II SA/Wa 2267/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, asesor WSA Janusz Walawski, asesor WSA Jarosław Trelka (spr.), Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłacenia ekwiwalentu za rezygnację z prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału [...] w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego M. J. kwotę 16 zł (szesnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2006 r. M. J. zwrócił się do Komendanta [...] w Z., na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.), zwanej też dalej "ustawą", aby organ ten nie wydawał decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Skarżący wniósł natomiast o wydanie decyzji, o której mowa w art. 24 ust. 6 ustawy, tj. decyzji w sprawie wypłaty zryczałtowanego ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Po przekazaniu tego wniosku do Dyrektora Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) [...] w W., organ ten, decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. wydaną na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 1 i ust. 6 ustawy, odmówił skarżącemu wypłacenia zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Jako uzasadnienie organ wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 1 ustawy, nie wydaje się decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na pisemny wniosek żołnierza służby stałej, zgłoszony do dowódcy jednostki wojskowej nie później niż czternaście dni od dnia objęcia stanowiska służbowego w tej jednostce. Tymczasem wniosek o niewydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu został zgłoszony po terminie 14 dni od objęcia przez skarżącego stanowiska służbowego, tj. od [...] grudnia 2006 r. W tym bowiem dniu skarżący objął stanowisko na mocy rozkazu personalnego Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] grudnia 2006 r. Organ uznał, że nie było z tego względu podstaw do wypłaty ekwiwalentu, o którym mowa w art. 24 ust. 6 ustawy. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że wyciąg z dnia [...] stycznia 2006 r. z rozkazu z dnia [...] grudnia 2005 r. o powołaniu go do służby stałej i objęciu stanowiska otrzymał dopiero w dniu [...] stycznia 2006 r. W tym samym dniu złożył wniosek inicjujący postępowanie w sprawie. Wcześniej nie posiadał żadnej formalnej wiedzy w zakresie powołania go do służby stałej. Z rozkazem tym został więc zapoznany zbyt późno, aby dochować terminu zgłoszenia wniosku. Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy powołał się na art. 6 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), który definiuje pojęcie "objęcie stanowiska służbowego". Jest to określony w rozkazie dowódcy jednostki wojskowej dzień przystąpienia żołnierza zawodowego do wykonywania obowiązków służbowych na stanowisku służbowym, na które żołnierz ten został wyznaczony decyzją uprawnionego organu. Kluczowe znaczenie w sprawie, w ocenie organu odwoławczego, ma rozkaz dzienny Komendanta [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., w którym jako dzień objęcia stanowiska przez skarżącego wskazano [...] grudnia 2005 r. Data ta jest wiążąca dla Prezesa WAM. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący powtórzył, że z rozkazem z dnia [...] grudnia 2005 r. (wyciągiem z niego) zapoznany został dopiero w dniu [...] stycznia 2006 r. i natychmiast złożył wniosek w trybie art. 24 ust. 5 pkt 1 ustawy. Ocenił, że dopiero z datą [...] stycznia 2006 r. formalnie objął stanowisko. Wcześniej nie miał żadnej formalnej, udokumentowanej wiedzy o wyznaczeniu na stanowisko. Wniósł o zmianę decyzji i przyznanie ekwiwalentu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie uzasadniając to faktem, że skarżący zaskarżył decyzję organu I instancji. Jako alternatywny złożył wniosek o oddalenie skargi powtarzając argumenty zawarte w decyzji z dnia [...] września 2006 r. Wezwany do wskazania przedmiotu swojej skargi, w piśmie dnia [...] grudnia 2006 r. skarżący oświadczył, że jej przedmiotem jest decyzja z [...] września 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i formalnym, obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana według wymienionych wyżej kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że po wezwaniu skarżącego, w trybie art. 49 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do sprecyzowania przedmiotu skargi wskazał on, że przedmiotem tym jest decyzja Prezesa WAM z [...] września 2006 r. Z tego względu wniosek organu o odrzucenie skargi ocenić należało jako niezasadny. Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy dyrektor oddziału regionalnego WAM właściwy dla garnizonu, w którym żołnierza służby stałej wyznaczono na stanowisko służbowe lub w którym zajmuje takie stanowisko, na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania na czas pełnienia obowiązków na tym stanowisku w lokalu mieszkalnym, w miejscowości, w której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe lub zajmuje takie stanowisko albo w miejscowości pobliskiej. Reguła ta ograniczona jest wyjątkiem określonym w ust. 5 tego przepisu - nie wydaje się mianowicie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na pisemny wniosek żołnierza służby stałej, zgłoszony do dowódcy jednostki wojskowej nie później niż czternaście dni od dnia objęcia stanowiska służbowego w tej jednostce. Właściwy organ wydaje wówczas decyzję w sprawie wypłacania zryczałtowanego ekwiwalentu (art. 24 ust. 6). Kluczowego znaczenia w sprawie nabiera zatem ustalenie, czy skarżący dochował ustawowego terminu czternastu dni na zgłoszenie powyższego wniosku. W ocenie Sądu termin ten został dochowany. Ustawa w przywołanym wyżej przepisie posługuje się terminem "objęcie" stanowiska służbowego. Ustawa nie definiuje przy tym tego terminu, co pozwala odwołać się przy jego interpretacji do językowego znaczenia tego wyrazu. Otóż "objąć" oznacza "podjąć się wykonywania", "przejąć prowadzenie" (Mały słownik języka polskiego, praca pod redakcją Stanisława Skorupki i innych, Wydawnictwo PWN, Warszawa, 1969, wyd. IX z roku 1989. str. 466). W zaskarżonej decyzji Prezes WAM odwołał się natomiast do definicji przywołanego pojęcia zawartej w aktualnie obowiązującej ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tj. do jej art. 6 ust. 1 pkt 17. Istotnie, skoro nie istnieje żadna inna legalna definicja omawianego terminu, to odwołanie się do tej definicji wydawać się może formalnie dopuszczalne. W ocenie Sądu należy mieć jednak na uwadze, że objęcie stanowiska służbowego jako czynność prawnie relewantna w zakresie ustalenia początku powyższego terminu czternastu dni, w oczywisty sposób nastąpić może dopiero po wyznaczeniu na stanowisko służbowe. Objęcie stanowiska, jako czynność o charakterze faktycznym, oznaczające wykonywanie zadań związanych z tym stanowiskiem, jest bowiem logiczną konsekwencją wcześniejszego wyznaczenia na stanowisko. Taka właśnie powinna być chronologia obydwu czynności – najpierw wyznaczenie na stanowisko, a następnie jego objęcie. Podążając tym tokiem rozumowania podkreślić należy, że rozkaz o wyznaczeniu na stanowisko służbowe jest wydawany w formie decyzji administracyjnej ze wszystkimi tego konsekwencjami, za wyjątkiem możliwości zaskarżenia takiej decyzji do sądu administracyjnego (art. 8 ust. 2 pkt 1 wojskowej ustawy pragmatycznej). Skoro więc rozkaz o wyznaczeniu na stanowisko jest decyzją administracyjną, to o jego wprowadzeniu do obrotu prawnego i o jego obowiązywaniu wobec strony można mówić dopiero z chwilą doręczenia, a wyjątkowo – ustnego ogłoszenia (art. 109 § 1 i 2 Kpa). Prowadzi to do wniosku, że objęcie stanowiska służbowego nie może nastąpić przed wyznaczeniem na to stanowisko w ścisłym, prawnym sensie wyrazu "wyznaczenie". Nie zmienia tego fakt, że skarżący mógł powziąć taką informację już wcześniej. Ta wcześniejsza wiedza zasadnie została przez niego uznana za "nieformalną", gdyż, jak wyjaśnił skarżący na rozprawie, o wyznaczeniu na stanowisko służbowe jedynie "wspomniał" mu jeden z oficerów już przed świętami Bożego Narodzenia 2005 r. W niniejszej sprawie organy nie wykazały, aby rozkaz o wyznaczeniu skarżącego na stanowisko służbowe doręczony mu został przed datą podawaną przez niego jako data takiego doręczenia, tj. przed [...] stycznia 2006 r. W ocenie Sądu jedynym, przekonującym i jednoznacznym dowodem, że datą tą był właśnie [...] stycznia 2006 r., jest osobista adnotacja skarżącego na wyciągu z rozkazu z dnia [...] grudnia 2005 r., opatrzona jego podpisem i datą (k. [...] akt administracyjnych). Zaświadczenie z dnia [...] lutego 2006 r., a także wyciąg dnia [...] lipca 2006 r. z rozkazu dziennego z dnia [...] grudnia 2005 r. (k. odpowiednio [...] i [...] akt administracyjnych) określają datę objęcia stanowiska przez skarżącego, a nie datę doręczenia mu rozkazu o wyznaczeniu na stanowisko. Skoro zatem datą wyznaczenia był [...] stycznia 2006 r., to ustalenie daty objęcia stanowiska na dzień [...] grudnia 2005 r. uznać należy za niewiążące na gruncie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd ocenił, że definicja terminu "objęcie stanowiska" zawarta w art. 6 ust. 1 pkt 17 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych skonstruowana została wyłącznie na potrzeby tej ustawy – służy ona celom porządkowym, finansowym, kadrowym, ale nie może być w sposób automatyczny stosowana przy ocenie zakresu uprawnień mieszkaniowych określonych w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz przy ustalaniu terminu realizacji tych uprawnień. Gdyby natomiast uznać, że definicja ta może i powinna być zastosowana na gruncie tej ustawy, to prowadzić to musi do wniosku, że dowódca jednostki wojskowej skarżącego w sposób nieprawidłowy ustalił datę objęcia przez niego stanowiska. Skarżący dotrzymał więc ustawowego terminu na złożenie wniosku, o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt 1 ustawy. Sąd orzekający w niniejszej sprawie zauważa i pozytywnie ocenia intencje organów zmierzające do niezawodnego, pewnego ustalenia daty objęcia przez skarżącego stanowiska służbowego. Jak wyżej wyjaśniono, wobec braku innej, legalnej definicji omawianego pojęcia posiłkowanie się definicją zawartą w wojskowej ustawie pragmatycznej wydawać się może formalnie uprawnione. Stanowisko takie Sąd ocenił jednak jako niezasadne z punktu widzenia funkcji art. 24 ust. 5 pkt 1 ustawy, a poza tym jako nazbyt formalne, nie uwzględniające wymogów wynikających z art. 7 i 8 Kpa. W dalszym postępowaniu konieczne więc będzie podjęcie starań dla ustalenia daty otrzymania przez skarżącego rozkazu o wyznaczeniu na stanowisko. W razie braku dowodów innych, niż osobista adnotacja skarżącego na tym rozkazie, ocenić należy, że datą tą był istotnie [...] stycznia 2006 r. Konsekwencją tego będzie zastosowanie art. 25 ust. 6 ustawy. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Korzystając z możliwości, jakie stwarza art. 134 § 1 tej ustawy Sąd uchylił także utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r. Co do kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a co do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji - na podstawie art. 152 tej ustawy.