II SA/Wa 2274/18
PostanowienieWSA w Warszawie2019-04-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu wyższego stopnia wydane w wyniku rozpoznania ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 k.p.a.) podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Postanowienie organu wyższego stopnia wydane w wyniku rozpoznania ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 k.p.a.) nie jest objęte katalogiem spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych, określonym w art. 3 § 2 PPSA. Nie jest to decyzja administracyjna, postanowienie kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty, ani postanowienie, na które służy zażalenie. W związku z tym skarga na takie postanowienie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący złożył ponaglenie na niezałatwienie sprawy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Komendant Główny Policji, rozpoznając ponaglenie, stwierdził bezczynność organu pierwszej instancji, ale uznał, że nie nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa. Zobowiązał organ pierwszej instancji do załatwienia sprawy i wyjaśnienia przyczyn bezczynności. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Komendanta Głównego Policji. Organ wniósł o odrzucenie skargi, twierdząc, że nie przysługuje ona na postanowienie wydane w trybie ponaglenia.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.J. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] w przedmiocie uwzględnienia ponaglenia z dnia [...] października 2018 r. na niezałatwienie sprawy z wniosku z dnia [...] września 2018 r. p o s t a n a w i a: - odrzucić skargę -
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], Komendant Główny Policji (dalej także: "organ odwoławczy") - działając na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - zwana dalej: "k.p.a.") - w wyniku rozpoznania ponaglenia K.J. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") z dnia [...] października 2018 r. na niezałatwienie sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia [...] września 2018 r. - stwierdził, że Komendant Wojewódzki Policji w K. (dalej także: organ pierwszej instancji") dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wystąpienia skarżącego z dnia [...] września 2018 r. w części dotyczącej wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] września 2009 r., a także stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, jednocześnie zobowiązując Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dni wpływu postanowienia do Komendy Wojewódzkiej Policji w K., a także zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych wskazanej bezczynności, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających w przyszłości.
Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. K.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc w uzasadnieniu, iż na sporne postanowienie wydane w wyniku rozpoznania ponaglenia, wniesionego przez skarżącego w trybie art. 37 k.p.a., skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Należy zauważyć, że przed przystąpieniem do oceny zasadności każdej skargi, Sąd ma obowiązek zbadać na wstępie, czy przedstawiona mu sprawa należy do drogi sądowej, a więc czy mieści się w granicach objętych kontrolą sądową. Sąd administracyjny sprawuje bowiem sądową kontrolę działalności administracji publicznej tylko w granicach prawem określonych.
W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności obowiązany był zbadać, czy przedmiot skargi w ogóle należy do właściwości sądów administracyjnych, albowiem granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone wprost w art. 184 Konstytucji RP, z treści którego wynika, że sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności organów administracji publicznej.
Dokonując oceny przedmiotowej sprawy w świetle powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga K.J. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], wydane w wyniku rozpoznania ponaglenia wniesionego przez skarżącego w trybie art. 37 k.p.a. - jest niedopuszczalna i jako taka podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 cytowanej ustawy).
Katalog wymienionych wyżej aktów jest wyczerpujący, zatem skarga wniesiona na postanowienie organu administracji publicznej wykraczające poza ten zakres przedmiotowy jest niedopuszczalna i podlegać musi odrzuceniu.
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie skarżący przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczynił postanowienie Komendanta Głównego Policji
z dnia [...] listopada 2018 r. wydane w wyniku rozpoznania ponaglenia skarżącego z dnia [...] października 2018 r. na niezałatwienie sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia [...] września 2018 r. skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K.
Należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie wykracza poza zakres przedmiotowy powołanych wyżej regulacji.
Jak wynika z art. 37 § 6 k.p.a., ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie bądź na przewlekłość postępowania, skutkuje uruchomieniem działania nadzorczego organu wyższego stopnia. Rozpatrując ponaglenie organ wyższego stopnia ocenia, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania oraz stwierdza, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia (jeżeli postępowanie jest niezakończone), a nadto zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości. Wniesienie ponaglenia na podstawie art. 37 k.p.a. jest nadto niezbędną przesłanką wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania (vide: art. 53 § 2b p.p.s.a.).
Należy zauważyć, że postanowienie wydane przez organ odwoławczy na skutek rozpatrzenia ponaglenia zapada w toku postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga o istocie sprawy, ani też nie kończy postępowania. Nie przysługuje od niego także zażalenie zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. w zw. z art. 37 k.p.a. Nie jest to również żadne z postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.
Warto wskazać, że również w doktrynie wyraźnie przyjmuje się, iż na postanowienie organu rozpatrującego ponaglenie nie przysługuje zażalenie ani skarga do sądu administracyjnego (por. m.in. P. M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el., 2019, teza 14 komentarza do art. 37 k.p.a.).
W tej sytuacji, skoro na postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.- orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło