II SA/Wa 2268/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Sławomir Antoniuk, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu [...] 1. stwierdza, że zaskarżona uchwala została wydana z naruszeniem prawa; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego M. K. kwotę 300 (trzysta) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. K. w dniu [..] maja 2013 r. złożył w Urzędzie Dzielnicy [...] wniosek o najem lokalu z zasobu mieszkaniowego miasta, do którego dołączył m.in.: – odpis wyroku Sądu Rejonowego [...] Wydział Cywilny (sygn. akt [...]) z dnia [...] marca 2012 r., nakazującego mu opuszczenie i opróżnienie lokalu nr [...] przy ul. [...], w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia, bez prawa do lokalu socjalnego; – odpis wyroku Sądu Okręgowego [...] Wydział Cywilny [...] (sygn. akt [...]) z dnia [...] lutego 2013 r., w którym Sąd oddalił apelację M. K. od ww. wyroku; – zaświadczenie o osiąganych dochodach w okresie od października 2012 r. do marca 2013 r., ze średnim miesięcznym dochodzem podlegającym opodatkowaniu w wysokości [...] zł.; – oświadczenie majątkowe o nieposiadaniu mieszkania, domu, czy też nieruchomości gruntowej. Zarząd Dzielnicy [...] podjął w dniu [...] czerwca 2013 r., na podstawie art. 6 ustawy z dnia 15 marca 2002 roku o ustroju Miasta Stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 z późn. zm.) i § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady m. st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r., w sprawie przekazania dzielnicom m. st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m. st. Warszawy (Dz. U. Woj. Maz. z 2008 r. nr 220, poz. 9485 z późn. zm.) oraz § 45 pkt 5 Statutu Dzielnicy [...], stanowiącego Załącznik Nr [...] do Uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r., w sprawie nadania statutów dzielnicom Miasta Stołecznego Warszawy (Dz. U. Woj. Maz. z 2010 r. nr 32, poz. 453 z późn. zm.) i § 24 ust. 1 w związku z § 22 ust. 5 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Woj. Maz. z 2009 r. Nr 132, poz.3937 z późn. zm.), uchwałę Nr [...], którą odmówił zakwalifikowania M. K. do umieszczenia go na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu, z mieszkaniowego zasobu [...]. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że wnioskodawca poinformował, że zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...], jednakże nie poświadczył we wniosku, kto został zgłoszony do opłat i jaka jest pow. przedmiotowego lokalu. Wydział Zasobów Lokalowych zwrócił się do spółdzielni mieszkaniowej z wnioskiem o udostępnienie danych osobowych, na który udzielono odpowiedzi, informując, że faktycznie w ww. lokalu do opłat zgłoszona jest tylko jego właścicielka, a pow. mieszkalna lokalu wynosi 40,47 m2. W oparciu o powyższe Zarząd Dzielnicy przyjął, że zainteresowany zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe w innym miejscu. Jednocześnie zwrócono uwagę, że we wniosku podał on nieprawdziwe dane, co jest podstawą do odmownego rozpatrzenia wniosku. Ponadto Komisja Mieszkaniowa w dniu [...] czerwca 2013 roku zaopiniowała negatywnie wniosek w oparciu o § 22 ust. 5 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] poinformował M. K. o podjęciu w oparciu o § 22 ust. 5 uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy, wskazując, że w toku analizy dokumentów ustalono, że do opłat czynszowych zgłoszona jest jedna osoba - właścicielka. Ponadto wskazano, że korespondencja, która została wysłana na wskazany przez M. K. adres została odebrana przez konkubinę, a to oznacza, że zaspokoił on swoje potrzeby mieszkaniowe. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. M. K. wniósł o ponowne rozpoznanie jego wniosku. W jego uzasadnieniu zarzucił organowi niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wyciągnięcie błędnych wniosków z poczynionych działań. Podniósł, iż musiał zmienić adres korespondencyjny z obawy przed zaginięciem korespondencji kierowanej do niego, natomiast nie oznacza to, że w tym miejscu mieszka. Wskazał też, że musi mieszkać u kolegów lub w służbowym samochodzie. Oświadczył też, że nie posiada konkubiny ani żony. Uchwałą z dnia [...] września 2013 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz, 361 z późn. zm.) i § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2008 r. Nr 220, poz.9485 z późn. zm.), a także § 45 pkt 5 Statutu Dzielnicy [...], stanowiącego Załącznik Nr [...] do Uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2010 r. Nr 32, poz.453 z późn. zm.), Zarząd Dzielnicy [...] odmówił uchylenia własnej uchwały Nr [...]. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, wskazano, że podstawą do jego podjęcia był § 22 ust. 5 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy, a konkretnie zawarcie nieprawdziwych informacji we wniosku o najem lokalu z zasobów miasta. Przypomniano, że w wyniku zwrócenia się do spółdzielni mieszkaniowej [...] uzyskano informacje sprzeczne z deklarowanymi przez wnioskodawcę. Ponadto zauważono, że wyrok eksmisyjny bez uprawnienia do lokalu socjalnego daje podstawę do uznania, że dotychczasowy sposób korzystania zainteresowanego z lokalu nie był prawidłowy i daje także podstawę do odmowy w oparciu o § 22 ust. 2 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy. Dodatkowo organ wskazał, że w wyniku odbioru korespondencji kierowanej do wnioskodawcy przez osobę określoną jako żona, powziął uzasadnione wątpliwości co do prowadzenia przez skarżącego jednoosobowego gospodarstwa domowego. Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. M. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] W skardze ponownie zarzucono organowi niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, poprzez nieprzeprowadzenie wywiadu środowiskowego oraz nieprawidłowe ustalenie na podstawie wskazań poczty o doręczeniu pism, że skarżący zamieszkuje w miejscu wskazanym jako adres korespondencyjny. Ponadto podkreślił, że nie posiada żony ani konkubiny, a z mieszkania nr [...] przy ul. [...] musiał się wyprowadzić. Ponownie wskazał, że w chwili obecnej nie ma stałego miejsca zamieszkania, w związku z czym niezbędna mu jest pomoc z zasobów lokalowych miasta. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniania na podstawie ww. kryteriów zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gv.pl) określił, iż uchwała Zarządu Dzielnicy [...] odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a." NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Zauważyć należy, że podstawę prawną zaskarżonej uchwały indywidualnej stanowi uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, która zawiera zarówno przepisy materialne, jak i procesowe – reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy jej przyjęcia. W stosunku do uchwał indywidualnych nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: "K.p.a.", co powoduje, że nie podlegają one kontroli sądu administracyjnego pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrola sądowoadministracyjna takich uchwał dokonywana jest w trybie art. 147 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Natomiast, stosownie do przepisu art. 147 § 2 P.p.s.a., rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. Przystępując do rozpoznania niniejszej skargi wskazać należy, że odmowne załatwienie wniosku skarżącego, jak wskazano w treści zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...], wynika z zastosowania fakultatywnych, a więc wysoce ocennych, kryteriów odmowy zawartych w § 22 ust. 5 powołanej uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. Zgodnie bowiem z § 22 ust. 5 odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2 , jak również uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2 , mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Kryteria jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o wynajem lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy określa przepis § 4 ww. uchwały podjętej na podstawie art. 20 ust. 3 i art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Powołany przepis ustanawia kryteria jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o wynajem lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy. W świetle powołanego przepisu, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: 1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie za zgodą właściciela w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto 2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. W kolejnych przepisach tej uchwały w rozdziale 2 "Wynajem lokali na czas nieokreślony osobom pozostającym w trudnych warunkach mieszkaniowych i materialnych" ustalono, w jakich przypadkach nie stosuje się warunków określonych w § 4 uchwały i odmawia się wynajęcia lokalu - § 6 uchwały. Natomiast tryb rozpatrywania wniosków określa rozdział 7 "Tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej" powołanej uchwały. Przepis § 22 ust. 2 pkt 2, 4 i 5 powołanej uchwały wskazuje, iż przy rozpatrywaniu wniosków osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu należy poddać wnikliwej analizie m.in. zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela, jak też rozporządzenie, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, pod jakimkolwiek tytułem posiadanym prawem do lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem złożenia wniosku, a także fakt dokonania przez te osoby zamiany lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części na lokal kwalifikujący ich do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu, oraz dodatkowo w przypadku osób ubiegających się o najem lokalu na podstawie § 4, § 12 i § 31: a) warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania, b) warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. Odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1 (dotyczących stanu majątkowego oraz dokumentacji potwierdzającej posiadane tytuły prawne do lokali), potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku - § 22 ust. 5 ww. uchwały. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów powołanej uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...]. W rozpoznawanej sprawie organ odmówił skarżącemu umieszczenia go na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z zasobów [...], uznając, że zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe w innym miejscu, a także uznając, że podał on nieprawdziwe dane. Uzasadniając takie stanowisko organ wskazał, że skarżący nie podał we wniosku, kto jest zgłoszony do opłat w spółdzielni mieszkaniowej, a ponieważ organ uzyskał informację, że zgłoszona jest obecnie tylko jedna osoba – właścicielka, to okoliczność ta miała świadczyć i o zaspokojeniu przez skarżącego potrzeb mieszkaniowych i o podaniu przez niego nieprawdziwych informacji. Jak wynika natomiast z analizy akt sprawy skarżący złożył wniosek o umieszczenie go na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z zasobów [...] w dniu [...] kwietnia 2013 r. Jednocześnie wskazać należy, że wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] marca 2012 r. o sygn.. akt [...] nakazywał skarżącemu opuszczenie i opróżnienie lokalu nr [...] położonego w [...] przy ulicy [...], w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Wskazać należy, że Sąd Okręgowy, który rozpoznawał apelację skarżącego od wyroku Sądu Rejonowego zapadł w dniu [...] lutego 2013 r., a to oznacza, że do tego czasu orzeczenie Sądu Rejonowego nie było prawomocne. W momencie zatem składania przez skarżącego wniosku do Dzielnicy [...] nie upłynął jeszcze 6 miesięczny termin, o jakim mowa w wyroku Sądu Rejonowego. Wskazać ponadto należy, że zarówno ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.), jak również uchwała Nr LVIII/1751/2009, nie definiują co oznacza pojęcie adres lokalu, w którym zamieszkuje wnioskodawca, o którym mowa w pkt 11.1 wniosku o najem lokalu mieszkalnego. Ponadto jak wynika z akt sprawy skarżący był w dacie złożenia wniosku zameldowany pod wskazanym adresem. Jak wynika zaś z pism skarżącego, skierowanych zarówno do organu jak i do Sądu, podawał on w nich, że jego potrzeby mieszkaniowe nie zostały zaspokojone, że mieszkał pod wskazanym wyżej adresem do [...] czerwca 2013 r. oraz, że podał inny adres do korespondencji ze względu na możliwość zaginięcia korespondencji. Ustalenie zatem, przez organ, jedynie w oparciu o informację ze spółdzielni mieszkaniowej co do ilości osób zobowiązanych do opłacania należności, że skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, bez podjęcia jakiejkolwiek próby ustalenia stanu faktycznego, czy to poprzez zebrania oświadczenia od skarżącego, czy też poprzez np. wywiad środowiskowy, pod wskazanym adresem na ulicy [...] wskazuje, że organ nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku wynikającego zarówno z zapisu § 22 ust. 2 jaki ust. 5 powołanej uchwały. Biorąc zatem pod uwagę powyższe, nie sposób zaakceptować odmowy pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego z uwagi na tak wybiórczą ocenę i niewystarczającą argumentację podjętej odmowy. Dokonana w niniejszej sprawie przez Zarząd Dzielnicy [...] analiza wniosku skarżącego i złożonych w postępowaniu dokumentów, nie została przeprowadzona wnikliwie wg wytycznych zawartych w § 22 powołanej uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., a przez to zaskarżona uchwała odmowna narusza ust. 5 wskazanego paragrafu i jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia standardów demokratycznego państwa prawa. Zaznaczyć należy, że od daty podjęcia zaskarżonej uchwały do chwili wydania niniejszego wyroku upłynął rok, zachodzi więc przesłanka wyłączenia stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Powyższe ustalenia nakazują Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie stwierdzić wydanie uchwały z naruszeniem prawa. Rozpoznając ponownie wniosek skarżącego, Zarząd Dzielnicy [...] weźmie pod uwagę powyższe rozważania Sądu, wnikliwie zapozna się z sytuacją, finansową i mieszkaniową skarżącego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 2 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej uchwały Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. – jak w pkt 2 sentencji, zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a. – jak w pkt 3 sentencji wyroku.