II SA/Wa 2277/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi K. L. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie. K. L. złożył skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2021r., nr [...], w przedmiocie zdolności do służby wojskowej. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (RWKL) działając na skierowanie Dowódcy [...] Brygady Ochrony Terytorialnej [...] przeprowadziła postępowanie orzecznicze i w dniu [...].03.2021 r. wydała orzeczenie Nr [...] w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej [...] K. L. RWKL orzekła kategorię N - niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej rozpoznając w pkt. 8 orzeczenia: 1. Komorowe zaburzenia rytmu serca- § 38 pkt 2, 2. Asymetria od tyłu przestrzeni międzykręgowych [...] - § 34 pkt 5, 3. Braki i wady uzębienia z utratą zdolności żucia 67% przy zachowanych zębach przednich- §24pkt. 1, 4. Blizna pooperacyjna [...] -§ 3pkt. 1, Schorzenia ujęte w pkt. 1,2,3,4, rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową. RWKL uznała, że schorzenie w pkt. 8.1 powoduje niezdolność orzekanego do zawodowej służby wojskowej Od orzeczenia tego orzekany wniósł w terminie odwołanie z uzasadnieniem. Do odwołania orzekany dołączył wykonane w trybie ambulatoryjnym badanie Holtera Ekg, w którym nie stwierdzono zaburzeń rytmu serca Odwołanie rozpatrzyła CWKL w myśl zapisów § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012r., poz. 1013 z późn. zm.). Wojskowe komisje lekarskie, tak pierwszej jak i drugiej instancji orzekając o zdolności do zawodowej służby wojskowej zobowiązane są do ścisłego stosowania obowiązujących przepisów wynikających z cytowanego na wstępie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej. Odnosząc się do rozpoznania postawionego w pkt 8.1 zaskarżonego orzeczenia tj. choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia rytmu nawracające albo trwałe nieupośledzające sprawności ustroju ustawodawca przewidział kategorie zdrowia Z/N. Komorowe zaburzenia rytmu serca to arytmie powstające poniżej [...]. Dodatkowe pobudzenia komorowe mogę być przedwczesne lub zastępcze, jednokształtne lub wielokształtne, pojedyncze lub złożone (pary, nietrwały częstoskurcz komorowy, trwały częstoskurcz komorowy). Czynniki wywołujące lub nasilające występowanie niemiarowości mogą być pochodzenia sercowego (wszystkie choroby serca) lub pozasercowego (zapalenia wielomięśniowe, zaburzenia hormonalne, metaboliczne, elektrolitowe także stosowane leki). Arytmie komorowe bardzo często przebiegają bezobjawowo Przy formach złożonych może wystąpić uczucie kołatania serca, osłabienie lub omdlenie. Klasyfikacja dodatkowych pobudzeni komorowych wd. Łowna: klasa 0-nieobecne, klasa l-<30/H, KLASA II->30/H, KLASA Ill-wielokształtne, klasa IVa-pary, klasa IVb-salwy, klasa V-PVC. W trakcie badań w RWKL w [...] orzekany wykonał 24 h bad. Ekg met. Holtera – stwierdzono [...] pobudzeń dodatkowych komorowych, [...] par, [...] okresy bigeminii komorowej [...] okresów trigeminii komorowej, [...] pojedynczych pobudzeń dodatkowych nadkomorowych [...] pary oraz [...]. Liczne okresy przyśpieszonego rytmu najprawdopodobniej zatokowego ze zwolnieniem w mechanizmie zahamowania zatokowego z zastępczymi pobudzeniami nadkomorowymi. Organ wskazał, iż stwierdzone w trakcie badań orzeczniczych zaburzenia rytmu serca pomimo prawidłowego wyniku Holtera Ekg dostarczonego przez orzekanego wymagają okresowej kontroli układu krążenia i konsultacji specjalistycznej w ramach POZ, co nie należy do kompetencji wojskowych komisji lekarskich, ponadto stwierdzone wielopoziomowe zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa pod postacią asymetrii przestrzeni międzykręgowych [...] kwalifikowanych do § 34 pkt 5 zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi, stanowią przeciwskazanie do zawodowej służby wojskowej w grupie I kandydatów. Mając powyższe na uwadze - zespół orzeczniczy CWKL stwierdził, że orzeczenie RWKL należy utrzymać w mocy. K. L. złożył skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2021r., nr [...], w przedmiocie zdolności do służby wojskowej. Na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 ustawy zaskarżonemu orzeczeniu zarzucał naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1. naruszenie § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761 z poźn. zm.) poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania i nieuwzględnienie w ramach niego dowodu z dokumentu, który dołączył odwołując się od orzeczenia RWKL Lublin, tj. badania Holtera Ekg, w którym nie stwierdzono zaburzeń rytmu serca jak również nieprzeprowadzenie ponownych badań lekarskich, które wykazałyby zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej na skutek braku komorowych zaburzeń rytmu serca, 2. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak jednoznacznego stwierdzenia istnienia u mnie zaburzeń rytmu serca i tym samym ustalenia mojej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, 3. naruszenia art. 78 § 1 w zw. z art. 136 § 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. opisu badania Holtera Ekg z dnia [...].03.2021 r. sporządzonego przez dr n. med. specjalistę z zakresu kardiologii P. F., przedłożonego przeze mnie, pomimo że przedmiotem dowodu była okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy. Wobec powyższych zarzutów wnosił o uchylenie zaskarżonego orzeczenia nr [...] Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...].04.2021r. oraz poprzedzającego go orzeczenia nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...].03.2021 r. jako naruszających prawo. Skarżący podnosił, Komisja zawarła jedynie lakoniczne uzasadnienie że: "zaburzenia rytmu serca pomimo prawidłowego wyniku Holtera Ekg dostarczonego przez orzekanego wymagają okresowej kontroli układu krążenia i konsultacji specjalistycznej w ramach ROZ, co nie należy do kompetencji wojskowych komisji lekarskich", co de facto zamknęło skarżącemu drogę do pełnienia służby zawodowej w Siłach Zbrojnych RP. Tymczasem, zgodnie z normą zawartą w przepisie § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach Centralna Wojskowa Komisja Lekarska może w razie potrzeby przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów, jak również ponowne badanie lekarskie i specjalistyczne. Obowiązkiem bowiem Komisji jest wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego a następnie w oparciu o nie rozstrzygnięcie żądania odwołującego i na koniec czytelne oraz pełne uzasadnienie swojego orzeczenia, które na zasadzie art. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest decyzją. Jak wynika z tego przepisu; "rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami przewidzianymi w przepisach k.p.a. Istotne znaczenie ma w tym zakresie kwestia ustalenia okoliczności sprawy, a w szczególności zebranie odpowiednich danych medycznych, gdyż tylko pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby." (vide: wyrok NSA z dnia 17 września 2020 r. I OSK 391/20). Skarżący podkreśla, iż razi zupełny brak uwzględnienia i odniesienia się przez Komisję do przedłożonego w ramach odwołania od orzeczenia RWKL [...] wraz wynikiem badań Holtera Ekg, jego opisu wykonanego przez lekarza - dr n. med. specjalistę z zakresu kardiologii P. F. Zgodnie z nim w wyniku przeprowadzonego badania Holterem Ekg w dniu [...].03.2021 r. a więc zaledwie po tygodniu od badania jakiemu zostałem poddany na RWKL [...] lekarz ten stwierdził brak istotnych zaburzeń rytmu serca w przebadanym zakresie, natomiast zaobserwowana tendencja do bardykardii była wynikiem wzmożonej stymulacji układu przywspółczulnego na skutek treningu fizycznego i miała charakter fizjologiczny. Odnosząc się do wyniku badań Holtera Ekg wykonanego przez RWKL [...] zaznacza, iż był on obarczony istotnym błędem. Spowodowane było to tym, iż przed przystąpieniem do badania nie został poinformowany, że pole elektromagnetyczne emitowane przez urządzenia, które wówczas posiadałem przy sobie takie jak telefon z włączonym WiFi i bluetooth, a także zegarek marki [...] z dostępem do WiFi, bluetooth i z modułem do pomiaru tętna wpływają na Holter, który nosi się na sobie podczas badania oraz powodują zniekształcenie wyniku tego badania. O tym oddziaływaniu dowiedział się dopiero podczas prywatnego badania w dniu [...].03.2021 r. w [...], które wykonano bez wpływu ww. urządzeń, co z kolei pozwoliło na uzyskanie wyniku obrazującego aktualny stan zdrowia. Dodaje, że jest osobą zdrową. Na co dzień zatrudniony jest jako pracownik fizyczny, a ponadto pełni terytorialną służbę wojskową w [...] Brygadzie Obrony Terytorialnej w [...]. Skarżący podnosi, że nigdy nie leczył się i nie leczy na serce ani nie miała problemów kardiologicznych. Nie przyjmuje na stałe żadnych leków i regularnie w ostępach trzyletnich przechodzi u swojego pracodawcy badania okresowe w ramach medycyny pracy, obejmujące badanie: słuchu (audiometr), okulistyczne, laryngologiczne, neurologiczne, spirometryczne, psychotesty, badanie krwi, EKG, ciśnienie krwi i prześwietlenie płuc. Ponadto, regularnie uprawia sport. Biega od 5 do 11 km na trening i średnio ok. 50-70 km miesięcznie. Centralna Komisja Lekarska wnosiła o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga rozpoznawana według powyższych kryteriów zasługiwał na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że sąd administracyjny rozpoznający sprawę ze skargi na orzeczenie komisji lekarskiej o zaliczeniu skarżącego do określonej kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, nie jest uprawniony do oceny i kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania stanu zdrowia, prowadzącego do ustalenia kategorii zdolności (niezdolności) do służby wojskowej. Sąd ocenia natomiast, czy postępowanie zmierzające do ustalenia stanu zdrowia skarżącego zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy pod względem formalnym (czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z przepisami prawa) oraz czy rozpoznanie stanu chorobowego (ułomności) znajduje potwierdzenie w badaniach stanowiących podstawę orzeczenia o przyznaniu kategorii. Z przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, że orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 ustawy). Zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczeniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów dołączonych do skierowania na badania, m. in. historii chorób leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego, karty badań profilaktycznych i okresowych, informacji zawartej w pisemnym oświadczeniu żołnierza, po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 17 pkt 1 i § 18 pkt 1 rozporządzenia). Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, według § 23 pkt 2 rozporządzenia, rozpoznając odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby Centralna Wojskowa Komisja Lekarska może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 23 ust. 2 rozporządzenia). Zdaniem Sądu, rozpoznane u skarżącego przez CWKL w [...] choroby (ułomności), nie znajdują dostatecznego potwierdzenia w badaniach stanowiących podstawę orzeczenia o przyznaniu kategorii niezdolności do służby wojskowej. Skarżący przedłożył wynik badań Holtera Ekg oraz jego opis wykonany przez lekarza - dr n. med. specjalistę z zakresu kardiologii P. F. Zgodnie z nim, w wyniku przeprowadzonego badania Holterem Ekg w dniu [...].03.2021 r. a więc zaledwie po tygodniu od badania jakiemu zostałem poddany na RWKL [...] lekarz ten stwierdził brak istotnych zaburzeń rytmu serca w przebadanym zakresie, natomiast zaobserwowana tendencja do bardykardii była wynikiem wzmożonej stymulacji układu przywspółczulnego na skutek treningu fizycznego i miała charakter fizjologiczny. Ponadto, odnosząc się do wyniku badań Holtera Ekg wykonanego przez RWKL [...] skarżący zaznaczył, iż był on obarczony istotnym błędem. Spowodowane było to tym, iż przed przystąpieniem do badania nie został poinformowany, że pole elektromagnetyczne emitowane przez urządzenia, które wówczas posiadał przy sobie, takie jak telefon z włączonym WiFi i bluetooth, a także zegarek marki [...] z dostępem do WiFi, bluetooth i z modułem do pomiaru tętna wpływają na Holter, który nosi się na sobie podczas badania oraz powodują zniekształcenie wyniku tego badania. Sąd nie dysponuje wiedzą medyczną, która mogłaby wyjaśnić jak należy rozumieć rozbieżność pomiędzy badaniami przed Komisją a wynikami badań Holtera Ekg, które złożył skarżący na etapie odwołania. Nie bez znaczenia dla wyniku badań mogą być również okoliczności wskazane przez skarżącego (włączony w trakcie badań telefon z WiFi i bluetooth, zegarek marki [...] z dostępem do internetu). Organ odwoławczy nie rozstrzygnął tych wątpliwości. Nie można bowiem uznać za wyjaśnienia lakonicznego stwierdzenia: "zaburzenia rytmu serca pomimo prawidłowego wyniku Holtera Ekg dostarczonego przez orzekanego wymagają okresowej kontroli układu krążenia i konsultacji specjalistycznej w ramach ROZ, co nie należy do kompetencji wojskowych komisji lekarskich". Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, według § 23 pkt 2 rozporządzenia, rozpoznając odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne. W przedmiotowej sprawie mimo istotnych wątpliwości takie badania nie zostały przeprowadzone. Powyższe jest o tyle istotne, iż obecny wynik badań zamyka skarżącemu drogę do zawodowej służby wojskowej. Powyższe stanowi również o naruszeniu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Jak już powiedziano, sąd nie dysponuje konieczną wiedzą medyczną w tym zakresie i kontroluje jedynie to, czy rozpoznanie stanu chorobowego (ułomności) znajduje potwierdzenie w badaniach stanowiących podstawę orzeczenia o przyznaniu kategorii. W tym zakresie skarżący w sposób wiarygodny podważył wyniki tych badań a organ odwoławczy nie wyjaśnił powstałych wątpliwości. Rozpoznając sprawę ponownie, organy obu instancji dokonają jednoznacznych ustaleń odnośnie stanu zdrowia skarżącego (jeśli zajdzie taka potrzeba również na podstawi badań dodatkowych) i dostatecznie uzasadnią orzeczenie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w wyroku.