II SA/Wa 2269/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. R. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby postanawia : odrzucić skargę Pismem z [...] kwietnia 2022 r. Komendant Miejski Policji w [...] (zwany dalej: KMP) skierował W. R. (zwany dalej: skarżący), funkcjonariusza Policji, na badanie przez Rejonową Komisję Lekarską w [...] podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w celu ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Orzeczeniem nr [...] z [...] maja 2023 r. Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi do spraw wewnętrznych w [...] (zwana dalej: RKL) określiła, iż rozpoznane u skarżącego schorzenia wprawdzie ujawniły się w trakcie służby jednak nie są wymienione w wykazie chorób pozostających w związku z pełnieniem służby w Policji, z tytułu których przysługuje jednorazowe odszkodowanie – stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2019 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Ochrony Państwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 921). Brak jest zatem podstaw prawnych do uznania stwierdzonych schorzeń za schorzenia pozostające w związku z pełnieniem służby w szczególnych warunkach lub właściwościach służby wywołujących chorobę, przez co brak jest podstaw do orzekania o uszczerbku na zdrowiu z powodu tych chorób. Na skutek odwołania złożonego przez skarżącego Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi do spraw wewnętrznych (zwana dalej: CKL), orzeczeniem nr [...] z [...] sierpnia 2023 r. orzekła o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia. W skardze złożonej na powołane orzeczenie do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi podnosząc, iż orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa m.in. dla celów emerytalno-rentowych czy też odszkodowawczych nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. CKL wskazała nadto, iż o ile ustalanie chorób, uszczerbku na zdrowiu, związku ze służbą czy związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami służby oraz stopnia inwalidztwa należy do komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, to prawo do świadczeń, ich zakres i wysokość z tego tytułu ustalają inne organy, od rozstrzygnięć których przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, według zasad określonych w kodeksie postępowania cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z treścią art. 2 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozpoznają sprawy sądowoadministracyjne, czyli sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma ograniczony charakter, co oznacza, że objęte nią są jedynie działania administracyjne określone w ustawie – w art. 3 § 2, art. 4 i art. 154 § 1 p.p.s.a. Wynikający ze wskazanych przepisów zakres właściwości sądów administracyjnych powoduje, że sprawy inne, niż wymienione w art. 3 § 2, art. 4 oraz art. 154 § 1 p.p.s.a., są sprawami nienależącymi do właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, sąd skargę odrzuca. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r., poz. 171, zwana dalej: u.p.), zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398 ze zm.), komisje lekarskie orzekają w sprawach: 1) ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej; 2) oceny stanu zdrowia funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 oraz ustalenia ich zdolności fizycznej i psychicznej do służby; 2a) ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszom służb wskazanych w pkt 1 za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby; 3) (uchylony); 4) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, zwanego dalej "wypadkiem", lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, a także związku śmierci funkcjonariusza z wypadkiem lub chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby; 5) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu osób niebędących funkcjonariuszami Policji, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego, które w czasie korzystania lub w związku z korzystaniem przez te służby z ich pomocy poniosły uszczerbek na zdrowiu, oraz związku tego stopnia uszczerbku z tym zdarzeniem albo związku śmierci z tym zdarzeniem; 6) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1372, 1518 i 1593) oraz członków ochotniczej straży pożarnej, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu w związku z udziałem w działaniach ratowniczych lub ćwiczeniach; 7) (uchylony); 8) uznania funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1, funkcjonariuszy zwolnionych z tych służb za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia związku albo braku związku śmierci ze służbą funkcjonariuszy i funkcjonariuszy zwolnionych ze służby; 9) ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1, zwolnionych ze służby, w celu określenia grupy inwalidzkiej; 10) potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego funkcjonariuszowi Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej; 11) kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą oraz stopień inwalidztwa dla celów odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy takie jak np. mające zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2019 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Ochrony Państwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 921). Przedmiotowe orzeczenia są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10 i z 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała NSA z 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17 i z 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym złożona w niniejszej sprawie skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego i jako taka podlega odrzuceniu. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.