zatem w sytuacji, gdy decyzje wydaje piastun funkcji ministra w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Stąd też – w ślad za powyższą uchwałą – przepisy prawa przyznają organom administracji publicznej kompetencje do samokontroli własnych decyzji, a to oznacza, że nie można wyłącznie w oparciu o formalistycznie pojmowaną bezstronność pozbawić ministra kompetencji do rozpatrzenia wniosku na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Reasumując, osobą której nie dotyczy zakaz ponownego rozpatrzenia sprawy w rozumieniu art. 127 § 3 k.p.a., jest jedynie piastun funkcji ministra (art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a.).
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego dopuścił się w sprawie naruszenia powyższych przepisów, tj. art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., bowiem autorem zarówno pierwszej decyzji, jak i decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy, był działający z upoważnienia organu Dyrektor Departamentu Szkolnictwa Artystycznego i Edukacji Kulturalnej [...] W. J., nie zaś sam piastun funkcji, czyli Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
W tym miejscu stwierdzić zatem należy, że w myśl art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 k.p.a.
Skoro zaś tak, to zbędne staje się – jako przedwczesne – odnoszenie do zarzutów ze skargi i w tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. b) i art. 152 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło