II SA/Wa 2269/18
WyrokWSA w Warszawie2019-07-09
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Ewa Radziszewska-Krupa, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres 9 lat i 1 miesiąca służby na rzecz totalitarnego państwa, w kontekście ponad 29-letniego okresu służby, może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, co jest warunkiem wyłączenia stosowania przepisów dotyczących obniżenia świadczeń emerytalnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres 9 lat i 1 miesiąca służby na rzecz totalitarnego państwa, w kontekście łącznego okresu służby wynoszącego 29 lat, 6 miesięcy i 12 dni, nie może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Ponieważ obie przesłanki z art. 8a ust. 1 ustawy (krótkotrwałość służby przed 31 lipca 1990 r. ORAZ rzetelne wykonywanie zadań po 12 września 1989 r.) muszą być spełnione łącznie, niespełnienie pierwszej z nich wyklucza możliwość wyłączenia stosowania przepisów dotyczących obniżenia świadczeń emerytalnych, co skutkuje oddaleniem skargi.Stan faktyczny
Skarżący K. G. wniósł o wyłączenie stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (art. 15c, 22a, 24a) wobec siebie, argumentując, że jego służba na rzecz totalitarnego państwa była krótkotrwała i rzetelnie wykonywał obowiązki po 1989 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił, uznając, że 9 lat i 1 miesiąc służby na rzecz totalitarnego państwa nie jest okresem "krótkotrwałym". Skarżący zaskarżył tę decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP i K.p.a. oraz błędnej wykładni art. 8a ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2019 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy - oddala skargę -
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132, z późn. zm.), zwanej dalej również ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), po rozpatrzeniu wniosku K.G. z dnia [...] października 2017 r., odmówił wyłączenia stosowania wobec wymienionego art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.
Organ podał, że K. G. we wniosku szczegółowo opisał przebieg swojej służby, powołując się m.in. na fakt, że służbę rozpoczął w 1976 r. jako podchorąży w Wyższej Oficerskiej Szkole [...] w [...]. Wnioskodawca podał m.in., że służył w Wojsku do 1990 r., realizując tam powierzone zadania w sposób nienaruszający praw i godności innych osób. Dodał, że nigdy nie splamił honoru żołnierza polskiego. Zaznaczył również, że w latach osiemdziesiątych był karany dyscyplinarnie w związku z utratą przez jego przełożonych zaufania do niego oraz za głoszenie haseł prosolidarnościowych. Podał, że do służby w Policji, po pozytywnym przejściu przez komisję kwalifikacyjną, wstąpił w 1991 r. Były funkcjonariusz opisał różne wydarzenia z pełnionej przez siebie służby w Policji, wskazując na rzetelne wykonywanie przez niego obowiązków służbowych,
w szczególności z narażeniem życia i zdrowia. Ponadto podniósł, iż dziewięcioletni okres służby w Wojskowej Służbie Wewnętrznej w odniesieniu do ponad 41-Ietniego okresu służby i pracy dla Ojczyzny jest okresem krótkim, biorąc pod uwagę również fakt, iż w dalszym ciągu udziela się na rzecz obronności w jednostce samorządu terytorialnego.
Minister ustalił, że K. G. została zwolniony ze służby w Szkole Policji w [...] w dniu [...] stycznia 2006 r. i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem art. i 5c oraz 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury. Organ wskazał, że z pisma z dnia [...] kwietnia 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. informacji o przebiegu służby Nr [...] wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy w okresie służby od dnia [...] lipca 1981 r. do dnia [...] Iipca 1990 r.
Organ ustalił, że całkowity okres służby wynosi 29 lat, 6 miesięcy i 12 dni,
z czego okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynosi 9 lat i 1 miesiąc.
Minister podał, że z kopii akt osobowych o sygn. [...], przekazanych pismem z dnia [...] marca 2018 r., (znak: [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby K. G. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. (znak: [...]) przekazał informację dotyczącą przebiegu służby ww. funkcjonariusza. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że były funkcjonariusz po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. Wskazują na to informacje zawarte m.in. w opiniach służbowych oraz wnioskach
o mianowanie na kolejne wyższe stopnie i stanowiska służbowe. Nie odnotowano żadnych kar dyscyplinarnych czy też postępowań karnych lub karno-skarbowych. Minister wskazał, że brak jest dokumentów odnoszących się do czynności służbowych, w trakcie których wystąpiło zagrożenie życia lub zdrowia. Z pisma z dnia [...] marca 2018 r. (znak: Nr [...]) Wojskowego Biura Historycznego nie wynika, aby wnioskodawca nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki pełniąc służbę w Wojsku po dniu 12 września 1989 r.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a
i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 3 1 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Podał, że wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie. Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Podał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy powyższego słowa: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).
Analizując drugą z przesłanek organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków.
Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje
się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania
i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy
i realizowania obowiązków dodatkowych. Ponadto istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny
i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych.
Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Zauważyć jednak należy, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.
Minister wskazał, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ww. przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Stwierdził,
że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r. nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy jest zasadne.
Zdaniem organu "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Uprawnienie z art. 8a ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna,
a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".
Organ stwierdził, że okres 9 lat i 1 miesiąca służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby (29 lat,
6 miesięcy i 12 dni), nie może być oceniony jako krótkotrwały.
Minister stwierdził, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań
i obowiązków przez K. G. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Wskazał, że w opinii Komendanta Głównego Policji oraz Wojskowego Biura Historycznego ww. funkcjonariusz rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji i w Wojsku, a dokumenty zgromadzone w sprawie nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność służby K. G. Podnoszone przez stronę okoliczności dotyczące ryzyka utraty życia i zdrowia podczas pełnionej przez niego służby, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Minister podniósł, że zwrot "szczególnie z narażeniem życia i zdrowia" jest dodatkowym czynnikiem, który wpływa na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza,
a w rozpatrywanej sprawie organ tej rzetelności nie kwestionuje.
W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zgromadzone dokumenty nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z powyższego przepisu ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy ogólnie obowiązującego art. 15c, art. 22a
i art. 24a ustawy.
Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia z dnia [...] października 2018 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi K. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zobowiązanie organu do uwzględnienia jego wniosku z [...] października 2017 r. a także zasądzenie zwrotu kosztów sądowych zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj:
- art. 2 Konstytucji RP, polegające na arbitralnym obniżeniu przysługującego skarżącemu świadczenia emerytalnego, co narusza zasadę ochrony praw nabytych
i zasadę sprawiedliwości społecznej, a także zasadę zaufania obywatela do państwa
i tworzonego przez nie prawa oraz nie działania prawa wstecz, wynikające z zasady demokratycznego państwa prawnego;
- art. 67 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP polegające na arbitralnym obniżeniu przysługującego skarżącemu świadczenia emerytalnego, co stanowi nieproporcjonalne
i nieuzasadnione naruszenie przysługującego prawa do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego;
- art. 30 oraz art. 47 Konstytucji RP w zw. z art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności polegające na naruszeniu godności skarżącego,
w tym prawa do ochrony czci, dobrego imienia, prawa do prywatności i prawa do poszanowania życia rodzinnego, poprzez przyjęcie, że służba wojskowa skarżącego
w okresie przed 31 sierpnia 1990 r. (data rozwiązania WSW) - stanowiła "służbę na rzecz totalitarnego państwa", a tym samym arbitralne przypisanie skarżącemu - w akcie prawnym rangi ustawy, a następnie- decyzji winy za działania związane z naruszeniami
praw człowieka, których dopuszczali się niektórzy przedstawiciele władzy publicznej PRL oraz niektórzy funkcjonariusze organów bezpieczeństwa PRL, a do których skarżący w żaden sposób się nie przyczynił;
- art. 32 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegające na nieuzasadnionym, dyskryminującym zróżnicowaniu uprawnień skarżącego o charakterze majątkowym wynikających ze służby po roku 1990
i obniżeniu świadczeń emerytalnych należnych mu z tytułu tej służby, w stosunku do osób, które nie pełniły służby w okresie PRL oraz w stosunku do innych osób pełniących służbę wojskową w okresie PRL, w sposób naruszający zasadę równości wobec prawa. Skarżący wskazał, że inni żołnierze zawodowi WSW pełniący służbę wojskową na identycznych stanowiskach jak skarżący, w wymiarze czasowym nawet o wiele dłuższym, którzy przeszli po 1990 r. np. do Żandarmerii Wojskowej lub na emeryturę - nie zostali poddani represji w postaci drastycznego obniżenia emerytury;
- art. 45 ust. 1 w zw, z art. 10 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 42 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegające na zastosowaniu represji bez wykazania winy indywidualnej, zastąpienie w tym zakresie władzy sądowniczej władzą ustawodawczą i odwróceniu w ten sposób zasady domniemania niewinności przez uznanie wszystkich żołnierzy niektórych formacji wojskowych będących w służbie przed 31 sierpnia 1990 r. za winnych działań zasługujących na penalizację;
- art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 67 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegające na naruszeniu osobistych praw majątkowych i prawa do poszanowania mienia skarżącego, które podlegają równej dla wszystkich ochronie, na skutek nieproporcjonalnego naruszenia prawa skarżącego do zabezpieczenia społecznego,
co stanowi przejaw nieuzasadnionej represji ekonomicznej.
- art. 2 Konstytucji RP i art. 8 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego,
tj. obowiązującej w prawie administracyjnym zasady in dubio pro libertate, wg której organ w razie wątpliwości nie powinien sprawy rozstrzygać na niekorzyść obywatela.
- art. 8a ust. 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędnym przyjęciem,
iż skarżący nie spełnia warunków o których mowa ww. przepisie
- art. 7,7a, 77, 80, 81a k.p.a. poprzez ich niezastosowanie oraz błędną wykładnię prawną co z wynika z dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, w tym w szczególności braku systematyzacji oraz zgodnych z prawem kryteriów podstawowych pojęć dowodowych takich jak "szczególnie uzasadniony przypadek", "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.,
w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", "krótkotrwałość służby przed dniem 31 lipca 1990 r." co doprowadziło do ich nadinterpretacji oraz zdecydowanego przekroczenia ram uznania administracyjnego na niekorzyść skarżącego.
Skarżący wniósł o przesłuchanie go na okoliczności wskazane w treści skargi
a także dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wymienionych w treści skargi na okoliczności powołane w treści uzasadnienia w tym także dowodu z: akt emerytalno -rentowych posiadanych przez organ, akt osobowych świadczeniobiorcy znajdujących się w Instytucie Pamięci Narodowej oraz Archiwum Szkoły Policji w [...] - na okoliczność przebiegu służby; uwag Sądu Najwyższego do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej,
Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin z dnia [...] grudnia 2016 r. l.dz. [...], (załącznik Nr 26, str. 2-6); opinii [...] Fundacji [...] do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin z dnia [...] grudnia 2016 r., (druk sejmowy [...], l.dz. ; [...], (załącznik nr 27, str. 3,5,6)); opinii Biura Legislacyjnego Kancelarii Senatu z dnia [...] grudnia 2016 r. do ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin druk nr [...], (Załącznik nr 31, str. 3,4,6); opinii prawnej [...] M. C. z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie oceny zgodności z Konstytucją projektu ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej,
Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (wersja projektu ustawy z dnia [...] listopada 2016 r., (Załącznik nr 25, str. 8,9,10,11,12,14,15,16,17,18,21,22,23,24,25).
W uzasadnieniu skargi skarżący rozszerzył argumentację postawionych zarzutów a także przedstawił m.in. przebieg swojej służby. Podniósł też, że odchodząc na emeryturę policyjną wojewódzka komisja lekarska uznała go za całkowicie niezdolnego do służby w Policji przyznając III grupę inwalidzką, wskazując jednocześnie,
że wykazane schorzenia pozostają w związku ze służbą w Policji i są trwałe. Wskazał, że za wzorową służbę został w dniu [...] lipca 2005 r. odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi przez Prezydenta RP oraz innymi wieloma resortowymi wyróżnieniami. Skarżący wskazał m.in., że jest niezrozumiałe aby w państwie prawa, w imię sprawiedliwości dziejowej, karano żołnierzy w myśl zasady jeden za wszystkich, wszyscy za jednego. Podniósł, że nie mieści się to w kanonach demokracji. Skarżący wskazał, że pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. Komendant Szkoły Policji w [...]
-w odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia [...] czerwca 2018 r. - stwierdził: "Reasumując, na podstawie przeprowadzonej analizy dokumentacji archiwalnej, stwierdzić należy, że w okresie pełnionej służby w Szkole Policji w [...], wykonywał Pan rzetelnie zadania i obowiązki służbowe w tym również z narażeniem życia i zdrowia, co wynika co najmniej z przypadków określonych w pkt 3 i 5, w których odnotowano obrażenia odniesione przez kilkudziesięciu policjantów będące skutkiem działania osób trzecich" (załącznik nr 21 do skargi). Skarżący wskazał, że korzystając
z przysługujących uprawnień w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. poinformował organ o stanowisku Komendanta Szkoły Policji w [...] (załącznik nr 19). Jednakże tej opinii organ już nie zauważył, nie odniósł się do niej w swojej decyzji.
W ocenie skarżącego organ zdecydowanie przekroczył ramy uznania administracyjnego. W przypadku interpretacji pojęcia "rzetelnego wykonywania zadań
i obowiązków po dniu 12 września 1989 r." oraz "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" - organ powinien wykazać wnioskodawcy nierzetelność lub nienarażanie zdrowia i życia. Skarżący podniósł, że istnieje uzasadnione domniemanie, że każdy policjant, który nie został zwolniony ze służby dyscyplinarnie lub na podstawie negatywnych opinii służbowych wykonywał swoje zadania i obowiązki rzetelnie i z narażeniem życia i zdrowia. Wskazał, że decyzja organu jest niesprawiedliwa, ma charakter karny. Karze za sam fakt pracy w służbach PRL, natomiast w żaden sposób nie uwzględnia faktu pracy na rzecz wolnej Polski. Jako załączniki do skargi, które objęte zostały wnioskiem dowodowym, skarżący wskazał: 1. Zaświadczenie z przebiegu służby w Policji; 2. Pismo [...] A. R.; 3. Świadectwo służby; 4. Odpis z przebiegu służby wojskowej z akt personalnych żołnierza; 5. Zaświadczenie z zakładu pracy; 6. Przydział organizacyjno-mobilizacyjny do Jednostki Wojskowej; 7. List uznania; 8. Legitymacja odznaczenia Brązowym Krzyżem Zasługi z dnia [...] lipca 2005 r.; 9. Pismo Nr [...] z dnia [...] września 1990 r. Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w sprawie przyjęcia do Policji; 10. Krótka charakterystyka psychologiczna z [...] marca 1990 r., - przed przyjęciem do policji; 11. Orzeczenie Nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z dnia [...] kwietnia 1990 r. przed przyjęciem do policji; 12. Orzeczenie nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej; 13. Wypis z treści orzeczenia Komisji Lekarskich MSW z dnia [...] stycznia 2014 r.; 14. Orzeczenie nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...]; 15. Decyzja Dyrektora ZER MSWiA Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. o ustaleniu wysokości policyjnej renty inwalidzkiej w związku z zaliczeniem do tej samej grupy inwalidztwa; 16. Zaświadczenie lekarskie; 17. Wniosek o nadanie odznaczenia Brązowym Krzyżem Zasługi; 18. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] października 2018 r. 19. Pismo do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2018 r, 20. Pismo do Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. 21. Odpowiedź Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. 22. Pismo Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2018 r. adresowane do Komendanta Głównego Policji. 23. Pismo Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2018 r. adresowane do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. 24. Pismo Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2018 r. adresowane do Ministra Obrony Narodowej, 25. Opinia [...] M. C. z dnia [...] listopada 2016 r. dot. m.in. definicji "państwa totalitarnego". 26. Opinia Sądu Najwyższego z dnia [...] grudnia 2016 r, dot. projektu Ustawy. 27. Opinia [...] Fundacji [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. dot. projektu Ustawy. 28. Zdjęcie pisma Komendy Głównej Policji z dnia [...] kwietnia 2018 r. 29. Zdjęcie notatki służbowej Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r. 30. Opinia Sejmu RP z dnia [...] października 2018 r. 31. Opinia Senatu z [...] grudnia 2016 r. do projektu Ustawy.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że zgodnie z ww. art. 13 a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), na wniosek organu emerytalnego Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu sporządza na podstawie posiadanych akt osobowych i, w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku, przekazuje organowi emerytalnemu informację o przebiegu służby wskazanych funkcjonariuszy na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Stosownie zaś do art. 13a ust. 5 ustawy informacja o przebiegu służby, o której mowa w ust. 1, jest równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy służb. W myśl art. 13a ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) do informacji, o której mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest zatem związany z treścią informacji o pełnieniu służby sporządzoną przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 9 lipca
2019 r., na podstawie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych w skardze.
W sprawie niniejszej nie zachodziły podstawy do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, albowiem nie było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, jak wymaga tego powołany przepis. Akta postępowania administracyjnego zawierają dokumenty niezbędne do rozpatrzenia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu.
Organ nie naruszył przepisów prawa materialnego i prawa procesowego
w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Zarzuty naruszenia art. 7, art. 7a,
art. 77 , art. 80, art. 81 k.p.a. nie są zasadne. Organ podjął czynności konieczne do należytego rozpatrzenia niniejszej sprawy, dokonał w tym zakresie niezbędnych ustaleń faktycznych. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie był dowolna. Odmienna ocena strony co do spełnienia przesłanek określonych w art. 8a ustawy
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) od oceny organu, nie stanowi
o naruszeniu art. 80 k.p.a. Przesłanka dotycząca okresu pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ustalona została przez organ na podstawie pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] kwietnia 2017 r. tj. informacji o przebiegu służby Nr [...]. Biorąc pod uwagę,
że zgodnie z art. 13a ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), do informacji, o której mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie można zarzucić organowi w niniejszej sprawie błędu w ustaleniach faktycznych w odniesieniu do okresu wskazanego przez IPN w informacji o przebiegu służby, jako okresu służby, o którym mowa w art. 13b powołanej ustawy. Informacja o przebiegu służby jest równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy służb, o których mowa w art. 12.
Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,
w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c,
art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.,
w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 tej ustawy, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Zgodnie z art. 11 powołanej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Podkreślenia wymaga, że decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ma charakter decyzji uznaniowej. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (v. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
W sprawie niniejszej organ dokonał istotnych ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Służba skarżącego, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) pełniona była przez okres 9 lat i 1 miesiąca. Całkowity okres służby skarżącego wynosi 29 lat, 6 miesięcy i 12 dni.
Dokonując oceny, czy okres służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa był okresem krótkotrwałym, a zatem badając spełnienie przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), organ stwierdził,
że przesłanka ta nie została spełniona. W ocenie organu okres 9 lat i 1 miesiąca zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i w ujęciu proporcjonalnym nie może być oceniony jako krótkotrwały.
Ocenę tę Sąd podziela. Biorąc pod uwagę, że łączny okres służby skarżącego wynosi 29 lat, 6 miesięcy i 12 dni., trafnie organ przyjął, że okres 9 lat i 1 miesiąca nie jest krótkotrwały.
Według "Słownika przypomnień" Władysława Kopalińskiego (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1992 r.) krótkotrwały to przelotny, przemijający. Według z kolei Słownika wyrazów bliskoznacznych (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1988 r.) krótkotrwały to chwilowy, przemijający, efemeryczny, przelotny, niestały, nietrwały, tymczasowy, przejściowy, dorywczy, doraźny, prowizoryczny.
Jako krótkotrwała może być rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał w porównaniu do tego okresu krótko, był nietrwały, przemijający. Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie. Okres aż 9 lat i 1 miesiąca nie może być uznany za przelotny, czy chwilowy.
Trafnie tym samym organ stwierdził, że skarżący nie spełnia jednego z warunków koniecznych do zastosowania art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), co wykluczało uwzględnienie wniosku. Zauważyć przy tym należy, odnosząc się do treści uzasadnienia skargi, że organ w zaskarżonej decyzji
nie twierdził, że przez służbę krótkotrwałą należy rozumieć dni, tygodnie, co najwyżej kilka miesięcy. Zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy nie jest zasadny.
Z konstrukcji art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) wynika, że przesłanki określone w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, na co wskazuje użyty spójnik "oraz" miedzy punktami 1 i 2. Organ zasadnie zatem stwierdził, że wobec skarżącego nie ma możliwości wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Kwestia oceny spełnienia pozostałych przesłanek, tj. przesłanki dotyczącej rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia
i zdrowia, jak i szczególnie uzasadnionego przypadku, pozostaje zatem bez wpływu na wynik niniejszej sprawy.
Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że ustawodawca nie wymaga w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), aby przez rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. rozumieć wyłącznie przypadek pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia. Gdyby tak było ustawodawca wprost wskazałby to w powołanym przepisie. Dodanie przez ustawodawcę, po zwrocie "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.", zwrotu "w szczególności" "z narażeniem zdrowia i życia" stanowi jeden z przykładów takiego wykonywania zadań i obowiązków, który uprawnia do przyjęcia, że te zadania
i obowiązki były wykonywane rzetelnie. Brzmienie art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy nie zawęża tym samym rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia. Powyższe jednakże, w sytuacji, gdy organ
nie kwestionował nadto rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez skarżącego, nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Tym samym także podniesiona przez skarżącego w skardze okoliczność wskazania przez Komendanta Szkoły Policji w [...] w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r., że skarżący rzetelnie wykonywał obowiązki służbowe w tym również z narażeniem życia i zdrowia, jak i brak odniesienia się przez organ do tej kwestii, nie wpływa na wynik sprawy. Nie została spełniona bowiem przesłanka, o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...)
Sąd wskazuje przy tym, że ocena, czy dany przypadek jest przypadkiem szczególnie uzasadnionym, mogłaby mieć znaczenie w sprawie wyłącznie wówczas, gdyby spełnione zostały przesłanki z pkt. 1 i pkt 2 art. 8a ust. 1 powołanej ustawy. Zaskarżona decyzja, wobec niespełnienia przez skarżącego przesłanki krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r., określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), nie narusza prawa.
Za nietrafne Sąd uznał pozostałe zarzuty skargi, w tym naruszenia przepisów Konstytucji RP, Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka
i Podstawowych Wolności, jak i samej Konwencji. Podkreślenia wymaga, że zaskarżona decyzja nie rozstrzyga o obniżeniu świadczenia emerytalnego. Wszelkie zarzuty dotyczące naruszenia zasady ochrony praw nabytych, jak i zasady sprawiedliwości społecznej, a także zasady domniemania niewinności nie mogły odnieść skutku w niniejszym postępowaniu. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło