II SA/Wa 2268/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zapomogi pieniężnej oddala skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego W. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 84 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) oraz § 5 i 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2005 r. w sprawie warunków i trybu przyznania nagród i zapomóg żołnierzom zawodowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 206, poz. 1718), utrzymał w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w N. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. w sprawie odmowy przyznania [...] J. K. zapomogi pieniężnej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż warunkiem przyznania żołnierzowi zawodowemu zapomogi pieniężnej jest konieczność poniesienia przez niego dodatkowych wydatków pieniężnych spowodowanych zdarzeniem wymienionym w art. 84 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie natomiast z § 5 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2005r. warunkiem przyznania żołnierzowi zawodowemu zapomogi jest konieczność poniesienia dodatkowych wydatków pieniężnych spowodowanych zdarzeniem losowym, klęską żywiołową, długotrwałą chorobą lub śmiercią członka rodziny oraz z innych przyczyn powodujących istotne pogorszenie warunków materialnych. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. podzielił pogląd wyrażony przez organ I instancji, a dotyczący nieziszczenia się przesłanek określonych w art. 84 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy z dnia 11 września 2003 r. warunkujących możliwość przyznania żołnierzowi zapomogi. Wnioskodawca nie udokumentował bowiem żadnego z wydatków związanych z chorobą lub innym istotnym pogorszeniem warunków materialnych. Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, iż powołane w decyzji WKU w N. rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2004 r. w sprawie warunków przyznania nagród i zapomóg żołnierzom zawodowym (Dz. U. Nr 122, poz. 1274 ) było błędne, to jednak błąd ten nie powoduje, że przedmiotowa decyzja wydana została bez podstawy prawnej. Decyzja, w której podstawę prawną niewłaściwie powołano, nie jest bowiem decyzją wydaną bez podstawy prawnej. Organ wskazał na stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 1983 r., sygn. akt I SA 1294/82 (ONSA 1983, z. 1, poz. 5), w którym Sąd uznał, iż "fakt powołania się przez organy administracji w decyzji na przepisy niewłaściwe w sprawie, jakkolwiek wskazuje na wadliwość działania tych organów, nie stanowi jednak przesłanki do uznania przez sąd, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że organy administracji mogły wydać zaskarżone decyzje, mając do tego podstawę w innym przepisie tej samej ustawy". Dokładnie taka sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie. Rozstrzygnięcie organu I instancji znajduje podstawę w powołanym na wstępie rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2005 r., gdyż przepisy obydwu rozporządzeń praktycznie są identyczne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K. zarzucił powyższej decyzji: 1. naruszenie prawa materialnego - art. 84 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), polegające na przekroczeniu granic uznania administracyjnego przez przyjęcie, iż konieczność odbywania przez skarżącego kosztownej nauki na studiach wyższych, częstych dojazdów do miejsca zamieszkania oddalonego od miejsca pełnienia służby i znaczne pogorszenie stanu zdrowia nie stanowi innej okoliczności znacznie pogarszającej status materialny skarżącego, 2. naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, która zawierała wadliwą podstawę prawną i pochodziła z innego aktu prawnego, a zatem de facto bez podstawy prawnej. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w N. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż jest żołnierzem pełniącym zawodową służbę wojskową w N. na stanowisku służbowym w administracji wojskowej, gdzie jest pożądana wysoka znajomość przepisów prawa. Ponadto, pełni służbę w odległości blisko 150 km od miejsca zamieszkania. Od dłuższego czasu przebywa na zwolnieniach lekarskich, co organ sam przyznaje. Wreszcie, kształci się po to, aby zwiększyć swoją przydatność do zawodowej służby wojskowej, doskonalić swoją znajomość zagadnień zawodowych i zwiększać przydatność dla Sił Zbrojnych RP. Okoliczności tych nie sposób pominąć, a już tym bardziej ocenić negatywnie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Podstawę materialnoprawną decyzji wydanej w sprawie stanowił przepis art. 84 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), zgodnie z którym żołnierzom zawodowym mogą być przyznawane zapomogi - w przypadku zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci członka rodziny oraz z innych przyczyn powodujących istotne pogorszenie warunków materialnych. Szczegółowe warunki przyznawania żołnierzom zawodowym nagród i zapomóg, okoliczności uzasadniające przyznanie zapomogi i tryb postępowania w tych sprawach określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2005 r. w sprawie warunków przyznawania nagród i zapomóg żołnierzom zawodowym (Dz. U. Nr 122, poz. 1274). Stosownie do § 5 powołanego rozporządzenia, warunkiem przyznania żołnierzowi zawodowemu zapomogi jest konieczność poniesienia przez niego dodatkowych wydatków pieniężnych spowodowanych zdarzeniem określonym w art. 84 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przy przyznawaniu zapomogi uwzględnia się wszystkie okoliczności mające wpływ na sytuację materialną żołnierza i jego rodziny. Niewątpliwie decyzja wydana przez organ na wskazanej wyżej podstawie ma charakter uznaniowy. Decyzje wydane na zasadzie uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego, jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany. Sąd administracyjny bada bowiem zgodność z prawem, a nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Z tego też względu kontrola sądowa zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. Kodeks postępowania administracyjnego -Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, C.H. Beck, wyd. 8) Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza kontrolą sądowo-administracyjną. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza granice określone w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym wyżej zakresie nie stwierdził, aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. W rozpoznawanej sprawie organ dokonał analizy i oceny wskazywanych przez skarżącego okoliczności uzasadniających, w jego ocenie, przyznanie zapomogi, słusznie przy tym wskazując, iż nie wykazał on wydatków związanych z chorobą, czy też innym zdarzeniem powodującym istotne pogorszenie warunków materialnych. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie skarżący przyznał, iż nie udokumentował w żaden sposób wydatków związanych z leczeniem, które, jego zdaniem kształtują się przeciętnie w skali miesiąca w kwocie około [...] zł. Wbrew zarzutom skarżącego, organ dokonał prawidłowej wykładni art. 84 ust. 1 pkt 2 ustawy pragmatycznej oraz prawidłowo zastosował w postępowaniu odwoławczym przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2005 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania nagród i zapomóg żołnierzom zawodowym, przyjmując, iż przyczyny powodujące istotne pogorszenie warunków materialnych mają charakter zdarzenia losowego, a zatem takiego, na które człowiek nie ma wpływu, zaś warunkiem przyznania zapomogi jest konieczność poniesienia wydatków pieniężnych spowodowanych tym zdarzeniem. Jak już wyżej wskazano, poniesienia wydatków związanych z chorobą mającą charakter zdarzenia, o którym mowa w art. 84 ust. 1 pkt 2 ustawy pragmatycznej, skarżący nie wykazał ani też innych, które byłyby spowodowane zdarzeniami w rozumieniu powołanego przepisu. Zgodzić się należy z organem, iż odbywanie przez skarżącego nauki na studiach wyższych nie stanowi okoliczności uzasadniającej przyznanie zapomogi pieniężnej. Formy pomocy żołnierzowi skierowanemu na studia zostały bowiem określone w art. 91 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Nie można też zarzucić organowi wydania decyzji bez podstawy prawnej w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie oparł na podstawie art. 84 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zaś w postępowaniu odwoławczym zastosował przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2005 r. w sprawie warunków przyznania nagród i zapomóg żołnierzom zawodowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 206, poz. 1718). Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.