II SA/Wa 2267/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę Przedmiotem skargi jest decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej: ,,CKL’’, ,,Komisja II instancji’’) utrzymująca w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2023 r. [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej [...] (dalej: ,,RKL’’, ,,Komisja I instancji’’) umarzającą postępowanie orzecznicze wobec M. S. (dalej: ,,skarżący") na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz.U. 2024 r., poz. 572), dalej: "k.p.a.", w związku z art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 310), dalej: "ustawa o komisjach lekarskich". Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] skierował skarżącego do RKL [...] celem ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Prawomocnym orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. skarżący został uznany za inwalidę III gr. w związku że służbą, nie orzeczono związku inwalidztwa ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, ani z wypadkiem doznanym w czasie pełnienia służby. W tej sytuacji Komisja Lekarska nie znalazła podstaw prawnych do ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu i na podstawie art. 105 § 1 k.p.a umorzyła postępowanie orzecznicze w całości. Od powyższego orzeczenia złożył odwołanie do CKL skarżący, w którym podniósł, że doznany uszczerbek na zdrowiu ma związek z wypadkiem doznanym w czasie pełnienia służby i ze szczególnymi warunkami służby. Zdaniem skarżącego dolegliwości i problemy ze zdrowiem miały miejsce w czasie pełnienia służby. Problem z kręgosłupem wystąpił po napaści osadzonego, w wyniku czego doznał urazu kręgosłupa w odcinku lędźwiowym. Za co komisja przyznała 7 % uszczerbku na zdrowiu. Leczy się neurologicznie. Jest pod opieką poradni [...] [...]. Skarżący dodał, że jego stan psychiczny pogorszył się także na skutek uczestniczenia w próbie samobójczej osadzonego. Skarżący wskazał, że pracując w służbie doznał także urazu w kolanie lewym i prawym i zostało to uznane jako uszczerbek na zdrowiu. CKL w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r. stwierdziła, że RKL [...] wskazała, że w obiegu prawnym istnieje prawomocne orzeczenie nr [...] z dnia [...] czerwca 2020r. ustalające u skarżącego trzecią grupę inwalidzką, w związku ze służbą, bez związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Organ podniósł, że w dostępnej dokumentacji orzeczniczej nie figuruje rozpoznanie: "przebyta reakcja na stres i zaburzenia adaptacyjne" nie są więc spełnione wymogi punktu 18.3 załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 maja 2016 r. w sprawie wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, z tytułu których funkcjonariuszowi Służby Więziennej przysługuje jednorazowe odszkodowanie, stanowiącego wykaz chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby z tytułu których funkcjonariuszowi Służby Więziennej przysługuje jednorazowe odszkodowanie (Dz.U. z 2016, poz. 736). W ocenie CKL, RKL słusznie uznała, że nie ma podstaw do wszczynania postępowania w celu ustalenia uszczerbku na zdrowiu związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W związku z tym organ orzekł jak wyżej. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący. W uzasadnieniu wskazał, że w zaskarżonych decyzjach potwierdzono, że jego niezdolność do służby pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Podniósł, że po wypadku przebywał rok czasu na zwolnieniu lekarskim. Po roku wrócił do służby, podczas której uczestniczył w ratowaniu osadzonego, który podjął próbę samobójczą. Wydarzenie to spowodowało pogorszenie jego stanu psychicznego, a w konsekwencji komisja uznała trwałą niezdolność do służby. Dodał, że do dzisiaj jest pod opieką neurologa i [...]. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. . Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), dalej: ,,p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W pierwszej kolejności wskazać należy, że chociaż sprawy dotyczące skarg na orzeczenia komisji lekarskich wydane w celu uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku i braku związku inwalidztwa ze służbą nie podlegają kontroli sądu administracyjnego to zaskarżona decyzja nie jest orzeczeniem merytorycznym w tego rodzaju sprawie, a aktem administracyjnym o charakterze procesowym, wydanym na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., który kontroli sądu powszechnego nie podlega. Należy bowiem odróżnić charakter merytoryczny orzeczenia od procesowego charakteru decyzji i związanego z tym trybu zaskarżenia (postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 247/18; publ. CBOSA). Z tego względu zaskarżona decyzja CKL i decyzja RKL z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] poddane zostały kontroli sądu administracyjnego. Podstawę zaskarżonej decyzji CKL i utrzymanej nią w mocy decyzji RKL stanowi art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przy czym posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem "organ (...) wydaje decyzję" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne w razie stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z wystąpienia przesłanki podmiotowej bądź przesłanki przedmiotowej. Przesłankę podmiotową stanowi brak legitymacji strony postępowania administracyjnego. Natomiast przesłanką przedmiotową jest brak - w znaczeniu prawnym - przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Innymi słowy, brak przedmiotu postępowania ma miejsce wówczas, gdy stan faktyczny nie podlega uregulowaniu przepisami administracyjnymi, które dawałyby organowi administracyjnemu kompetencję do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przyczyna bezprzedmiotowości może istnieć zarówno przed wszczęciem postępowania, jak i pojawić się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem. W każdym z tych przypadków stwierdzenie bezprzedmiotowości, na jakimkolwiek etapie postępowania, obliguje organ do zakończenia postępowania w sposób formalny, a nie merytoryczny. W przypadku wystąpienia przesłanki bezprzedmiotowości po wszczęciu postępowania, organ zobligowany jest więc postępowanie umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie z uwagi na brak podstaw prawnych do ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu skarżącego spowodowanego chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby. W konsekwencji postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że skarżący został skierowany przez Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] celem ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby (skierowanie z dnia [...] września 2020 r.). Skarżący orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] wydanym przez [...] Komisję Lekarską został uznany za inwalidę III gr. w związku ze służbą, nie orzeczono związku inwalidztwa ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, ani z wypadkiem doznanym w czasie pełnienia służby. W świetle powyższego trafne jest stanowisko CKL, że postępowanie w sprawie niniejszej stało się bezprzedmiotowe. Obowiązujące przepisy prawa uniemożliwiają zakończenie postępowania, zainicjowanego skierowaniem Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] w celu ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza spowodowanego chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby, poprzez wydanie decyzji merytorycznej. RKL prawidłowo umorzyła postępowanie w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy dysponowała prawomocnym orzeczeniem RKL z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] stwierdzającym brak związku inwalidztwa ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, ani z wypadkiem doznanym w czasie pełnienia służby. Mając zatem na uwadze powyższe nie sposób podzielić zarzutów Skarżącego, że Komisja II instancji jak i I instancji dopuściły się rażącego naruszenia prawa materialnego, poprzez uznaniową i niczym nieuzasadnioną dowolność interpretacji i stosowania obowiązujących norm prawa. Komisje obu instancji zastosowały normę proceduralną w sposób prawidłowy oceniając postępowanie jako bezprzedmiotowe. Nie doszło także do błędów w ustaleniach faktycznych, przyjęty za podstawę orzeczenia, orzekające w sprawie komisje lekarskie nie dokonywały oceny materiału dowodowego, albowiem kwestia oceny tego, czy inwalidztwo skarżącego powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby/choroby było przedmiotem analizy RKL, która w dniu [...] czerwca 2020 r. wydała orzeczenie nr [...]. Wynika to wprost z ww. orzeczenia, w którym wskazano, że RKL dokonała badania lekarskiego. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano natomiast, że RKL[...] dokonała rozpoznania w oparciu o wywiad, badanie przedmiotowe i przedstawioną dokumentację lekarską, którą wymieniono w części A. Brak rozpoznania u skarżącego schorzenia pozostającego w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby uniemożliwiał ustalenie stopnia uszczerbku na zdrowiu. Ponadto, także uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. Organ II instancji wskazał w sposób jednoznaczny z jakich względów w sprawie niniejszej zostało wydane rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania. Jednocześnie wyjaśnił powody. Konkludując Sąd stwierdza, że Komisja I instancji prawidłowo stwierdziła przesłanki do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, a Komisja II instancji trafnie podzieliła to stanowisko. Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku