II SA/Wa 2270/18
WyrokWSA w Warszawie2019-07-04
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Ewa Radziszewska-Krupa, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo, niezależnie od jego charakteru i związku z użyciem broni, stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo stanowi samo w sobie przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń, zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Ustawa ta w brzmieniu obowiązującym od 10 marca 2011 r. definiuje osoby stwarzające zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego jako m.in. osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo. Organy Policji nie mają kompetencji do weryfikacji ustaleń postępowania karnego, a przepis ten ma charakter obligatoryjny, nie pozostawiając organom swobody wyboru.Stan faktyczny
Skarżący S. K. został pozbawiony pozwolenia na broń palną myśliwską z powodu prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo. Organ pierwszej instancji (Komendant Wojewódzki Policji) cofnął pozwolenie, a Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący argumentował, że jego skazanie było wynikiem nieszczęśliwego zbiegu okoliczności, nie miało związku z bronią ani nie stwarzało zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego, a także zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych. WSA w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant specjalista Ewa Kielak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2019 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddala skargę
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1839 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. cofającą S. K. pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Komendant Wojewódzki Policji w [...] w dniu [...] czerwca 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia S. K. pozwolenia na broń palną myśliwską w związku z uzyskaną informacją, iż został on skazany prawomocnym orzeczeniem sądu za popełnienia umyślnego przestępstwa. Sąd Rejonowy dla [...] w [...] wyrokiem z dnia [...] maja 2017 r. sygn. akt [...] uznał bowiem S. K. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 230 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., za który wymierzono mu karę 7 miesięcy pozbawienia wolności zawieszając jej wykonanie na okres próby dwóch lat oraz karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych przyjmując, iż jedna stawka stanowi 100 zł. Wyrok uprawomocnił się w dniu [...] 03.2018 r.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] cofnął S. K. pozwolenie na broń palną myśliwską do celu łowieckiego uznając, iż powyższa okoliczność spełnia przesłanki określone w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
W odwołaniu od ww. decyzji, S. K. reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił organowi I instancji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji oraz prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 K.p.a. Pełnomocnik przyznał, że jego mocodawca został skazany prawomocnym orzeczeniem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego. Mimo to nie zaistniała podstawa do cofnięcia mu pozwolenia na broń, bowiem posiada on pozytywną opinię w miejscu zamieszkania, a jego skazanie nie ma nic wspólnego z myślistwem, czy stwarzaniem zagrożenia dla siebie lub innych osób. Wyjaśnił także, iż skazanie to było wynikiem nieszczęśliwego zbiegu okoliczności, a udział jego mocodawcy w sprawie był znikomy. Wskazując na naruszenie procedury administracyjnej podał, że organ I instancji nie przeprowadził dodatkowego postępowania polegającego na ustaleniu, czy skarżący stwarza zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Podkreślił także, iż mimo dyspozycji przepisów nie powinny mieć one charakteru obligatoryjnego, a organy Policji mają swobodę wyboru rozstrzygnięcia nawet, gdy przesłanki określone w przepisach są spełnione. Z tego też względu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, bądź o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Komendant Główny Policji, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W niniejszej sprawie zastosowanie ma pkt 6 lit. a tego przepisu, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.
W ocenie organu z powyższego wynika, że ustawodawca przesadził,
że przesłankę zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego stanowi, m. in. sam fakt skazania za przestępstwo umyślne posiadacza pozwolenia na broń. Do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organy Policji, że taka osoba jest skazana za przestępstwo, o jakim mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji,
a popełnione przez posiadacza broni przestępstwo nie musi mieć przy tym bezpośredniego związku z bronią. Organ Policji nie jest takich przypadkach zobowiązany uzasadniać w szczególny sposób swego rozstrzygnięcia, o ile popełnione przestępstwo tak jak w przypadku strony - ma charakter umyślny.
Popełnione przez S. K. przestępstwo przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego jest przestępstwem umyślnym, zatem zdaniem organu wypełnia przesłanki wskazanego przepisu prawa materialnego, co niezależnie od innych dowodów oraz intencji sprawcy czynu prawem zabronionego, obliguje organy Policji do cofnięcia mu pozwolenia na broń. Ustawodawca, poprzez jednoznaczny i obligatoryjny charakter przepisu art. 18 ust. 1pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, nie pozostawił bowiem tym organom żadnego marginesu swobody w wyborze sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej dotyczącej pozwolenia na broń.
Wobec powyższych okoliczności ustalenie, że prawomocnym od dnia [...] marca 2018 r. wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w K. z dnia [...] maja 2017 r. sygn. akt [...], S. K. został skazany za ww. przestępstwo, jest dla organów Policji wiążące w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną. W takich przypadkach ustawodawca nie daje więc organom Policji możliwości wyboru konsekwencji administracyjnoprawnych, jednocześnie przyznając bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu przed słusznym interesem obywatela (art. 7 K.p.a.). Ze względu na obligatoryjny charakter omawianego przepisu prawa materialnego, do czasu zatarcia skazania, strona dysponować bronią nie może.
Polemizując z zarzutem dotyczącym naruszenia przez organ I instancji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego organ II instancji stwierdził,
że naruszeń takich się nie dopatrzył. Poczynione przez organ I instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy o broni i amunicji nie budzi zastrzeżeń. Wskazany organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, 75 § 1 i 77 K.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania (art. 8 K.p.a.). Ponadto, nie dopuścił się w sprawie obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), bowiem stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 K.p.a.
Odnosząc się natomiast do wniosku o umorzenie postępowania organ wskazał, że nie może on zostać uwzględniony. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest kwestia cofnięcia pozwolenia na broń z uwagi na dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Nadto niniejsze postępowanie było prowadzone z urzędu, a nie na wniosek strony. Zatem brak jest podstaw do umorzenia przedmiotowego postępowania.
Decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi S. K., reprezentowanego przez pełnomocnika, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy brak jest faktycznych przesłanek dla stwierdzenia, iż skarżący w świetle prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, podczas gdy nie ma ono żadnego związku z użyciem broni czy też jakimkolwiek przejawem stworzenia zagrożenia dla siebie lub innych osób;
2) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie
art. 6, art. 7 art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób
wyczerpujący całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy co
w konsekwencji doprowadziło do uznania, że sam fakt skazania odwołującego jest wystarczający do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, podczas gdy organ nie wziął zupełnie pod uwagę, iż przestępstwo to nie miało żadnego związku z użyciem broni, nie było również związane z myślistwem oraz nie miało ono nawet powiązania z jakimkolwiek rzeczywistym zagrożeniem dla siebie, a przede wszystkimi dla innych osób, jak również pominął istotny dla rozstrzygnięcia fakt,
że samo skazanie skarżącego było wynikiem nieszczęśliwego zbiegu okoliczności.
Mając na uwadze powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi nie zgodził się ze stanowiskiem organów Policji obu instancji dotyczącym interpretacji przesłanki "stanowienia zagrożenia dla samego siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego" uzasadniającej cofniecie pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej zawsze wówczas, gdy osoba posiadająca pozwolenie na broń zostanie skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Pełnomocnik podkreślił, iż skarżący posiada pozwolenie na broń myśliwską od 18 lat. Przez ten czas nigdy nie miały miejsca zdarzenia dotyczące użycia broni przeciwko zdrowiu i bezpieczeństwu osoby trzeciej, jak również nie został przez skarżącego naruszony porządek i bezpieczeństwo publiczne, a broń nie została przez niego wykorzystana do innych celów niż jej przeznaczenie. Sam fakt skazania jest niezaprzeczalny, jednakże na uwagę powinno zasługiwać, iż postawienie S. K. w stan oskarżenia było następstwem nieszczęśliwego zbiegu okoliczności, udział w całości zdarzenia nieznaczny, a stopień winy znikomy. Tym samym zasadnym wydaje się twierdzenie, iż nie została tutaj spełniona przesłanka cofnięcia pozwolenia na broń, albowiem zachowanie i dotychczasowa postawa skarżącego oraz jego długoletni staż posiadania i korzystania z broni myśliwskiej w zupełności nie stanowi o jakiejkolwiek możliwości stworzenia zagrożenia dla siebie, jak również dla porządku i bezpieczeństwa publicznego.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zasadności skargi wniesionej przez S. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma uzasadnionych podstaw.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1839 ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. Nr 38, poz. 195), zwanej dalej również "ustawą nowelizującą", która weszła w życie z dniem 10 marca 2011 r.
Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2–6. Natomiast w myśl przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego:
a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.
b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo:
– przeciwko życiu i zdrowiu,
– przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.
Fakt, iż skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w K. z dnia [...] maja 2017 r., sygn. akt [...] został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 230 § 1 K.k. w zw. z art. 12 K.k. jest w niniejszej sprawie bezsporny. Nie ulega również wątpliwości, że przestępstwo popełnione przez skarżącego jest przestępstwem umyślnym.
Stąd też podnoszone w skardze zarzuty dotyczące braku wykazania przez organy Policji zaistnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego są całkowicie chybione. Wystąpienie "uzasadnionej obawy", jako przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń, przewidywał przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu sprzed 10 marca 2011 r., który w niniejszej sprawie nie miał zastosowania.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ dokonał prawidłowej interpretacji zastosowanego w sprawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z 2011 r.
Wskazane wyżej przepisy nakazują organom Policji cofnięcie pozwolenia na broń osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.
Zgodnie z interpretacją art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a omawianej ustawy zaprezentowaną przez skarżącego skazanie posiadacza pozwolenia na broń za umyślne przestępstwo jest tylko jedną z przesłanek cofnięcia pozwolenia, natomiast istotne jest to, iż osoba taka musi jeszcze stwarzać zagrożenie dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego.
Pogląd ten jest całkowicie chybiony. Wskazany wyżej przepis nie określa bowiem dwóch odrębnych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń: skazania za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz stwarzania zagrożenia dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego.
Istota omawianej regulacji jest znacząco odmienna. Patrząc bowiem na konstrukcję przepisu zawartego w art.15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji należy dojść do wniosku, że zawiera on swego rodzaju definicję pojęcia "osoby stwarzającej zagrożenie dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego", której to osobie nie można wydać pozwolenia na broń, lub której, stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, organy Policji są zobowiązane cofnąć pozwolenie na broń. Ustawodawca nakazuje w tym przepisie uznawać za osoby stwarzające zagrożenie dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego po pierwsze, osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe (lit. a), a po drugie osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: przeciwko życiu i zdrowiu, a także przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia (lit. b).
Skarżący, w myśl przepisów ustawy o broni i amunicji w wersji obowiązującej od 10 marca 2011 r., należy zatem do kategorii osób stwarzających zagrożenie dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, albowiem został prawomocnym wyrokiem sądu skazany za umyślne przestępstwo. Stąd też wobec wystąpienia przesłanki określonej w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, organy Policji były zobligowane do cofnięcia skarżącemu przedmiotowego pozwolenia na broń.
Należy jednocześnie zaznaczyć, że organy Policji nie posiadają kompetencji do weryfikacji ustaleń postępowania karnego oraz badania ich prawidłowości. Nie rozstrzygają zatem czy zasadnie postawiono posiadaczowi pozwolenia na broń zarzut popełnienia przestępstwa oraz czy też zastosowano właściwą kwalifikację prawną czynu, bowiem takie uprawnienia mają tylko organy ścigania i niezawisły sąd, przed którym toczy się postępowanie karne.
Reasumują stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło