II SA/Wa 2271/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Kube po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia - ustanowić dla A.K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. - W dniu [...] lutego 2013 r. A.K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [....] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu oświadczył, że jest osobą bezrobotną, znajdującą się w trudnej sytuacji finansowej, bowiem nie posiada majątku ani oszczędności. Podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z ojcem. Wskazał, że wykonuje prace dorywcze, z których uzyskuje około 800 zł miesięcznie, a jego ojciec otrzymuje zasiłek stały z OPS w W. w wysokości 529 zł miesięcznie. W związku z tym, że przedłożony wniosek nie zawierał wyczerpującego uzasadnienia, a także z uwagi na powzięte wątpliwości co do możliwości płatniczych skarżącego, pismem z dnia [...] marca 2013 r. wezwano A.K. - w terminie 7 dni - do uzupełnienia powyższego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentów źródłowych poświadczających jego majątek, dochody oraz stan rodzinny, tj.: oświadczenia o stałych, niezbędnych kosztach utrzymania - należało określić z jakiego tytułu są ponoszone i w jakiej wysokości, kserokopii dokumentów poświadczających stałe koszty utrzymania (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę itp.), kserokopię decyzji o wysokości przyznanego ojcu zasiłku stałego, wyciągi z rachunków bankowych posiadanych przez niego oraz ojca oraz oświadczenia (ewentualnie stosownych dokumentów) co do kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości przy ul. [...] w W. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. A.K. oświadczył, że nie posiada konta w banku, opłata czynszu za mieszkanie wynosi 576 zł miesięcznie, opłata za gaz 85 zł, a za energię elektryczną 128 zł, natomiast ze sprzedaży nieruchomości w 2008 r. otrzymał kwotę [...] zł. Kolejnym pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. wezwano wnioskodawcę - w terminie 3 dni - do wskazania czy nadal dysponuje całością albo częścią kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości w 2008 r., a jeśli nie to na co zostały zużytkowane podane wyżej pieniądze. W odpowiedzi na powyższe wezwanie A.K. wskazał, że kwotę [...] zł przeznaczył na spłatę długów w wysokości [...] zł, a pozostałe pieniądze wydał na hazard, totolotek i gry liczbowe. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił A.K. przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. A.K. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podał, że obecnie znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej i nie jest w stanie ponieść kosztów rozprawy bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Podkreślił, że pomaga finansowo ojcu, który jest po [...]. Na potwierdzenie powyższych faktów dołączył kserokopie: karty informacyjnej ojca ze szpitala z dnia [...] stycznia 2013 r., faktur z dnia [...] maja 2013 r. i [...] maja 2013 r. dotyczących zakupu lekarstw oraz postanowienia komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. o umorzeniu wobec niego postępowania egzekucyjnego w związku ze stwierdzeniem bezskuteczności tej egzekucji. W wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie określonym przez A.K. Wniosek skarżącego dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W rozpoznawanej sprawie A.K., na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Zgodnie z art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a). Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu jako podstawowego standardu państwa prawnego. Celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Przytoczone powyżej przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zadaniem wnioskodawcy jest zatem wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanych przepisach. Tym samym to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa, zaś rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Rozpoznając przedmiotową sprawę należy co do zasady odnieść się do argumentacji przedstawionej przez A.K. i dokonać analizy jego sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącego uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy skarżący rzeczywiście wykazał, że pozbawiony jest możliwości ponoszenia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Sądu, po przeanalizowaniu wszystkich przedstawionych przez wnioskodawcę informacji, w tym zawartych w urzędowym formularzu wniosku, nadesłanych dokumentach oraz argumentacji przedstawionej w sprzeciwie stwierdzić należy, że A.K. wykazał istnienie przesłanek uzasadniających przyznanie mu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. W takiej sytuacji, uwzględniając dochód dwuosobowej rodziny kształtujący się na poziomie ok. 1.329 zł, wydatki na jej niezbędne utrzymanie (opłatę za czynsz, energię, gaz), opłaty ponoszone na leki w związku z chorobą ojca wnioskodawcy oraz postanowienie komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji z powodu nieodnalezienia majątku dłużnika – A.K., z którego mogłaby być ona skutecznie przeprowadzona Sąd uznał, że skarżący w chwili obecnej nie ma realnych możliwości finansowych na opłacenie adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a realizacja prawa do sądu wymaga przyznania mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i art. 262 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.